anorganik birikmalarning eng muhim sinflari

PPTX 20 pages 662.9 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 662.9 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: kislota va asoslar reja: anorganik birikmalarning eng muhim sinflari kimyoviy moddalar shartii ravishda ikki toifaga bo'linadi: anorganik va organik moddalar. organik moddalarga uglerodning birikmalari kiritiladi. ulaming tarkibida uglerod va vodorod elementi bo'lishi shart. anorganik moddalarga ugleroddan tashqari barcha elementlarning birikmalari kiritiladi. uglerodning kislorodii va boshqa elementlar bilan hosil qilgan ayrim birikmalari ham anorganik moddalarga kiritiladi. anorganik moddalarni o'rganish oson bo'lishi uchun ularni tarkibi va xossalariga qarab: oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar deb ataladigan sinflarga bo'linadi. oksidlar oksidlar tabiatda eng keng tarqalgan murakkab moddalardan hisoblanadi. ularni tarkibi ikki elementdan tashkil topgan bo'lib biri kisloroddan iborat. kislorodning barcha elementlar bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar deb ataladi. oksidlaming ko'pchiligi odatdagi sharoitda qattiq (metallaming barcha oksidlari; mgo, cao, cuo va hokazo), ayrimlari gaz (metalmaslar oksidlari: co2 so2 no2 va hokazo) va suyuq (masalan, h2o) moddalar. ayrim oksidlarni tuzilishi: na2o cao al2o3 co2 n2o, ular suv bilan reaksiyaga kirishganda hosil bo'ladigan modda-laming tarkibi va …

2 / 20

nishidan hosil bo'ladi: cu(oh) 2  cuo+h2o; 2fe(oh) 3  fe2o3+3h2o nomlanishi. metall o'zgarmas valentlikka ega bo'lib, faqat bitta oksid hosil qilsa, oksidning nomi metall nomiga «oksid» so'zi qo'shib hosil qilinadi: na2o — natriy oksid; cao — kalsiy oksid.a agar bir metall ikki yoki undan ortiq oksid hosil qilsa, u taqdirda metallning nomidan keyin rim raqamida qavs icida uning valentligi yozilib, keyin «oksid» so'zi qo'shib aytiladi. feo - temir (ii)-oksid; fe2o3 - temir (iii)-oksid. ayrim asosli oksidlar turmushda qo'llanilishiga qarab ham nomlanadi; cao — so'ndirilmagan ohak; mgo — magneziya. asosli oksidlarning hammasi qattiq moddalar. i kimyoviy xossalari. 1. asosli oksidlarning ayrimlari oddiy sharoitda suv bilan birikib suvda eriydigan asos (ishqor)lami hosil qiladi: k20+h2o=2koh; sao+n2o=sa(on) 2 kaliy gidroksid kalsiy gidroksid 2 kislotalar bilan reaksiyaga kirishganda tuz va suv hosil bo 'ladi: cuo+h2so4=cuso4+h2o; feo+2hcl=fecl2+h20 3. kislotali oksidlar bilan reaksiyaga kirishganda tuz. hosil bo 'ladi: cao+co2=caco3 ishlatilishi. tabiatda uchraydigan asosli oksidlardan temir (feo, …

3 / 20

so2 ga h2so3, (sulfit kislota), p2o, ga h3po5 (ortofosfat kislota), so3 ga esa h2so4 (sulfat kislota) muvofiq keladi. ayrim yuqori valentlikka ega bo'lgan metallaming' oksidlari ham kislotali oksidlar xossasiga ega bo'ladi. bunday oksidlarga sg2o3 (xrom (vi)-oksid). mn2o7 (marganes (vii)-oksid)lar misol bo'lib, ularga h2cro4 (xromat) va hmno4 (permanganat) kislotalar muvofiq keladi. olinishi. 1. kislotali oksidlar metallmaslar bevosita kislorod bilan birikkanda (kislorod muhitida yonganda) hosil bo'ladi: nomlanishi. odatda kislotali oksidlami nomlashda metallmasning nomi yozilib, undan keyin qavs ichida uning valentligi yoziladi va oksid so'zi qo'shiladi. masalan, co2 - uglerod (iv)-oksid; so3 - oltingugurt (vi)-oksid n2o3 - azot (iii)-oksid kislotali oksidlar «angidridlar»' ham deyiladi. shunga muvofiq ulami nomlaganda, dastlab shu oksidga qaysi kislota muvofiq kelsa o'sha kislota nomi yozilib, so'ngra «angidrid» so'zi ao'shih avtilndi- kimyoviy xossalari. 7. kislotali oksidlar suv bilan birikib, tegishli kislotalarni hosil qiladi: 3. asosli oksidlar bilan reaksiyaga kirishganda tuz hosil bo’ladi amfoter oksidlar. ayrim elementlarning oksidlari ham asosli, ham …

