epik tur janrlari haqida

DOCX 21 pages 55.4 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.4 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: epik tur janrlari haqida reja: epik tur borasida kengroq mulohaza 1. epik tur janrlari. 2. epik turning asosiy janrlari. 3. hikoya janri 4. qissa va esse janrlari haqida. xulosa. adabiyotlar roʻyxati. yurtimizda mustaqillik qo`lga kiritilgach, barcha sohalarda katta o`zgarishlar sodir bo`ldi. jumladan, o`zbek adabiyoti ham bir qancha imkoniyatlarni, 3 qulayliklarni qo`lga kiritdi. shulardan eng birinchisi ijod erkinligidir. endi badiiy ijodda ma’n etilgan mavzularga barham berildi. ijodkorlar istagan mavzusida o`z xohishi bilan asarlar yozish huquqiga ega bo`ldi. o`zbek adabiyotshunosligida ham ana shunday erkinliklar qo`lga kiritildi. adabiy me`rosga, qadimiy qadriyatlarga munosabat o`zgardi. ajdodlarimiz tomonidan yaratilgan barcha madaniy yodgorliklar yana xalqimizning ma`naviyatini ko`tarishda qo`llanila boshlandi. adabiyotimiz daqiqa sayin yuksak cho’qqilar sari odimlayotgani shubhasizdir. bunda faqat yaratilayotgan asarlar bilangina chegaralanmasdan, yaratilgan asarlar borasida qilingan ishlarni ham inobatga olish maqsadga muvofiq,nazarimda. quyida biz adabiy janrlar haqida va ularning ayrimlari borasida mukammalroq to’xtalishga harakat qilamiz. adabiy asarlar shakl jihatdan benihoya rang-barang bo`ladi. shuning uchun ularni …

2 / 21

r taqozosi bo`lib, u shu davr adabiy jarayonini, undagi uzluksiz o`zgartirishlarni o`zida mujassamlashtira oladi. chunki adabiy tur va adabiy janrlar tarixiy kategoriya sifatida doimiy harakat, rivojlanish va o`zgarish jarayonini boshidan kechirib turadi: adabiy hayotda qandaydir forma sifat o`zgarishlariga uchraydi yoki o`z umrini tugatadi, qandaydir yangi forma tug`iladi va hakozo. adabiy turlar va adabiy janrlarning har biri tarixan tarkib topgan o`ziga xos qonuniyatlar, normalar va xususiyatlarga ega bo`ladi. voqealarni keng hikoya qilishga asoslangan adabiy asarlar gruppasiga epik tur yoki epos (yunoncha epos - rivoya, hikoya, so`z, nutq) deb ataladi. a.qahhorning ”sarob”, oybekning “qutlug` qon” kabi asarlari eposga kiradi. chunki, ularda ma`lum voqealar tizmasi (kishilar va ularning boshidan o`tgan voqealar) hikoya qilinadi. epik tur kichik, o`rta va katta formalarga bo`linadi. kichik epik forma -latifa, ertak, feleton, hikoya, ocherk janrlaridan iborat. o`rta epik forma -povest va katta forma - epopeya va roman janrlarini o`z ichiga oladi. roman (fransuzcha roman - dastlab roman tillarida …

3 / 21

ichik epik asar. hikoya yoki novella epik turning kichik janri. bu asar, odatda, kishi hayotidagi g`oyatda muhim voqea tasviriga bag`ishlanadi va unda shu voqeaga qadar va undan so`ng ro`y beradigan voqealar batafsil bayon qilinmaydi. ocherk (ruscha ocherkat – tasvirlash, chizish)- ijtimoiy hayot voqealarini, real kishilar faoliyatidagi muhim hodisalari, zarur ijtimoiy muammolarni rivoyaviy usulda aks ettiruvchi epik asar. lirika (yunoncha lyrisos – lira jo`rligida kuylash) - badiiy adabiyotning asosiy turlaridan biri bo`lib, biror hayotiy voqea-hodisa ta`sirida inson qalbida tug`ilgan ruhiy kechinma, fikr va tuyg`ular orqali voqelikni aks ettiradi. poema (yunoncha roiema - ijod) – inson qalb prizmalari osha hayotning poetik momentlarini va dolzarb muammolarini aks ettiruvchi epik, lirik, lirik-epik va dramatik xarakterdagi yirik hajmli she`riy asardir. ballada (fransuzcha ballade – lotincha ballo – raqsga tushaman) –inson hayotining dramatik momentlari va poetik nuqtalarini ko`tarinki ruhda ifodalovchi rivoyaviy (ixcham)she`riy asar, qalb tug`yoni. ballada uslubida romantika yorqin ufurib turadi. ballada, odatda, o`tkir dramatik voqea …

