shaxsiy ovqatlanishning adekvatligini o’rganish

PPTX 54 стр. 7,9 МБ Бесплатная загрузка

54 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,9 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 54

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 54

mavzu:ovqatlanishning adekvatligini baxolash fan: gigiyena.tibbiy ekologiya amaliy mashg’ulot-2 o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: shaxsiy ovqatlanishning adekvatligini o’rganish. umumiy amaliyot shifokorining muhim vazifalaridan biri aholida oqilona (to‘g‘ri) ovqatlanish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha bajariladigan ish hisoblanadi. umumiy amaliyot shifokorining muhim vazifalaridan biri aholida oqilona (to‘g‘ri) ovqatlanish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha bajariladigan ish hisoblanadi. oqilona yoki to‘g‘ri ovqatlanish deb – organizmning jinsi yoshi va mehnat faoliyatining turiga muvofiq fiziologik ovqatlanish ehtiyojlarini qondira oladigan, yuqori mehnat qobiliyatini yarataoladigan, atrof muhit omillarining nomuvofiq ta’sirlariga qarshi organizmning ko‘rashish qobiliyatini oshiradigan, insonning faollik yillari va uzoq umr ko‘rish yillarini uzaytiradigan ovqatlanishga aytiladi umumiy amaliyot shifokorining asosiy vazifalaridan biri aholining oqilona ovqatlanish mahoratlarini shakllantirish. ratsional (to’g’ri) yoki adekvat ovqatlanish bu (lotincha rationalis - oqilona, mazmunli) degan ma‘noni bildirib, sog’lom va fiziologik jihatdan to’liq ovqatlanishidir. ratsional ovqatlanish inson tanasining energiyaga bo’lgan extiyojini, qayta tiklanishini, biokimyoviy ehtiyojlarini hamda tananing ichki muhitining barqarorligini (gomeostaz) ta‘minlaydi va …

2 / 54

1 : 1,2 : 4,6 yoki 1: 1: 4 bo‘lishi kerak. 3.ovqat yil fasllarini hisobga olgan xolda kun davomida to‘g‘ri taqsimlangan bo‘lishi kerak. mas., yilning sovuk faslida ratsionning kaloriyaliligi bo‘yicha nonushta 30-35%, tushlik 35-45% va kechki ovqat – 25-30%tashkil etishi kerak. yilning issik fasllarida tushlikning kaloriya qiymatini kamaytirib, uykudan 2 soat oldin istemol qilinadigan kechki ovqatning kaloriyalik qiymatini oshirish tavsiya etiladi. oqilona ovqatlanishga bir qator aniq gigiyenik talablar qo‘yilib, ularning asosiylari quyidagilar hisoblanadi: 4.kunlik ratsiondagi taomlar to‘plami turli xil bo‘lmog‘i darkor, shu bilan birga ovqat ratsioniga albatta yil faslini hisobga olib sabzovot va mevalarni qo‘shish tavsiya etiladi. 5.mahsulotlar to‘plamini tanlashda organizmning fermentlarga doir holatini, ovqatlanishdagi milliy ananalar inobatga olinishi kerak. 6.ratsionga kiritiladigan ovqat mahsulotlari sifatli bo‘lishi kerak ya’ni o‘z tarkibida organizmga zarar keltiradigan moddalarni tutmasligi lozim. barcha gigienik talablarga muvofiq keladigan amaldagi ovqatlanish, va birinchi navbatda organizmning fiziologik ehtiyojiga mos keladigan ovqatlanishga adekvat ovqatlanish deyiladi ratsional ovqatlanish o’zgaruvchan qiymat bo’lib, …

3 / 54

langan. adekvat ovqatlanish nafaqat muvozanatli, balki almashinuvning tabiatiga ham optimal tarzda mos kelishi lozim bo’lib, bunga misol qilib: ichak mikroorganizmlari - saprofitlar, ularning massasi 1,5-2,0 kg dan oshishi mumkin. oshqozon-ichak traktida ichak mikroorganizmlari tomonidan ishlab chiqarilgan va o’zgartirilgan oziq-ovqat substratlarining muhim qismi organizm tomonidan so’riladi va assimilyatsiya qilinadi. bularga vitaminlar, uchuvchi yog’ kislotalari, lipidlar, aminokislotalar, uglevodlar, nukleotidlar hamda bakteriyalarning hayotiy faoliyati natijasida hosil bo’lgan moddalar kiradi. normal (to’g’ri) ovqatlanish ratsionida turli xil ovqatlar (ovqat maxsulotlari) bo’lishi lozim bo’lib, bu ovqatlar tarkibi kundalik ratsionida 6 ta mahsulot guruhi bo’lishi zarur: sut va sut mahsulotlari; go’sht, parranda go’shti, baliq, tuxum; non, don, makaron va qandolat mahsulotlari; yog’lar; kartoshka va sabzavotlar; mevalar, rezavorlar, tabiiy sharbatlar. shaxsiy ovqatlanishning adekvatligini baholash uchun ko‘pincha so‘rov usulidan foydalaniladi va keyinchalik o‘rtacha kunlik ratsionning ozuqali qiymati va kaloriyaliligi hisoblab topiladi. bu usulning mohiyati shundan iborat-ki, patsient (yoki bir guruh aholi) dan so‘rash orqali o‘rtacha kunlik ovqat ratsionining to‘plami …