4 / 20

im kimyoviy moddalarni sintez qilishda asosiy xomashyo sifatida ishlatiladi. kremniy oksididan shisha, sement va boshqa qurilish materiallari tayyorlashda foydalaniladi. asosli oksidlardan turmushda kalsiy oksidi, ba'zan uni so 'ndirilmagan ohak deb ataladi. u tabiatda eng keng tarqalgan mineral ohak toshni kuydirib olinadi. asosan u qurilish material tayyorlashda ishlatiladi. ayrim metallarning oksidlari turii xil shisha navlari tayyorlashda, buyumlami sirlashda va boshqalarda ishlatiladi. so4 no2 kabi oksidlar kislotalar olishda ishlatiladi. mavzu: kislota va asoslar reja: 1. kislotalarni nomlanishi va olinishi 2. kislotalarning fizik xossalari 3. kislotalarning kimyoviy xossalari 4. asoslarni nomlanishi va olinishi 5. asoslarning fizik xossalari 6. asoslarning kimyoviy xossalari kislotalar – deb tarkibida vodorod atomi va kislota qoldig’i saqlagan murakkab moddalarga yoki dissotsialanganda vodorod kationi va kislota qoldig‘i anionini hosil qiladigan murakkab moddalar aytiladi. kislotalaning umumiy formulasi: kislorodli (hneom) va kislorodsiz (hnem) bo’ladi. klassifikasiyasi: tarkibi bo‘yicha: kislorodli va kislorodsiz. 2. vodorod soniga qarab bir, ikki, uch, to‘rt negizli. kislorodsiz: tuzlar nomi …

5 / 20

2+h2so4=baso4+2hno3 na2sio3+2hcl=h2sio3¯+2nacl 2nacl+h2so4(kons.)=na2so4+2hcl kimyoviy xossalari indikatorlar ta’siri: lakmus – qizil, fenoldtalein – rangsiz, metiloranj – lola rang. asoslar bilan (neytrallanish reaksiyasi): h2so4+2koh = k2so4+2h2o 2hno3+ca(oh)2 = ca(no3)2+2h2o asosli oksidlar bilan: cuo+2hno3 = cu(no3)2+h2o metallar bilan (o’rin olish): zn+2hcl = zncl2+h2 2al+6hcl = 2alcl3+3h2 tuzlar bilan (almashinish reaksiyalari), bu reaksiyalarda cho‘kma yoki gaz hosil bo‘ladi: h2so4+bacl2 = baso4¯+2hcl 2hcl+k2co3 = 2kcl+h2o+co2 asoslar – deb tarkibida metall atomi va gidroksil gruppalari tutgan murakkab moddalarga aytiladi. elektrolitik dissotsiasiya nazariyasiga binoan asoslar dissotsialanganda metall kationi (yoki nh4+) va gidroksid – anionlarini hosil qiladigan murakkab moddalarga aytiladi. asoslarning umumiy formulasi – me(oh)n bo’lib, me – metall atomi, n – gidroksil gruppalar soni (metallning valentligiga qarab). nomlanishi. ishqoriy metallar bilan hosil qilgan birikmalari “ishqorlar”, qolgan metallar bilan hosil qilgan birikmalari esa “asoslar” deb ataladi. klassifikatsiyasi. suvda eruvchan (ishqorlar), suvda erimaydigan va amfoter asoslarga bo‘linadi. amfoter asoslar kuchsiz kislota xossasini namoyon etadi. olinishi. aktiv metallar (ishqoriy va …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anorganik birikmalarning eng muhim sinflari"

mavzu: kislota va asoslar reja: anorganik birikmalarning eng muhim sinflari kimyoviy moddalar shartii ravishda ikki toifaga bo'linadi: anorganik va organik moddalar. organik moddalarga uglerodning birikmalari kiritiladi. ulaming tarkibida uglerod va vodorod elementi bo'lishi shart. anorganik moddalarga ugleroddan tashqari barcha elementlarning birikmalari kiritiladi. uglerodning kislorodii va boshqa elementlar bilan hosil qilgan ayrim birikmalari ham anorganik moddalarga kiritiladi. anorganik moddalarni o'rganish oson bo'lishi uchun ularni tarkibi va xossalariga qarab: oksidlar, asoslar, kislotalar va tuzlar deb ataladigan sinflarga bo'linadi. oksidlar oksidlar tabiatda eng keng tarqalgan murakkab moddalardan hisoblanadi. ularni tarkibi ikki elementdan tashkil topgan bo'lib biri kislorodda...

This file contains 20 pages in PPTX format (662.9 KB). To download "anorganik birikmalarning eng muhim sinflari", click the Telegram button on the left.

Tags: anorganik birikmalarning eng mu… PPTX 20 pages Free download Telegram