ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash

PPTX 16 pages 252.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 252.7 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash ovqatlanish — bu organizm oʻz hayotini taʼminlash uchun oziq-ovqatdan foydalanadigan biokimyoviy va fiziologik jarayon boʻlib, u organizmlarni energiya va kimyoviy jarayonlar uchun hazm qilishi mumkin boʻlgan ozuqa moddalari bilan taʼminlaydi. yetarlicha oziq moddalarni olishning yetishmasligi notoʻgʻri ovqatlanishni keltirib chiqaradi. organizmning turi unga qanday oziq moddalar kerakligini va ulardan qanday oziqlanishni aniqlaydi. organizmlar organik moddalarni tanovul qilish, noorganik moddalarni isteʼmol qilish, yorugʻlikni yutish yoki ularning kombinatsiyasi orqali ozuqa moddalarini oladi. baʼzilar asosiy ozuqalarni isteʼmol qilish orqali ichki oziq moddalar ishlab chiqarishi mumkin, baʼzilari esa oldindan mavjud boʻlgan ozuqa moddalarini olish uchun boshqa organizmlarni isteʼmol qilishlari kerak. adekvat (lotincha adaeguatus — tenglashgan, mos, aynan bir, oʻxshash) — bilish nazariyasida narsa va hodisalarning xossalari va aloqalarini ularning ob’yektiv mazmuniga toʻgʻri keladigan, aniq va mos qilib olish. inson ongiob’ektiv borliqni ijtimoiy amaliyot asosida adekvat aks ettira boradi adekvat ovqatlanish — bu organizmning barcha ehtiyojlarini …

2 / 16

tsiondagi umumiy kaloriyalarning 14% chasi oqsillar hisobiga qoplanadigan boʻlishi tavsiya etilgan. yogʻlar organizmni energiya bilan taʼminlab turadigan tayyor yonilgi materialidir; ular organizm tomonidan oqsillar, baʼzi mineral tuzlar, shuningdek, yogʻda eriydigan vitaminlarning normal oʻzlashtirilib borishi uchun ham zarur. ovkat ratsionida yogʻlar boʻlishi taomning mazasini yaxshilaydi va ishtahani ochadi. ovqat bilan birga qabul qilinadigan yogʻlar organizmda qisman yogʻ zaxirasi hosil qilishga sarflanadi. yogʻlarga boʻlgan ehtiyojning qondirilishi yogʻning turi va sifatiga bogʻliq. hayvon va oʻsimlik yogʻlari bir-birining oʻrnini bosa oladi. ovqat ratsionidagi yogʻlar meʼyori odamlarning yoshi, mehnat faoliyati va iklimiy xususiyatlarga qarab belgilanadi. oʻzbekiston aholisi uchun taklif etilgan ovqat meʼyorlarida kaloriyalarning 30% ini yogʻlar hisobiga qondirish koʻzda tutilgan. sutkalik ovqat ratsionidagi yogʻlarni normalashda har 1000 kkal ga 35 g yogʻ moʻljallanadi. uglevodlar. normal hayot faoliyati uchun zarur energiyaning yarmidan koʻprogʻini odam organizmi uglevodlardan oladi. ular, asosan, oʻsimliklardan oldinadigan mahsulotlarda boʻladi. uglevodlar non, yormalar, kartoshkada kraxmal va qand holida, qandolat mahsulotlari, shirin mevalarda esa …

