odam genetikasi va tibbiy genetika

PPTX 41 pages 2.9 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

odam genetikasini tekshirish usullari. genealogiya, egizaklar va sitogenetik usullari. jinsiy xromatinni aniqlash odam genetikasi va tibbiy genetika reja: 1.antropogenetika fani 2.geneologiya usuli 3.egizaklar usuli 4.sitogenetik usul 5. populyatsion statistik va dermatoglifika usuli antropogenetika fani odam biosferaning bir qismi va uning rivojlanish mahsuli bo'lib, barcha organizmlar qatori irsiyat va o'zgaruvchanlik qonuniyatlariga bo'ysunadi. genetikaning odam irsiyati va o'zgaruvchanligini o'rgatuvchi bo'limiga odam genetikasi yoki antropogenetika deyiladi. odam genetikasi odamlarda uchraydigan barcha irsiy belgilarni o'rganadi. genetika fanining paydo bolishidan avval, fransuz shifokori p. mopertyuy (1750) olti barmoqlilik (polidaktiliya) belgisining nasldan-naslga o'tishini, d.j. adamson sog'lom, lekin yaqin qarindosh bo'lgan ota-onadan tug'ilgan bolalarda irsiy belgilarning paydo bolishidagi ayrim xususiyatlarni o'rgandi. 1800-1860 yillari gemofliya va ranglarni ajrata olmaslik (daltonizm) irsiy belgi ekanligi aniqlandi. odam genetikasining paydo bo'lishida ingliz olimi f . galtonning ishlari ahamiyatlidir. f.galton odamlarda ziyraklik, aqliy qobiliyat va iste'dodning naslga berilishini o'rgandi. uning ta'biriga ko'ra, genetikaning maxsus usullari bilan inson avlodini yaxshilash mumkin. shu asosda …

2 / 41

ra to'liq tuzilmaganligi uchun irsiy kasalliklar hisobga olinmaydi. 7. xromosomalar sonining nisbatan ko'pligi (2n = 46) va ularni bir-biridan ajratishning murakkabligi. одам генетикасининг ўрганиш усуллари генеолог усул цитогенетик усул ва моделлаштириш усули онтогенетич усул эгизаклар усули популяцион статистик усул дерматоглифик усул биокимёвий ва молекуляр генетик усул иммуннологик усул ва соматик хужайралар генетикаси 1.geneologiya usuli genealogiya usuli — eng universal, oddiy, qulay usul bo‘lib, belgining bir nechta avlodda irsiylanishini aniqlashga asoslangan. usulni amalga oshirish bosqichlari: 1. ma’lumotlar yig'ish. 2. shajara (genealogik xarita) tuzish. 3. shajarani tahlil qilish. 4. xulosa yozish. dominant belgining (oltibarmoqlik) irsiylanishi. рецессив белгининг (фенилкетонурия) ирсийланиши ота-онадан бири ташувчи (аа) бўлиб, иккинчиси эса касал бўлса (аа) биринчи авлоднинг ўзидаёқ касал болалар туғилиши мумкин: эпилепсия касаллиги egizaklar usuli eng qadimgi irsiy tekshirish usullaridan biri bo‘lib, hozirda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan. egizaklar monozigotali (bir tuxumli) yoki dizigotali (ikki tuxumli) bo‘lishi mumkin. monozigotali egizaklar bir xil genotipga ega bo‘ladilar, dizigotalilar genotipida esa …

3 / 41

ojlanishida irsiyat va muhit ahamiyati baravar. h = 40% dan kam bo‘lsa — belginining rivojlanishi muhit omillariga bog‘liqligidan dalolat beradi. quyidagi jadvaldagi ma’lumotlar asosida belgining rivojlanishida irsiy va muhit rolini aniqlang belgilar mzc % dzc % natija 1.ko’z rangi 99,5 28 2.qosh shakli 100 51 3.quloq shakli 98 20 4.shizofreniya 67 12,1 5.sil 52,8 20,6 6.qizamiq 97,4 95,7 7.ko’k yo’tal 97,1 92 8.qandli diabet 55 20 sitogenetik usul bu usul asosan sog'lom va kasal odam xromosomglarini aniqlashga asoslangan. fleming 1892-yilda ko'zning shox pardasi hujayralarining mitoz bo'linshini o'rganish paytida, metafaza davrida 22-28 ta xromatinni ko'radi. keyinchalik g. vinivarter (1912) odam jinsiy bezlari spermatogoniy hujayralarida 47, ovogoniy hujayralarida esa 48 xromosoma borligini aniqladi. bir yildan keyin g.vinivarter va t. payenterlar erkak va ayol diploid hujayralarida 48 xromosoma borligini ko'rsatdilar. t. morgan irsiy belgilarni yuzaga chiqaruvchi genlarning xromosomada joylashganligini ko'rsatgandan keyingina, xromosomani o'rganishga e'tibor oshdi va xromosoma jadal suratlar bilan o'rganila boshlandi. shved …

