anorganik birikmalarning asosiy sinflari

PPT 21 pages 6.5 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.5 MB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: anorganik birikmalarning asosiy sinflari anorganik birikmalarning asosiy sinflari mavzuga oid tayanch iboralar: oksidlar, asoslar, kislotalar, tuzlarning nomlanishi, olinishi, xossalari. kimyoviy elementlar 200 mingdan ortiq anorganik birikma hosil qiladi. bu birikmalar quyidagi 4 sinfga bo’linadi: 1. oksidlar. 2. asoslar. 3. kislotalar. 4. tuzlar i. oksidlar elementlarning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar deyiladi. oksidlarning nomlanishi. o'zgarmas valentli elementlar oksidining nomi shu element nomiga oksid so’zini qo’shish bilan hosil qilinadi. mn: к2о, na2o, cao. agar element o’zgaruvchan valentli bo’lsa elementning nomi yoniga qavs ichida rim raqami bilan elementning valentligi ko’rsatiladi. oksidlar kimyoviy xossalariga qarab 4 guruhga bo’linadi: 1. asosli oksidlar 2. kislotali oksidlar 3. amfoter oksidlar 4. indiferent yoki betaraf oksidlar. oksidlarning olinishi: 1. metall yoki metalloidning о2 bilan birikishi: 4fe + 3o2 = 2fe2o3 4p + 5o2 = 2p2o5 s + o2 = so2 2. murakkab moddalarning o2 da yonishi: ch4 + 2o2 = co2 + 2h2o 3. gidroksidlarning parchalanishi: …

2 / 21

sifatida reaksiyaga kirishib, tuz va suv hosil qiladigan oksidlar amfoter oksidlar deyiladi. masalan: zno, sno, pbo, as2o3, cr2o3, ai2o3, sb2o3, mno2, pbo2, fe2o3 kimyoviy xossalari: ai2o3 + 6hci = 2aici3 + 3h2o ai2o3 + 2naoh = 2naaio2 + h2o 4. indiferent yoki betaraf oksidlar. tuz hosil qilmaydigan oksidlarga betaraf oksidlar deyiladi. mn: no, co, n2o kimyoviy xossalari: 2no + ci2 → 2noci ii. kislotalar kislota tarkibida vodorod atomi bo’lgan va uning o’rnini metall atomlari olishi natijasida tuz hosil qiladigan murakkab moddalar. mn: 2ai + 6hci = 2aici3 + 3h2↑ mg + h2so4 = mgso4 + h2↑ kislotalar tarkibidagi vodorod atomining soniga qarab bir necha negizli bo’ladi. masalan: hci, hbr, hf, ch3cooh, hno3, hno2. hcio2 – 1 negizli h2co3, h2c2o4, h2s, h2so3, h2so4 – 2 negizli h3bo3, h3po4, h3aso4, - 3 negizli kislotalar suvdagi eritmalarda negizligiga qarab bir necha bosqichda dissotsilanadi. masalan: hci ↔ h+ + ci- h2so4 ↔ h+ + …

3 / 21

birikmani suvga eritib: н2 + сi2 = 2hci f2 + h2 = 2hf tuzlarga boshqa kislotalarni ta`sir etirib: naci+h2so4=nahso4+hci↑ kno3+h2so4=khso4+hno3 asoslarning nomlanishi. o’zgarmas valentli metallar gidroksidlarini nomlashda metall nomiga gidroksid so’zi qo’shiladi. ishqor bo’lsa, o’yuvchi ishqor ham deyiladi. naoh – natriy gidroksidi koh – kaliy gidroksidi o’zgaruvchan valentli bo’lsa, metallning nomi, qavs ichida rim raqami bilan valentligi ko’rsatilib gidroksid so’zi qo’shiladi: fe(oh)2 - temir(ii)-gidroksidi fe(oh)3 - temir(iii)-gidroksidi asoslarning olinishi: aktiv metallarni h2o bilan ta`siri: 2na + 2h2o = 2naoh + h2↑; 2k + 2h2o = 2koh + h2↑ asosli oksidlarga н2о ta’siri : na2o + h2o = 2naoh; cao + h2o = ca(oh)2 suvda yomon eriydigan asoslarning olish uchun ularni tuzlariga ishqorlar ta`sir etiriladi: cuci2 + 2naoh = cu(oh)2↓+ 2naci; feci2 + 2koh = fe(oh)2↓ + 2kci 4. tuz eritmalarini elektroliz qilish bilan ham asos hosil qilish mumkin (ishqor)lar olinadi, masalan: naci + h2o = na+ + h2↑ + ci2↑ …

4 / 21

ga to’liq almashinishi yoki asoslar tarkibidagi (oh) guruh kislota qoldig’iga to’liq almashinish natijasida normal tuzlar hosil bo’ladi. masalan: na2so4, feso4. nomlanishi. metall nomiga kislota nomi qo’shib aytiladi. nano3 - natriy nitrat na3po4 – natriy fosfat o’zgaruvchan valentli metallarning tuzlari bo’lsa: fe(no3)2 - temir (ii) nitrat; fe2 (so4)2 – temir (iii) sulfat. texnikaviy nomi bilan: naci - osh tuzi; na2co3 – sodda, k2co3 – potash; kno3 – kaliyli selitra. 2.nordon tuzlar. kislota tarkibidagi h2 atomlarining bir qismi metallga almashinganda hosil bo’lgan tuz nordon (gidro) tuz deyiladi. nomlanishi. nahso4 – natriy bisulfat (yoki natriy gidrosulfat); nahco3 – natriy bikarbonat (yoki natriy gidrokarbonat); nah2po4 – natriy digidrofasfat; ca(h2po4)2 – kalsiy digidrofasfas;, ai2(hpo4)3 – alyuminiy gidrofosfat nordon tuz suvli eritmaldarida quyidagicha dissosiyalanadi: nahso4↔na++hso4-; hso4- ↔ h+ + so4-2 оlinishi: 1. kislotalarga oz miqdorda asos ta’sir etirib: h2so4 + koh = khso4 + h2o 2. normal tuzlarga kislotalar ta’sir etirib: ca3(po4)2 + h3po4 = 3cahpo4 …

5 / 21

anorganik birikmalarning asosiy sinflari - Page 5

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anorganik birikmalarning asosiy sinflari"

mavzu: anorganik birikmalarning asosiy sinflari anorganik birikmalarning asosiy sinflari mavzuga oid tayanch iboralar: oksidlar, asoslar, kislotalar, tuzlarning nomlanishi, olinishi, xossalari. kimyoviy elementlar 200 mingdan ortiq anorganik birikma hosil qiladi. bu birikmalar quyidagi 4 sinfga bo’linadi: 1. oksidlar. 2. asoslar. 3. kislotalar. 4. tuzlar i. oksidlar elementlarning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar deyiladi. oksidlarning nomlanishi. o'zgarmas valentli elementlar oksidining nomi shu element nomiga oksid so’zini qo’shish bilan hosil qilinadi. mn: к2о, na2o, cao. agar element o’zgaruvchan valentli bo’lsa elementning nomi yoniga qavs ichida rim raqami bilan elementning valentligi ko’rsatiladi. oksidlar kimyoviy xossalariga qarab 4 guruhga bo’linadi: 1. asosli oks...

This file contains 21 pages in PPT format (6.5 MB). To download "anorganik birikmalarning asosiy sinflari", click the Telegram button on the left.

Tags: anorganik birikmalarning asosiy… PPT 21 pages Free download Telegram