3 / 16

oʻrin tutadi. kon va toʻqimalarda normal miqdorda suyuklik saqlab turish uchun osh tuzi boʻlishi shart, u siydik ajralib chiqishiga, nerv sistemasi faoliyatiga, qon aylanishiga taʼsir qiladi, meʼda bezlarida xlorid kislota hosil boʻlishida ishtirok etadi. suyak skeleti odam gavdasi ogʻirligining taxminan ½—1/3 qismini tashkil etadi, suyaklarning 2/3 qismi esa mineral tuzlardan tashkil topgan. odam organizmida boʻladigan jami kalsiyning 99% suyak toʻqimasi tarkibiga kiradi: qolgan 1% kalsiy moddalar almashinuviga taalluqli xil-ma-xil jarayonlarda ishtirok etadi. kalsiy tuzlari deyarli barcha oziq-ovqat mahsulotlarida bor, lekin odam organizmi ularni hamma mahsulotlardan ham oʻzlashtirib olavermaydi. organizmni zarur miqdorda kalsiy tuzlari bilan taʼminlab turish uchun ovqat ratsioniga tarkibida organizmga yaxshi singadigan kalsiy koʻp mahsulotlar: sut va sut mahsulotlari, pishloq, tuxum sarigʻi va boshqalarni qoʻshish kerak. vitaminlar ratsionning juda muhim va oʻrnini bosib boʻlmaydigan tarkibiy kismidir. ular organizmning normal hayot faoliyatini taʼminlab turadi, boshqa oziq moddalarning oʻzlashtirilishi jarayonida ishtirok etadi; organizmning tashqi muhitdagi turli zararli taʼsirotlarga koʻrsatadigan qarshiligini kuchaytiradi, …

4 / 16

: suv tanqisligi organizmning faoliyatiga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin, shuning uchun kuniga yetarli miqdorda suv ichish zarur. 5. ovqatlanish tartibi: kun davomida bir necha marta, kichik porsiyalarda ovqatlanish, to’g’ri ovqatlanish tartibini saqlashga yordam beradi. 6. shirinlik va tez tayyorlanadigan mahsulotlardan cheklanish: shirin va yog’li mahsulotlarni minimal darajada iste’mol qilish sog’liq uchun foydali. tuz va shakar tabiiy holda mahsulotlar ta’mini kuchaytiradi. ular kunlik normadan oshmasa, zarar keltirmaydi. tuz tarkibida organizm uchun zarur bo‘lgan natriy mavjud. uning defitsiti ortiqcha bo‘lgani kabi yomon. shakar esa sabzavot, meva, asal va sut mahsulotlarida bo‘ladi. shuning uchun shakarni ham, tuzni ham batamom rad etish to‘g‘ri emas. katta odam kuniga 5 grammdan kam bo‘lmagan miqdorda tuz iste’mol etishi kerak. bu bir choy qoshiqqa to‘g‘ri keladi. ko‘plab tayyor mahsulotlar tarkibida tuz mavjud. shuning uchun uyda taomlarga tuzni kamroq solishga harakat qilish, sho‘r baliq, quritilgan non va chips kabi yeguliklarni yemaslik kerak. jsstga ko‘ra, kuniga 2 000 kkal iste’mol …

5 / 16

shunoslar tana o‘lchami indeksiga qarab kaloriyalar miqdorini hisoblashni tavsiya qilishadi. bu qiymat odam bo‘yi va vazni o‘rtasidagi nisbatni hisoblash, shuningdek, mavjud vazn normal, yetarli emas yoki ortiqcha ekanini aniqlash imkonini beradi. jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, tana o‘lchami indeksi 18,5-24,9 orasida bo‘lsa, normal sanaladi. agar ko‘rsatkichlaringiz mana shu chegaradan chiqsa, ratsion kaloriyasi va porsiya o‘lchamini qayta ko‘rib chiqish kerak. tuzuvchi: holmamatov ahadjon image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash"

ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash ovqatlanish — bu organizm oʻz hayotini taʼminlash uchun oziq-ovqatdan foydalanadigan biokimyoviy va fiziologik jarayon boʻlib, u organizmlarni energiya va kimyoviy jarayonlar uchun hazm qilishi mumkin boʻlgan ozuqa moddalari bilan taʼminlaydi. yetarlicha oziq moddalarni olishning yetishmasligi notoʻgʻri ovqatlanishni keltirib chiqaradi. organizmning turi unga qanday oziq moddalar kerakligini va ulardan qanday oziqlanishni aniqlaydi. organizmlar organik moddalarni tanovul qilish, noorganik moddalarni isteʼmol qilish, yorugʻlikni yutish yoki ularning kombinatsiyasi orqali ozuqa moddalarini oladi. baʼzilar asosiy ozuqalarni isteʼmol qilish orqali ichki oziq moddalar ishlab chiqarishi mumk...

This file contains 16 pages in PPTX format (252.7 KB). To download "ovqatlanishning adekvatligini tekshirish va baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: ovqatlanishning adekvatligini t… PPTX 16 pages Free download Telegram