ummumiy psixologiya - maktabgacha yosh davrida psixik rivojlanish xususiyatlari

PPT 35 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,8 МБ

Тип файла PPT

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

andijon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti o’zbek tili va adabiyot yo’nalishi 1-bosqich 105-guruh talabasi ravshanbekova oishaxonning “ummumiy psixologiya”dan mustaqil ishi maktabgacha yosh davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: 1. maktabgacha yosh davrida psixofiziologik taraqqiyotning umumiy tavsifi. 2. o’yin – maktabgacha yoshdagi bolaning yetakchi faoliyati sifatida, maktabgacha yosh davrida bilish jarayonlari va nutqning rivojlanishiga xos xususiyatlari. 3. maktabgacha yosh davrida emotsional-irodaviy sifatlarning rivojlanish xususiyatlari. 4. yetti yoshlilar inqirozi uning sabablari va alomatlari, maktabga psixologik tayyorgarlik muammosi haqida tushuncha va ilmiy tasavvurlar hosil qilish. ontogenezda 3-yoshdan 7-yoshgacha bo’lgan davr maktabgacha yosh davri hisoblanadi maktabgacha yosh davri 3ga bo’linadi. o’rta maktabgacha yosh davr (4-5 yosh) katta maktabgacha yosh davr (6-7 yosh) kichik maktabgacha davr (3-4 yosh) mashhur rus pedagogi pyuter franchevich lesgaft (1837-1909) ning fikricha, insonning bog’cha yoshidagi davr shunday bir bosqichki, bu davrda bolalarda xarakter xislatlarining namunalari shakllanib axloqiy xarakterning asoslari yuzaga keladi. bog’cha yoshidagi bolalarning ko’zga tashlanib turuvchi xususiyatlaridan biri, ularning harakatchanligi …

2 / 35

iga nisbatan 4-5 barobar kattalashgan, biroq uning muskullari hali yetarli darajada mustahkamlanmagan bo’ladi. mana shuning uchun bog’cha yoshidagi bolaning yuragi bir qisqarishda organizm yetarli qon siqib chiqara olmaydi. bola yuragining katta odamlar yuragiga qaraganda nisbatan tezroq urishining sababi ham mana shundadir. maktabgacha yoshdagi davrda yurakning nisbatan tezroq ishlashi tufayli bolaning qon bosimi katta kishilarga nisbatan biroz kuchliroq bo’ladi. yangi tug’ilgan bola bosh miyasining o’rtacha og’irligi 380-400 g keladi bola bog’cha yoshiga yetguncha uning miyasi g’oyat tez rivojlanib, deyarli uch barovar ko’payadi. demak, bog’cha yoshida yetgan bolalar miyasining og’irligi 1100-1200 g ga yetadi. bog’cha yoshidagi bolalarning psixik jihatdan rivojlanishlarida ularda paydo bo’ladigon xilma-xil ehtiyoj va qiziqishlar juda ahamiyatga ega. chunki, ehtiyoj va qiziqishlar bolalarni u yoki bu harakatga undovchi ularni ishga soluvchi stimul (omil) hisoblanadi. uladagi harakatlantiruvchi extiyoj: 1. muloqotga bo’lgan extiyoj. 2. tashqi taassurotlarga bo’lgan extiyoj. 3. xatti-harakatlarga nisbatan ehtiyoj. 1. muloqotga bo’lgan ehtiyoj: bolada ijtimoiylashuv jarayonidagi tajribalarni ortirishiga yordam …

3 / 35

redmetlar olamini, ular yordamida amalga oshiriladigan xatti-harakatlarni, tilni, odamlar orasidagi munosabatlarni egallab olishi, faoliyat motivlarining rivojlanishi, qobiliyatlarning o‘sib borishi, katta yoshli kishilarning bevosita yordamida amalga oshirilib borilmog‘i kerak. asosan, shu davrdan boshlab bolaning mustaqil faoliyati kuchaya boshlaydi. bog‘cha yoshdagi bolalarga beriladigan tarbiya, ularning murakkab harakatlarini o‘zlashtirish, elementar gigiyena, madaniy va mehnat malakalarini shakllantirish, nutqini rivojlantirish hamda ijtimoiy axloq va estetik didining dastlabki kurtaklarini hosil qilishga qaratilishi lozim. bu davrda boladagi qiziqishlarning roli kaatta xisoblanadi. extiyojlar bilan birga qiziqishlar ham bolani ijtimoiylashuv jarayonida rivojlanishi bilsh jarayonlari orqali o’zi uchun yangilik bo’lgan narsalarni o’zlashtirib olishida qiziqishlar biror faoliyatga undovchi omillardan biri xisoblanadi. shu sababli ham qiziqishni bilish jarayonlari bilan bog’liq bo’lgan murakkab psixik xodisa desa bo’ladi. qiziqishlar predmetki o`yinlar (15-20minut) qoidali o’yinlar 1-soatdan 2-soatgacha sujetli- rolli o`yinlar (30-60 minut) ma’lumki bolaning yoshi ulg’ayib, mustaqil harakat qilish imkoniyati oshgan sari, uning artofidagi narsa va hodisalar boyicha dunyoqarashi kengayib boradi. maktabgacha yoshdagi bolalarning yetakchi …

