muzliklarning geologik faoliyati

PPT 37 стр. 7,3 МБ Бесплатная загрузка

37 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,3 МБ

Тип файла PPT

Страницы 37

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 37

diapositiva 1 mavzuga oid savol va topshiriqlar: 1. o‘zan eroziyasi natijasida yuz beruvchi tabiiy geografik jarayonlar hamda relef formalari xususida tushuncha bering. 2. antetsedent vodiylar qanday shakllanadi? 3. yonlama-qirg‘oq eroziyasi qanday yuz beradi? 4. sel haqida tushuncha bering. 5. sel tarkibiga ko‘ra necha guruhga bo‘lib o‘rganiladi? 6. selning shakllanish sabablari xususida so‘zlab bering. 7. selning salbiy va ijobiy xususiyatlari va unga qarshi kurash turlari qanday tashkil etiladi?denudatsiya jarayonini izohlang? 8. jarlanish va uning geografiyasi haqida tushuncha bering prezentacii.com ваш заголовок 16.12.2020 y. mashg`ulot turi: ma`ruza mavzu: muzliklarning geologik faoliyati, tog‘ muzlikliklari. qutb muzliklari va abadiy muzloq yerlarning geologik faoliyati. reja: muzliklarning geologik faoliyati. tog‘ muzliklarining geologik faoliyati natijasida paydo bo‘lgan yotqiziqlar. qutb muzliklari va abadiy muzloq yerlar geologik ahamiyati. adabiyotlar: nizomov a va boshq. “geologiya”. o‘quv qo‘llanma t.: “info capital group”, 2019. toshmuhamedov.b.t. umumiy geologiya. darslik.t.: “noshir” 2011. qurbonov a. s. “geologiya” o‘quv qo‘llanma t.: “o‘qituvchi”, 1992. tayanch so`z va …

2 / 37

. qiyalik ortib borgan sari, muz massasining qalinligi ko‘rsatilgan darajada bo‘lishi shart emas. masalan, 450 qiyalikdagi hosil bo‘lgan 1,5-2 m qalinlikdagi muzlik ham siljish xususiyatiga ega. aynan shu harakat bir qancha tabiiy geografik jarayonlarning shakllanishiga asos bo‘la oladi. ular quyidagilardan iborat: materik muzliklarining harakati tufayli yuzaga keluvchi relef shakllari: taros. muz yuzasining harakatlanishi davomida tartibsiz, notekis harakatga kelishi. taroslar sifatida muzliklarning o‘rta qismida juda katta bosim vujudga kelib, yuzasining balandligi 10 m, ba’zi holatlarda undan ham yuqori bo‘lgan muz qatlamlari, yuqori qismi qirrador, ba’zan birmuncha yotiq, tik yonbag‘irli muz do‘ngliklari vujudga keladi. tarosli dalalar o‘nlab, ba’zan yuzlab km larga cho‘zilib ketadi. shu boisdan taroslar bo‘ylab harakatlanish juda qiyinlashadi. materik muzliklarining harakati tufayli yuzaga keluvchi relef shakllari: zandr dalalari. “datcha” sandur-qum yoki “islandcha” sand-qum ma’nosini beradi. materik muzliklarining chekka qismlarida morena jismlarining muz suvlari yuvib ketishi va qayta yotqizishi natijasida hosil bo‘lgan qum, shag‘al, qisman xarsang, chaqiq toshlar aralash do‘ngliklar betartib …

3 / 37

onlari materik muzliklarining harakati tufayli yuzaga keluvchi relef shakllari: kam – kamlar genetik xususiyatlariga ko‘ra, ozlarni eslatadi. ya’ni flyuvoglyatsial* yotqiziqlarning qat-qat to‘g‘ri chiziqli tarzda shakllanishi tufayli vujudga keladi. bu borada bir necha ilmiy qarashlar mavjud bo‘lib, ularga ko‘ra kamlar qadim geologik davrlarda muzlik ustida, balki muzlik ostida shakllangan ko‘llar o‘rnida hosil bo‘lgandir. kamlar ham yon bag‘ri tik (450 gacha) bo‘lgan do‘ngliklardan iborat, alohida xususiyat kasb etuvchi relef shakli bo‘lib, asosan xarsangtoshlar aralash, qat-qat yotuvchi qum uyumlaridan tarkib topgan holda uchraydi. * flyuvoglyatsial – lotincha fluvius – oqim, glaeialis – muz. ya’ni muz erishi tufayli shakllangan oqim olib kelgan qum, loyqa aralash yotqiziqlar. materik muzliklarining harakati tufayli yuzaga keluvchi relef shakllari: qo‘y peshonalar – materik muzliklari harakatlanish jarayonida yer yuzasiga chiqib yotgan qattiq ona jins (granit, kristallashgan slaneslar, granadiorit va boshqalar) larning muzlik bosib kelayotgan tomonini silliqlab ketadi. shu boisdan qadimgi geologik davrlarda materik muzliklari hukmron bo‘lgan hududlar bo‘ylab yer yuzasiga …

