anorganik birikmalar

PPTX 21 pages 216.8 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 216.8 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: anorganik birikmalarning asosiy sinflari anorganik birikmalarning asosiy sinflari mavzuga oid tayanch iboralar: oksidlar, asoslar, kislotalar, tuzlarning nomlanishi, olinishi, xossalari. kimyoviy elementlar 200 mingdan ortiq anorganik birikma hosil qiladi. bu birikmalar quyidagi 4 sinfga bo’linadi: 1. oksidlar. 2. asoslar. 3. kislotalar. 4. tuzlar www.umid.zn.uz i. oksidlar elementlarning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar deyiladi. oksidlarning nomlanishi. o'zgarmas valentli elementlar oksidining nomi shu element nomiga oksid so’zini qo’shish bilan hosil qilinadi. mn: k2o, na2o, cao. agar element o’zgaruvchan valentli bo’lsa elementning nomi yoniga qavs ichida rim raqami bilan elementning valentligi ko’rsatiladi: www.umid.zn.uz oksidlar kimyoviy xossalariga qarab 4 guruhga bo’linadi: 1. asosli oksidlar 2. kislotali oksidlar 3. amfoter oksidlar 4. indiferent yoki betaraf oksidlar. oksidlarning olinishi: 1. metall yoki metalloidning o2 bilan birikishi: 4fe + 3o2 = 2fe2o3 4p + 5o2 = 2p2o5 s + o2 = so2 2. murakkab moddalarning o2 da yonishi: ch4 + 2o2 = co2 + 2h2o 3. …

2 / 21

ilan asosli oksidlar sifatida, asoslar bilan esa kislotali oksid sifatida reaksiyaga kirishib, tuz va suv hosil qiladigan oksidlar amfoter oksidlar deyiladi. mn: zno, sno, pbo, as2o3, cr2o3, ai2o3, sb2o3, mno2, pbo2, fe2o3 kimyoviy xossalari: ai2o3 + 6hci = 2aici3 + 3h2o ai2o3 + 2naoh = 2naaio2 + h2o www.umid.zn.uz 4. indiferent yoki betaraf oksidlar. tuz hosil qilmaydigan oksidlarga betaraf oksidlar deyiladi. mn: no, co, n2o kimyoviy xossalari: 1. 2. 3. 2no + ci2 → 2noci www.umid.zn.uz ii. kislotalar kislota tarkibida vodorod atomi bo’lgan va uning o’rnini metall atomlari olishi natijasida tuz hosil qiladigan murakkab moddalar. mn: 2ai + 6hci = 2aici3 + 3h2↑ mg + h2so4 = mgso4 + h2↑ kislotalar tarkibidagi vodorod atomining soniga qarab bir necha negizli bo’ladi. mn: hci, hbr, hf, ch3cooh, hno3, hno2. hcio2 – 1 negizli h2co3, h2c2o4, h2s, h2so3, h2so4 – 2 negizli h3bo3, h3po4, h3aso4, - 3 negizli kislotalar suvdagi eritmalarda negizligiga qarab …

3 / 21

h2o = hno3 so2 + h2o = h2so3 so3 + h2o = h2so4 p2o5 + h2o = h3po4 metalmaslarga h2 biriktirib hosil qilingan birikmani suvga eritib: n2 + si2 = 2hci f2 + h2 = 2hf tuzlarga boshqa kislotalarni ta`sir etirib: naci + h2so4 = nahso4 + hci↑ kno3 + h2so4 = khso4 + hno3 www.umid.zn.uz kislotalarning fizikaviy xossalari: oddiy sharoitda suyuq (hci, h2so4, hno3) va qattiq (h3bo3, h2c2o4) holda bo’ladi. kislotalar suvda yaxshi eriydi. eritmasi terini kuydiradi va nordon mazaga ega bo’ladi. kimyoviy xossalari: neytrallanish reaksiyasi: naoh + hci = naci + h2o metallar bilan ta’siri: mg + 2hci = mgci2 + h2 ↑ asosli oksidlar bilan reaksiyaga kirishib tuz hosil qiladi: cuo + 2hno3 = cu(no3)2 + h2o tuzlar bilan ta’siri: baci2 + h2so4 =↓baso4 + 2hci qizdirganda parchalanishi: h2so4 h2o + so3 6. ko’k lakmusni qizartiradi, metiloranjni rangsizlantiradi. www.umid.zn.uz 3. asoslar molekulasida metall atomi va bir yoki …

