elektr zanjirlarida rezonans

DOCX 11 pages 1.2 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/02 – mts” guruh talabasi ernazarov umarbekning “termodinamika va issiqlik texnikasi” fanidan mustaqil ishi mavzu: elektr zanjirlarida rezonans, tok va kuchlanishlar rezonansi. rezonansning texnikadagi axamiyati bajardi: ernazarov u. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: elektr zanjirlarida rezonans, tok va kuchlanishlar rezonansi. rezonansning texnikadagi axamiyati reja: 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. 2. unsurlar ketma–ket ulangan zanjirda rezonans. 3. kuchlanishlar rezonansi. 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. elektrotexnikada zanjirning aloxida qismdagi qarshilik va o‘tkazuvchanliklar ham musbat ham manfiy kattaliklarga ega bo‘lishi mumkin va bu kattaliklar bir–birini o‘zaro kompensatsiyalashi mumkin. oqibatda amalda shunday holatlar mavjud bo‘ladiki, qachonki, zanjirda reaktiv unsurlar (induktivlik va sig‘im) mavjud bo‘lishiga qaramasdan kirishdagi to‘liq zanjirning reaktiv qarshiligi yoki reaktiv o‘tkazuvchanligi nolga teng bo‘ladi. bu kabi hususiy holatda kirishdagi tok va kuchlanish faza bo‘yicha ustma–ust tushadi. hamda to‘liq zanjirning ekvivalent qarshiligi aktiv …

2 / 11

qarshiligi quyidagi ifoda bilan aniqlanadi: z =r + jωl + 1/jωc = r + j(ωl –1/ωc) = r + jk = zejφ (1) 1 –rasm bunda: qaralayotgan konturda, agarda φ=0 bo‘lsa rezonans bo‘ladi. x =ωl –1/ωc =0 (2) ωl =1/ωc va ω2lc =1 (3) oqibatda, rezonansga erishish uchun zanjirga ulangan kuchlanishning yoki chastotaniyoki g‘altakning induktivligini,yoki kondensatorlarning sig‘imini o‘zgartirib erishiladi. rezonans kuzatilganida (paydo bo‘lganida) burchakli chastotaning induktivlik va sig‘imning qiymatlari quyidagi ifodalardan topiladi: ; (4) bunda burchakli chastota ω0 rezonansli chastota deb ataladi. zanjirning ulanish nuqtasidagi u kuchlanish o‘zgarmas bo‘lganida va rezonans holatida zanjirdagi tok o‘zining maksimal qiymatiga erishadi. chunki om qonuniga muvofiq i=u/r, va reaktiv qarshiliklarning qiymatlariga bog‘liq emas. 2–rasmda rezonans holatidagi vektorli diagramma tasvirlangan. xl =xc shartda va reaktiv qarshiliklar qiymati bo‘yicha r aktiv qarshilikdan katta bo‘lgan holatda shunday oniy vaqt paydo bo‘ladiki, bu vaqtda reaktiv g‘altak va kondensatorlarning ulanish nuqtasidagi kuchlanish zanjirningning ulanish nuqtasidagi kuchlanishdan ortib ketadi. 3. …

3 / 11

bo'lishi mumkin. zanjirda induktiv va sig'im elementlar bo'lganda zanjirning kirish reaktiv qarshiligi nolga teng bo'lishi mumkin. bunda zanjir aktiv xarakterga ega bo'lib tok bilan kuchlanish orasidagi faza siljish burchagi nolga teng bo'ladi. elektr zanjirlaridagi bu hodisa rezonans deb ataladi. r, l va c elementlari ketma-ket (parallel) ulangan sinusoidal tok zanjirining xususiy chastotasi = 1/ manba kuchlanishining chastotasi ga teng bo'lgandaxl=xc b(bl=bc) va ul=uc , (il=ic) bo'lib, reaktiv elementlardagi kuchlanish (tok)lar modul jihatdan bir-biriga teng hamda manba kuchlanishi (toki) dan bir necha marta ortib ketadi. elektr zanjirlaridagi bu rejim kuchlanishlar (toklar) rezonansi deb ataladi. bu rejimda zanjirning reaktiv quvvati nolga teng bo'ladi. rezonans yuzaga keladigan chastota rezonans chastotasi deb ataladi. elektr zanjirlarida rezonans rejimlaridan elektrotexnikada, radiotexnikada va elektr o'zgartgichlarda keng foydalaniladi. ayrim hollarda esa, zanjirda rezonans hodisasi yuzaga kelishi noqulayliklarni tug'diradi (masalan, uzatish liniyalarida va transformatorlarda kuchlanish va toklarni keskin ortib ketishi o’lchash asboblarini hamda izolyatsiyani ishdan chiqishiga olib keladi). kuchlanishlar …

4 / 11

paytda maksimal qiymatda erishadi: i=u/z=u/r r qarshilikdagi kuchlanish pasayishi manba kuchlanishiga teng bo'ladi: ur=ir=u. rezonans rejimidagi induktiv yoki sig'im qarshilik rezonans zanjir (kontur)ining to'lqin qarshiligi deb ataladi: p=ωrl==. agar zanjirdap>>r shart bajarilsa, u holda reaktiv elementlardagi kuchlanishlar manba kuchlanishidan ko'p marta ortiq bo'ladi. ulr yoki ucr ni u dan necha marta katta bo`lishi konturning aslligi bilan tavsiflanadi: q===== . d=1/q=r/p — zanjir (kontur) ning so`nishi. rezonans rejimida zanjirdagi energetik munosabatlar ham o`ziga xos ayrim xususiyatlarga ega. zanjirdagi tok i=imsinωrt bo`lsa kondensatordagi kuchlanish uc= bo`ladi. zanjir va elektr va magnit maydonlardagi enrgiya: oxirgi ifodadan ko'rinadiki, zanjirdagi elektr va magnit maydonlari energiyalarining yig'indisi vaqt bo'yicha o'zgarmaydi. energiya induktiv g'altak bilan kondensatorda navbatma navbat to'planib turadi. aktiv qarshilikda sarf bo'layotgan energiyani manbadankelayotgan energiya qoplab turadi. r, l va c elementlar ketma-ket ulangan zanjir (kontur) chastota tavsiflarini o'rganib chiqamiz. manba kuchlanishi amplitudasi bo'lib, chastotasining oraliqda o'zgarishi zanjirning quyidagi parametrlarini o'zgarishigaolib keladi: 2.21-rasm, a da …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr zanjirlarida rezonans"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiya universiteti “23/02 – mts” guruh talabasi ernazarov umarbekning “termodinamika va issiqlik texnikasi” fanidan mustaqil ishi mavzu: elektr zanjirlarida rezonans, tok va kuchlanishlar rezonansi. rezonansning texnikadagi axamiyati bajardi: ernazarov u. qabul qildi: __________ urganch – 2025 mavzu: elektr zanjirlarida rezonans, tok va kuchlanishlar rezonansi. rezonansning texnikadagi axamiyati reja: 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. 2. unsurlar ketma–ket ulangan zanjirda rezonans. 3. kuchlanishlar rezonansi. 1. tebranish tizimi va elektr zanjirlaridagi rezonans hodisalari. elektrotexnikada zanjirning aloxida qismdagi qarshilik va o‘tkazuvchanliklar ham musbat ham manf...

This file contains 11 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "elektr zanjirlarida rezonans", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr zanjirlarida rezonans DOCX 11 pages Free download Telegram