4 / 37

rlar tashkil etadi. doimiy muzloq yerlarda tog‘ jinslari bir necha metrdan, 600 m gacha bo‘lgan chuqurlikda muzlagan holda kuzatiladi doimiy muzlab yotgan yerlarning relef shakllari: i.s.shukin ma’lumoti bo‘yicha, abadiy muzloq yerlarda yuz beradigan tabiiy geografik jarayonlar va ular bilan bog‘liq ravishda hosil bo‘luvchi relef formalarini kelib chiqishiga ko‘ra quyidagi guruhlarga bo‘lib o‘rganadi: 1. muzlik ponalari; 2. gidrolakolitlar doimiy muzlab yotgan yerlarning relef shakllari: gidrolakkolitlarning ko‘rinishi yumaloq, gumbazsimon shaklda bo‘lib, yon bag‘irlari deyarli tik 40-500, yuqori qismi yassiroq bo‘lgan holda, balandligi bir necha o‘n metrni tashkil etishi mumkin. ular yoqutiston, baykal orti o‘lkasi, amur oblasti kabi tayga va yevropaning tundra unga tutash hududlarida keng tarqalgandir. bular shimoliy qutbga yaqin, abadiy to‘ngloq yerlarda ko‘plab uchraganligi sababli, o‘sha joyda yashovchi mahalliy aholi yoqutlar tomonidan «bulgunnyax» deya ataladi. doimiy muzlab yotgan yerlarning relef shakllari: termoabraziya – dengiz yoki ko‘l qirg‘oqlari bo‘ylab to‘lqinning yemiruvchan kuchi ta’sirida shakllanadigan jarayon abraziya deb ataladi. shu boisdan abraziya lotincha …

5 / 37

lar vujudga keladi. termoeroziya tufayli yuz berayotgan yemirilish chizig‘i ko‘pincha termokarst, ta’sirida hosil bo‘lgan pastqamliklar tomon yo‘nalgan bo‘ladi. bunday vodiylarda tez-tez erimasdan saqlanib qolgan abadiy muzloq yerlarning qoldiqlari tepaliklar tarzida uchraydi. ular fanda boyjaraxlar deya ataladi. boyjaraxlarning balandligi bir necha metrdan, bir necha o‘nlab metrga yetadi. muzliklarning geologik faoliyati: soliflyuksiya – bu tushuncha lotincha ma’no kasb etib, solum-tuproq, luchus-oqim degan mazmun beradi. demak, soliflyuksiya jarayoni tufayli muzlagan yonbag‘irlarning harorat ta’sirida erib oqmalar tarziga kirishi tushuniladi. soliflyuksiya baland tog‘larda uchragani kabi abadiy muzlab yotuvchi hududlarda ham kuzatiladi. soliflyuksiya suvga to‘yingan gruntning o‘z og‘irlik kuchi tufayli yon bag‘ir bo‘ylab, quyiga tomon oqishini ta’minlovchi asosiy kuch gravitatsiya tufayli yuz beradi. tuproq massasining muzlashi hamda erishi tufayli uning og‘irligi ortib, suv haroratining 0 dan 4 ga qadar o‘zgarishi tufayli zichligining kamayishi, kalloidlarning bo‘kib hajman oshishi tufayli yuzaga keladi. 2-rasm. soliflyuksiya tufayli supasimon relef shakllarining vujudga kelishi (s.g‘.bogam bo‘yicha). muzliklarning geologik faoliyati: termokarst. psevdokarstning bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 37 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muzliklarning geologik faoliyati"

diapositiva 1 mavzuga oid savol va topshiriqlar: 1. o‘zan eroziyasi natijasida yuz beruvchi tabiiy geografik jarayonlar hamda relef formalari xususida tushuncha bering. 2. antetsedent vodiylar qanday shakllanadi? 3. yonlama-qirg‘oq eroziyasi qanday yuz beradi? 4. sel haqida tushuncha bering. 5. sel tarkibiga ko‘ra necha guruhga bo‘lib o‘rganiladi? 6. selning shakllanish sabablari xususida so‘zlab bering. 7. selning salbiy va ijobiy xususiyatlari va unga qarshi kurash turlari qanday tashkil etiladi?denudatsiya jarayonini izohlang? 8. jarlanish va uning geografiyasi haqida tushuncha bering prezentacii.com ваш заголовок 16.12.2020 y. mashg`ulot turi: ma`ruza mavzu: muzliklarning geologik faoliyati, tog‘ muzlikliklari. qutb muzliklari va abadiy muzloq yerlarning geologik faoliyati. reja: muzli...

Этот файл содержит 37 стр. в формате PPT (7,3 МБ). Чтобы скачать "muzliklarning geologik faoliyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muzliklarning geologik faoliyati PPT 37 стр. Бесплатная загрузка Telegram