4 / 21

igi ko’rsatilib gidroksid so’zi qo’shiladi: fe(oh)2 - temir(ii)-gidroksidi fe(oh)3 - temir(iii)-gidroksidi www.umid.zn.uz asoslarning olinishi: aktiv metallarni h2o bilan ta`siri: 2na + 2h2o = 2naoh + h2↑; 2k + 2h2o = 2koh + h2↑ asosli oksidlarga n2o ta’siri : na2o + h2o = 2naoh; cao + h2o = ca(oh)2 suvda yomon eriydigan asoslarning olish uchun ularni tuzlariga ishqorlar ta`sir etiriladi: cuci2 + 2naoh = cu(oh)2↓+ 2naci; feci2 + 2koh = fe(oh)2↓ + 2kci 4. tuz eritmalarini elektroliz qilish bilan ham asos hosil qilish mumkin (ishqor)lar olinadi, masalan: naci + h2o na+ + h2↑ + ci2↑ + oh- h2o = h+ + oh- naci = na+ + ci- 2ci- - 2 e → ci2 - anod 2h+ + 2 e → h2 - katod eritmada: na+ + oh- = naoh www.umid.zn.uz asoslarning xossalari: 1. asoslarning kislotalar bilan reaksiyasi:naoh + hci = naci + h2o 2. asoslarning kislotali oksidlar bilan reaksiyasi: 2koh + …

5 / 21

iy nomi bilan: naci - osh tuzi; na2co3 – sodda, k2co3 – potash; kno3 – kaliyli selitra. www.umid.zn.uz 2.nordon tuzlar. kislota tarkibidagi h2 atomlarining bir qismi metallga almashinganda hosil bo’lgan tuz nordon (gidro) tuz deyiladi. nomlanishi. nahso4 – natriy bisulfat (yoki natriy gidrosulfat); nahco3 – natriy bikarbonat (yoki natriy gidrokarbonat); nah2po4 – natriy digidrofasfat; ca(h2po4)2 – kalsiy digidrofasfas;, ai2(hpo4)3 – alyuminiy gidrofosfat nordon tuz suvli eritmaldarida quyidagicha dissosiyalanadi: nahso4↔na++hso4-; hso4- ↔ h+ + so4-2 www.umid.zn.uz olinishi: 1. kislotalarga oz miqdorda asos ta’sir etirib: h2so4 + koh = khso4 + h2o 2. normal tuzlarga kislotalar ta’sir etirib: ca3(po4)2 + h3po4 = 3cahpo4 ca3(po4)2 + h3po4 = ca(h2po4)2 3. ishqorlarga kislotali oksidlar mo’l miqdorida ta’sir etirib: ba(oh)2 + 2co2 = ba(hco3)2 4. tuzlar gidrolizga uchraganda: k2co3 + h2o = khco3 + koh 3. gidroksid tuzlar. tarkibida metall atomi kislota qoldig’i va gidroksid guruh bo’lgan tuzlarga gidroksid tuz deyiladi. mn: sr(oh)2no3, mgohci, fe(oh)2ci. …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anorganik birikmalar"

mavzu: anorganik birikmalarning asosiy sinflari anorganik birikmalarning asosiy sinflari mavzuga oid tayanch iboralar: oksidlar, asoslar, kislotalar, tuzlarning nomlanishi, olinishi, xossalari. kimyoviy elementlar 200 mingdan ortiq anorganik birikma hosil qiladi. bu birikmalar quyidagi 4 sinfga bo’linadi: 1. oksidlar. 2. asoslar. 3. kislotalar. 4. tuzlar www.umid.zn.uz i. oksidlar elementlarning kislorod bilan hosil qilgan birikmalari oksidlar deyiladi. oksidlarning nomlanishi. o'zgarmas valentli elementlar oksidining nomi shu element nomiga oksid so’zini qo’shish bilan hosil qilinadi. mn: k2o, na2o, cao. agar element o’zgaruvchan valentli bo’lsa elementning nomi yoniga qavs ichida rim raqami bilan elementning valentligi ko’rsatiladi: www.umid.zn.uz oksidlar kimyoviy xossalariga qarab 4 gu...

This file contains 21 pages in PPTX format (216.8 KB). To download "anorganik birikmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: anorganik birikmalar PPTX 21 pages Free download Telegram