elektr zanjirlarida rezonans hodisalari

DOC 1.8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1684652013.doc elektr zanjirlarida rezonans hodisalari reja: 1. tebranish sistemasi va rezonans hodisasi (umumiy tushunchalar) 2. r, l va c elementlari ketma-ket ulangan zanjirda rezonans (kuchlanishlar rezonansi) 3. ketma-ket ulangan rezonans zanjirning chastotaviy (rezonansli) tavsiflari 4. r, l va c elementlari parallel ulangan zanjirda rezonans (toklar rezonansi) 5. parallel ulangan zanjirlarning chastotaviy (rezonansli) xarakteristikalari 6. elementlari ketma-ket va parallel ulangan rezonansli zanjirda energiyaning tebranishi 7. elementlari aralash ulangan zanjirda rezonans hodisalari 8. induktiv bog’langan zanjirlardagi rezonans hodisalari 9. elektr zanjirlardagi rezonanslarning amaliy ahamiyati tebranish sistemasi va rezonans hodisasi (umumiy tushunchalar) rezonans hodisalari tebranish sistemalarida, ya’ni energiyaning tebranib o’zgarishi ro’y beradigan elementli (energiya to’plovchi) sistemalarda sodir bo’ladi. matematik mayatnik bilan elektr tebranish konturi texnikada eng ko’p tarqalgan tebranish sistemalari hisoblanadi (1-rasm). mayatnikning harakati (ishqalanish kuchlarini hisobga olmaganda) quyidagi tenglama bilan ifodalanadi: 1-rasm. bunda: m – mayatnikning massasi (kg); ɩ – mayatnikning uzunligi (m); g – yerning tortish kuchi tezlanishi (m/s2); x – …

valgi holdagiga o’xshash chastota bilan sinusoidal qonun asosida o’zgaradi (2-rasm). ikkala sistema uchun ham t0=0, t2=t/2, t4=t va h.k. paytlarda sistemaning energiyasi potensial bo’lib, t1=t/4, t3=3t/4 va h.k. paytlarda ular kinetik shaklga o’tishi muhimdir. elektr konturida kondensatorning elektr maydoni energiyasi g’altakning magnitaviy maydoni energiyasi ga davriy ravishda aylanib turadi. ammo real tebranish sistemalarida (3-a rasm) tebranishning amplitudasi am o’zgarmay qolishiga qarshilik ko’rsatuvchi kuchlar doimo mavjud. bu esa ishqalanish kuchlari va tebranish konturining aktiv qarshiligi tufayli issiqlik isrofi bo’ladi demakdir. shular natijasida sistemada to’plangan energiyaning bir qismi sarf bo’ladi. bu esa tebranish amplitudasining har bir siklda monoton kamayib borishiga olib keladi, ya’ni tebranish so’nuvchi tebranish deyiladi. a) b) 3-rasm. yuqorida bayon qilingan tebranish sistemalarida tebranishlar qat’iy, aniq chastotada sodir bo’lib, bu chastota sistemaning faqat ichki parametrlaridan aniqlanib, tashqi energiya kiritgan boshlang’ich impulsning miqdoriga bog’liq emas. shuning uchun bunday tebranishlar erkin tebranishlar deb ataladi. tebranish sistemalaridagi erkin tebranishlarni o’zgarmas amplitudali qilib tutib …

anishlar rezonansi) u = um sinωt kuchlanish manbaiga aktiv r, induktiv xl=ωl va sig’im qarshiliklar ketma-ket ulangan zanjir berilgan, deb faraz qilaylik (4-a rasm). zanjirning muvozanat tenglamasi (kirxgofning ikkinchi qonuniga ko’ra): u r + u l + u c= u yoki tenglama kompleks shaklda yozilganda: (6.6) zanjirning kompleks qarshiligi: zanjirda rezonans hodisasi sodir bo’lganda, unga berilayotgan kuchlanish aktiv qarshilikdagi ur kuchlanishning pasayishini to’ldirilib turishi kerak: bu j 0 bo’lganda, ωl= , ya’ni reaktiv elementlarning qarshiliklari o’zaro teng (xl=xc) bo’lishi mumkin. a) b) 4-rasm. rezonans vaqtida zmin = r va φ=0 bo’lib, zanjirdagi tok i bilan manba kuchlanishi u bir xil fazada turadi. rezonans payti uchun tok va kuchlanishlarning vektor diagrammasi 4-b rasmda berilgan. rezonans holatiga asosan ikkita usul bilan erishiladi: a) tebranish konturining parametrlari o’zgarmas (l=const va c=const) bo’lganda, manba chastotasi uni o’zgartirib (rostlab), xususiy tebranishlar chastotasi bilan tenglashtiriladi: ω = ω0 yoki b) manba chastotasi o’zgarmas (ω=const) bo’lganda, tebranish …