4 / 41

ma - barcha morfologik belgilari ko’rsatilgan gaploid to'plam xromosomalarining grafik tasviri. idiogramma tuzish uchun gaploid to'plamiga kiruvchi har bir xromosomalarda sentromeraning o'rni, katta va kichik yelkalarining uzunligi kamida 10 ta hujayrada aniqlanadi. shundan keyin o'rganilayotgan belgi bo'yicha o'rtacha arifmetik qiymat chiqariladi. olingan raqamlar asosida har bir xromosomaning uzunligiga qarab birin-ketin grafik tasviri chiziladi odam xromasomalarini chizmasi dermatoglifika 3 bo'limdan iborat: palmoskopiya, plantaskopiya va daktiloskopiya. palmaskopiya kaft terisidagi naqshlar tasvirini o'rganadi. kaftning tashqi tuzilishi va kaft terisidagi naqshlar, tasvirlar ancha murakkab. kaftda ko'pgina yostiqchalar, burmalar, maydonchalar va turli chiziqchalar bor. odatda, kaftda 11 ta yostiqchalar bo'lib, ular 3 ta guruhga bo'linadi: 1) 2 ta katta proksimal kaft yostiqchalari - tenor va gipotenor; 2) 4 ta barmoqlararo yostiqchalar; 3) 5 ta barmoqlar uchidagi yostiqchalar. kaftda burmalardan: 1) kaft-barmoq; 2) distal; 3) proksimal; 4) bosh barmoqning burmasi; 5)bilakuzuk burmalari joylashgan kaftda har xil tomonga yo'nalgan ko'pgina chiziqchalar bor. uch tomonga yo'nalgan chiziqchalarning bir-biriga …

5 / 41

iga ochiladi. aylanasimon tasvirlar ilmoqsimonga nisbatan kamroq uchraydi (34%). 1 -yoysimon; 2 - ilmoqsimon; 3 - ilmoqsimondan aylanasimonga o 'tish; 4-qo 'sh ilmoq. triradiusni hosil qiluvchi chiziqlar yo'g'onroq qilib ko'rsatilgan. barmoqlar terisidagi tasvirlaming hosil bo'lishini maxsus genlar boshqarib turadi. yoysimon tasvir (a) e (17-18) guruhga kiruvchi xromosomadagi genlar, ilmoqsimon tasvir (l) g (21) guruhga kiruvchi xromosomadagi genlar, aylanasimon tasvir (w) d (13, 15) guruhga kiruvchi xromosomadagi genlar orqali yuzaga chiqadi deyiladi. x-xromosomada esa bu genlarning modifikatori joylashgan bo'lib, u yoysimon tasviming ko'proq hosil bo'lishini ta'minlaydi. irsiy kasalliklari bo'lgan kishilarda ko'p uchraydigan dermatoglifik belgilar quyidagilardir: 1) barmoq uchlaridagi tasvirlardan (yoysimon, ilmoqsimon, aylanasimon) birining uchrashi ko'payadi; 2) barmoq uchlaridagi teridan bo'rtib chiqqan chiziqchalarning soni normadagisidan oshib yoki kamayib ketadi; 3) kaftdagi asosiy triradiusning joylashishi o'zgaradi; 4) barmoq uchida triradius bo'lmaydi; 5) kaftda to'rt barmoqli ko'ndalang egiluvchan burma paydo bo'ladi 1 - patau sindromi; 2 - daun sindromi; 3 - shershevskiy-terner sindromi; 4 …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "odam genetikasi va tibbiy genetika"

odam genetikasini tekshirish usullari. genealogiya, egizaklar va sitogenetik usullari. jinsiy xromatinni aniqlash odam genetikasi va tibbiy genetika reja: 1.antropogenetika fani 2.geneologiya usuli 3.egizaklar usuli 4.sitogenetik usul 5. populyatsion statistik va dermatoglifika usuli antropogenetika fani odam biosferaning bir qismi va uning rivojlanish mahsuli bo'lib, barcha organizmlar qatori irsiyat va o'zgaruvchanlik qonuniyatlariga bo'ysunadi. genetikaning odam irsiyati va o'zgaruvchanligini o'rgatuvchi bo'limiga odam genetikasi yoki antropogenetika deyiladi. odam genetikasi odamlarda uchraydigan barcha irsiy belgilarni o'rganadi. genetika fanining paydo bolishidan avval, fransuz shifokori p. mopertyuy (1750) olti barmoqlilik (polidaktiliya) belgisining nasldan-naslga o'tishini, d.j. a...

This file contains 41 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "odam genetikasi va tibbiy genetika", click the Telegram button on the left.

Tags: odam genetikasi va tibbiy genet… PPTX 41 pages Free download Telegram