4 / 54

g energetik qiymatini inobatga olib, mahsulotlar kursatilgan taomnoma tuziladi 3.olingan ma’lumotlar ovqatlanishning fiziologik meyorlari bilan takkoslanadi • ovqatlanishdagi milliy urf-odatlar, yilning fasli va b.k.ni hisobga olib, ovqatlanish tartibi bo‘yicha ovqat mahsulotlarining oqilona taqsimlanganligi haqida fikr yuritish uchun 1-3 kun ichidagi amaldagi ovqatlanish sifatini tahlil qilish mumkin. buning uchun quyidagi shaklda tomnoma tuziladi. ratsional ovqatlanishning asosiy tamoyillarini bilish shifokorga bemorning ovqatlanish holatini baholashga, to’yib ovqatlanmaslik bilan bog’liq kasalliklarning belgilarini aniqlashga, ovqatlanishni, ilmiy asoslangan dietani ya‘ni parhezni tuzatish bo’yicha tavsiyalar ishlab chiqishga imkon beradi. ovqatlanish adekvatligini o’rganishning ikki guruhi mavjud: ijtimoiy-iqtisodiy; ijtimoiy-gigiyenik. ijtimoiy-iqtisodiy usullarga respublika, viloyatlar, shaharlar darajasida oziq- ovqat siyosatini tahlil qilish va rejalashtirishda qo’llanadigan balans va budjet usullari kiradi. balans usuli aholi jon boshiga o’rtacha oziq-ovqat iste‘molini hisoblash imkonini beradi. budjet tadqiqotlari usuli aholining turli ijtimoiy- iqtisodiy va hududiy guruhlarida oziq-ovqat iste‘moli tarkibini o’rganishni nazarda tutadi. oziqlanishni individual (yakka) va guruh darajasida baholash uchun ijtimoiy-gigiyena usullari qo’llaniladi. uyushtirilgan ovqatlanishni o’rganishda …

5 / 54

giyenik baholash faqatgina alimentar kasalliklarni oldini olishdagi muhim profilaktik tadbir bo’lib qolmay, balki noto’g’ri ovqatlanish boshqa turdagi patologiya shakllarining kelib chiqishida hamda havfli omil rolini o’tashi mumkin. shifokor ham sog’lom odamlarni va bemor odamlarning ovqatlanish sifatini baholay olishi kerak. ovqatlanish sifatini muntazam tibbiy nazorat qilish, birinchi navbatda uyushgan jamoalar, jumladan shifoxonalar, sanatoriyalarda zarur bo’lib, bu yerda ovqatlanishni tashkil qilish maxsus tuzilgan taomnoma asosida amalga oshiriladi. shuning uchun shifokor faqat taomnoma tuzishni bilibgina qolmay, balki uni to’g’ri tahlil qila olishi va ovqatlanishni to’g’rilash bo’yicha tadbirlarni tavsiya eta olishi lozim. barcha gigiyenik talablarga muvofiq keladigan amaldagi ovqatlanish, birinchi navbatda organizmning fiziologik ehtiyojiga mos keladigan ovqatlanishga adekvat ovqatlanish deyiladi. shaxsiy ovqatlanishning adekvatligini baholash uchun ko’pincha so’rov usulidan foydalaniladi va keyinchalik o’rtacha kunlik ratsionning ovqatli qiymati hamda kaloriyaliligi hisoblab topiladi. usulning mohiyati shundan iboratki, patsiyentni (yoki aholi guruhini) so’rash orqali uning ovqatidagi kunlik ovqat tarkibini va ularning miqdori aniqlanadi. so’ngra ovqatli moddalarning kimyoviy tarkibi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 54 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shaxsiy ovqatlanishning adekvatligini o’rganish"

mavzu:ovqatlanishning adekvatligini baxolash fan: gigiyena.tibbiy ekologiya amaliy mashg’ulot-2 o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi osiyo xalqaro universiteti umumiy fanlar kafedrasi mavzu: shaxsiy ovqatlanishning adekvatligini o’rganish. umumiy amaliyot shifokorining muhim vazifalaridan biri aholida oqilona (to‘g‘ri) ovqatlanish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha bajariladigan ish hisoblanadi. umumiy amaliyot shifokorining muhim vazifalaridan biri aholida oqilona (to‘g‘ri) ovqatlanish ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha bajariladigan ish hisoblanadi. oqilona yoki to‘g‘ri ovqatlanish deb – organizmning jinsi yoshi va mehnat faoliyatining turiga muvofiq fiziologik ovqatlanish ehtiyojlarini qondira oladigan, yuqori mehnat qobiliyatini yarataoladigan, atrof muhit omill...

Этот файл содержит 54 стр. в формате PPTX (7,9 МБ). Чтобы скачать "shaxsiy ovqatlanishning adekvatligini o’rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shaxsiy ovqatlanishning adekvat… PPTX 54 стр. Бесплатная загрузка Telegram