4 / 21

taydi va tashqariga chiqadi, amalda o`zini ko`rsatadi: ichki, ideal (sub`ektiv) hodisa tashqi, real (ob`ektiv) hodisa bo`lib qoladi. tragediya (yunoncha tragos – echki, taka, odo – qo`shiq; tragoidia-taka haqida qo`shiq) –qahramonlarning ruhiy kolliziyasiga asoslanadigan, g`oyatda jo`shqin, ehtirosli, ta`sirli va oqibati fojia bilan tugaydigan dramatik janr. komediya (yunoncha somodia; somos- xushchaqchaq olomon va oide - qo`shiq) – ijtimoiy hayotning ayrim jihatlarini va kishilar hayotidagi, xarakteridagi nuqsonlarni, eskilik sarqitlari, qoloqlik va boshqalarni masxara qilish, ular ustidan xushchaqchaq kulish ruhi bilan yo`g`rilgan pesa. drama (yunoncha drama – amaliyot, harakat) – inson xarakteri va taqdiri dramatik vaziyatda ko`rsatuvchi, hayotning murakkab damlarini qahramonlarning amaliyoti – harakatlari vositasida ifodalovchi sahna asari. epik turning spetsifik xususiyatlari haqida gap ketganda avvalo voqeabandlikni tilga olinadi. darhaqiqat, epik asarda makon va zamonda kechuvchi voqea-hodisalar tasvirlanadi, so`z vositasida o`quvchi tasavvurida reallik kartinalariga monand jonlana oladigan to`laqonli badiiy voqelik yaratiladi. tasavvurda reallikdagiga monand, o`zining tashqi shakli bilan jonlangani uchun ham epik asardagi badiiy …

5 / 21

oqelikni shartli ravishdagina "obyektiv" ibtido deyishimizga sabab, u reallikdan olingan oddiygina nusxa emas, balki voqelikning ijodkor ko`zi bilan ko`rilgan, ideal asosida idrok etilgan, baholangan va ijodiy qayta ishlangan aksi ekanligidir. shunday ekan, muallif obrazi hatto "obyektiv tasvir" yo`lidan borilib, muallif imkon qadar o`zini chetga olgan asarlarda ham mavjud bo`lishi tabiiydir. demak, epik asarlarda badiiy voqelik bilan bir qatorda noplastik muallif obrazi ham har vaqt mavjuddir. epik turga mansub asarlar asosan nasriy yo`lda yozilishi, shuningdek, nasriy yo`lda lirik asarlar ham yaratilishi mumkinligini ilgari aytildi.demak, nasriy yo`lda yozilganligining o`zigina asarni epik deyishimizga asos bermaydi, "nasriy asar" va "epik asar" tushunchalari bitta ma`noni anglatmaydi. voqeabandlik epik turning eng muhim xususiyati hisoblanadi. epik asarda, odatda, makon va zamonda kechuvchi voqealar tasvirlanadi, muallif yoki hikoyachipersonaj tomonidan hikoya qilinadi. bu esa epik asarlarda rivoya, tavsif, dialogning qorishiq holda kelishini taqozo qiladi, zero, ularning bari birlikda o`quvchi tasavvurida badiiy voqelikni plastik jonlantirishga xizmat qiladi. shu bilan birga, …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "epik tur janrlari haqida"

mavzu: epik tur janrlari haqida reja: epik tur borasida kengroq mulohaza 1. epik tur janrlari. 2. epik turning asosiy janrlari. 3. hikoya janri 4. qissa va esse janrlari haqida. xulosa. adabiyotlar roʻyxati. yurtimizda mustaqillik qo`lga kiritilgach, barcha sohalarda katta o`zgarishlar sodir bo`ldi. jumladan, o`zbek adabiyoti ham bir qancha imkoniyatlarni, 3 qulayliklarni qo`lga kiritdi. shulardan eng birinchisi ijod erkinligidir. endi badiiy ijodda ma’n etilgan mavzularga barham berildi. ijodkorlar istagan mavzusida o`z xohishi bilan asarlar yozish huquqiga ega bo`ldi. o`zbek adabiyotshunosligida ham ana shunday erkinliklar qo`lga kiritildi. adabiy me`rosga, qadimiy qadriyatlarga munosabat o`zgardi. ajdodlarimiz tomonidan yaratilgan barcha madaniy yodgorliklar yana xalqimizning ma`naviyat...

This file contains 21 pages in DOCX format (55.4 KB). To download "epik tur janrlari haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: epik tur janrlari haqida DOCX 21 pages Free download Telegram