ishlar ul0 =uc0 ning u dan necha marta kattaligi quyidagi nisbatdan aniqlanadi: bunda: q – konturning sarxilligi yoki sifat koeffitsiyenti, unga teskari bo’lgan miqdor konturning so’nishi deyiladi. ketma-ket ulangan rezonans zanjirning chastotaviy (rezonansli) tavsiflari 5-rasmda zanjirning to’la qarshiligi z va uning tashkil etuvchilari r va x, shuningdek, burchak siljishi φ ni manba chastotasining o’zgarishiga ω= var ga (manba kuchlanishi o’zgarmas u=const bo’lganda) bog’liqligi (egri chiziqlar) ko’rsatilgan. funksiyali egri chiziq ω ning 0 dan ∞ gacha o’zgarganda r(ω) to’g’ri chiziq va x(ω) egri chiziqlarning koordinatalarini geometrik qo’shish natijasida hosil qilingan (6.5-a rasm). aktiv qarshilik r ning qiymati tokning chastotasiga bog’liq emas (bundan radio chastotali zanjirlar mustasno), ya’ni r(ω) absissalar o’qidan r masofada joylashgan to’g’ri chiziqdir. x reaktiv qarshilik -∞ dan +∞ gacha o’zgaradi, ya’ni x(0)=-∞ va x(∞)=∞ bo’lgan x(∞) egri chizig’i bilan ifodalanadi. rezonans paytida (ω=ω0), ω bo’lgani uchun x=0. shu tufayli, to’la qarshilik z(ω) ning manba chastotasiga bog’liqligi z(0)=-∞ z(ω0)=r …

nda, ularning manba chastotasiga bog’liqligini ko’rib chiqamiz. 6-rasm. egri chiziq z(ω) ga binoan (6.5-a rasm) tok: chastota ω=0 bo’lganda, z(0)=∞ bo’lgani uchun nolga teng. noldan boshlab i(ω) egri chizig’i ω=ω0 nuqtada maksimumga erishadi; chunki bu yerda z(ω0) = r, ya’ni minimaldir. shundan so’ng z (ω)→∞ (6.6rasm) tufayli nolgacha monoton kamayib boradi. egri chiziq ur(ω)=ri(ω) qandaydir o’zga masshtabda i(ω) egri chiziqni takrorlaydi va uning maksimumi bo’lganda (rezonans) kirish kuchlanishi u ga teng. induktivlik va sig’imdagi kuchlanishlar tegishlicha quyidagi funksiyalar bilan ifodalanadi: chastota ω=0 va ω=∞ bo’lganda, ularning miqdori tegishlicha ul (0)=0; uc(0)=u va ul(∞) =u, uc(∞)=0 bo’ladi. buning sababi quyidagicha: ω=0 bo’lganda, tok i=0 va manbaning barcha kuchlanishi kondensator c ning qismlariga to’planadi, chunki uning qarshiligi o’zgarmas tok bo’yicha ∞ga teng. chastota ω→∞ da tok yana nolgacha kamayib, manbaning kuchlanishi g’altak qismlariga to’planadi, chunki uning qarshiligi xl =ωl cheksiz katta bo’ladi. rezonans nuqtasida (ω=ω0) ul va uc kuchlanishlar o’zaro teng va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "elektr zanjirlarida rezonans hodisalari"

1684652013.doc elektr zanjirlarida rezonans hodisalari reja: 1. tebranish sistemasi va rezonans hodisasi (umumiy tushunchalar) 2. r, l va c elementlari ketma-ket ulangan zanjirda rezonans (kuchlanishlar rezonansi) 3. ketma-ket ulangan rezonans zanjirning chastotaviy (rezonansli) tavsiflari 4. r, l va c elementlari parallel ulangan zanjirda rezonans (toklar rezonansi) 5. parallel ulangan zanjirlarning chastotaviy (rezonansli) xarakteristikalari 6. elementlari ketma-ket va parallel ulangan rezonansli zanjirda energiyaning tebranishi 7. elementlari aralash ulangan zanjirda rezonans hodisalari 8. induktiv bog’langan zanjirlardagi rezonans hodisalari 9. elektr zanjirlardagi rezonanslarning amaliy ahamiyati tebranish sistemasi va rezonans hodisasi (umumiy tushunchalar) rezonans hodisalari tebran...

DOC format, 1.8 MB. To download "elektr zanjirlarida rezonans hodisalari", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr zanjirlarida rezonans ho… DOC Free download Telegram