4 / 35

n mansub bo‘lgan, o‘zining kuchi ham yetmaydigan, haddi sig‘maydigan narsalar bilan ham amaliy munosabatda bo‘lishga intiladi. bolalarning tobora ortib borayotgan turli ehtiyojlari bilan ularning tor imkoniyatlari o`rtasidagi qarama-qarshilik qanday yo`l bilan hal qilinadi? bu qarama-qarshilik faqat birgina faoliyat orqali, ya`ni, bolaning o`yin faoliyati orqali hal qilinishi mumkin kichik maktabgacha yoshdagi bolalar asosan predmetlar, turli xil o‘yinchoqlar bilan yolg‘iz o‘zlari o‘ynaydilar. o‘zlarining predmetli va konstruktorli o‘yinlarida idrok, xotira, tasavvur, tafakkur jarayonlarini, shuningdek o‘z harakat qobiliyatlarini takomillashtirib boradilar. albatta, turmush tajribalari va faoliyatlari doirasi cheklangan kichik yoshdagi bolalar (ba’zan kichik guruh bolalari ham) o‘zlarining o‘yinlarida qonkret odamlarni va ularning harakatlarini aks ettiradilar xolos. birinchidan, bolalarning o‘yin faoliyati qandaydir moddiy mashg‘ulot ishlab chiqarishga qaratilgan faoliyat emas. shuning uchun bolalarni o‘yinga undovchi sabab (motiv) kelib chiqadigan natija bilan emas, balki shu o‘yin jarayonidagi turli harakatlarning mazmuniga bogliqdir; ikkinchidan, bolalar o‘yin jarayonida o‘z ixtiyorlaridagi narsalarni, o‘zlarini qiziqtirgan, ammo kattalargagina mansub bo‘lgan narsalarga aylantirib, xohlaganlaricha erkin …

5 / 35

qlid) qilinadi. bolalar ushbu munosabatlar asosida quriladigan rollarni va qoidalarni ajratadilar, o‘yinda unga amal qilinishini qattiq nazorat qiladilar va o‘zlari ham ularga rioya qilishga harakat qiladilar. o’yindagi rollar va qoidalar 0‘yinlarda asosiy rol qoidalarga rioya qilishga va munosabatlarga, masalan, subordinatsiyaga ajratiladi. bunda birinchi marotaba liderlik paydo bo'ladi, bolalarda tashkilotchilik ko‘nikma va malakalari rivojlanadi. shu bilan bir qatorda o‘yinli individual faoliyatning ramziy shakllaridan yana biri rasm chizishdir. unga sekin-asta ko‘proq tasavvur, xayol va tafakkur qo‘shilib boradi. bola ko‘rganlarini tasvirlashdan vaqti bilan bilganlarini, xotirasidagi va o‘zi o‘ylab topganlarini chiza boshlaydi. 0‘yin-musobaqalar alohida sinfga ajratiladi, unda yutuq va g‘oliblik bolalarni juda jalb qiladi. bolalarning syujetli-rolli o‘yinlari turli mavzularda bo‘lib, bolalar ular bilan hayotiy tajribasiga muvofiq yaxshi tanishdir. bolalar tarafidan o‘yinda qayta ijro etiladigan rollar –oilaviy (ona, ota, buvi, buva, o‘g‘il, qiz va h.k) yoki tarbiyaviy (enaga, bog‘chadagi tarbiyachi,) yoki ertak qahramonlari (bo‘ri, ayiq, tulki, quyon, echki,) yoki kasbiy (shifokor, komandir, uchuvchi). ushbu yosh …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ummumiy psixologiya - maktabgacha yosh davrida psixik rivojlanish xususiyatlari"

andijon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti o’zbek tili va adabiyot yo’nalishi 1-bosqich 105-guruh talabasi ravshanbekova oishaxonning “ummumiy psixologiya”dan mustaqil ishi maktabgacha yosh davrida psixik rivojlanish xususiyatlari reja: 1. maktabgacha yosh davrida psixofiziologik taraqqiyotning umumiy tavsifi. 2. o’yin – maktabgacha yoshdagi bolaning yetakchi faoliyati sifatida, maktabgacha yosh davrida bilish jarayonlari va nutqning rivojlanishiga xos xususiyatlari. 3. maktabgacha yosh davrida emotsional-irodaviy sifatlarning rivojlanish xususiyatlari. 4. yetti yoshlilar inqirozi uning sabablari va alomatlari, maktabga psixologik tayyorgarlik muammosi haqida tushuncha va ilmiy tasavvurlar hosil qilish. ontogenezda 3-yoshdan 7-yoshgacha bo’lgan davr maktabgacha yosh davri his...

Этот файл содержит 35 стр. в формате PPT (1,8 МБ). Чтобы скачать "ummumiy psixologiya - maktabgacha yosh davrida psixik rivojlanish xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ummumiy psixologiya - maktabgac… PPT 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram