doston o’qitish metodikasi

DOCX 21 стр. 74,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 21
toshkent amaliy fanlar universiteti “himoyaga tavsiya etilsin” sirtqi ta’lim bo’lim boshlig’i s.a.valiyev _______ ______ 2024 yil 60110500-boshlang’ich ta’lim (sirtqi) yo’nalishi bt22-s-01guruh talabasi mamatqulova madina shuhrat qizining “ doston o’qitish metodikasi” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: xoliqova ra'no musurmon qizi bajardi: mamatqulova madina shuhrat qizi toshkent-2024 yil mundarija kirish ................................................................................................................... i-bob.doston o’qitish metodikasining ilmiy adabiyotlardagi taxlili 1.1. doston o’qish metodikasi 1.2. maktabda xalq dostonlarini o’qitishning estetik-pedagogik asoslari ii-bob. doston atamasini qo’llash 2.1. “doston “ atamasi va uni qo’llashdagi muommolar 2.2 . doston kuylash tartibi va baxshi tayyorlash an`anasi. xulosalar……………………………………………………………………… adabiyotlar…………………………………………………………………… ilovalar……………………………………………………………………….. i-bob.doston o’qitish metodikasining ilmiy adabiyotlardagi taxlili 1.1. doston o’qish metodikasi o'zbek xalqi og'zaki ijodi juda uzoq tarixga ega. og'zaki ijodning qadimdan shakllangan janri dostondir. u eng murakkab, yirik va keng tarqalgan shakllardan hisoblanadi. „doston" so'zi „qissa", „hikoya", „ta'rif", „maqtov", „shon-shuhrat", „sarguzasht" ma'nolarida ishlati-ladi. u adabiy atama sifatida yirik hajmli, liro-epik asarlarni anglatadi. dastlab xalq og'zaki ijodida shakllangan bu janr keyinchalik …
2 / 21
a voqea-hodisalar she’riy va nasriy yo’l bilan ifoda qilinadi, qahramonlarning xususiyatlari, xulq-atvori, ichki kechinmalari va harakati ba’zan baxshi nutqida, ba’zan dostonda qatnashuvchilar nutqida aks etadi. dostonlarda voqealar ma’lum tartibda beriladi: avval qahramonlarning yoshlik chog’lari, xulq-atvori, keyin voqealar hikoya qilinadi». xalqning qahramonona kurashlari qahramonlik dostonlarining paydo bo'lishiga sabab bo'lgan. „alpomish", „yodgor" kabi xalq qahramonlik dostonlarida fantaziya va romantik tasvirning kuchli bo'lishiga qaramay, ularning asosini xalq hayoti va kurashi, uning orzu-armonlari tashkil etadi. xalqqa xos insonparvarlik, vatanparvarlik, qahramonlik, mardlik, mehnatsevarlik, do'stlik va sadoqat kabi olijanob fazilatlari xalq dostonlaridagi qahramonlar obrazida mujassamlashgan. boshlang'ich sinf o'qish darsliklarida doston janriga kam o'rin berilgan. 3-sinf , o'qish kitobi" da „alpomish", „rustamxon" dostonlaridan parchalar berilgan bo'lsa, 4-sinfda m. shayxzodaning „toshkentnoma" dostoni keltirilgan. 3-sinfda o'quvchilarga doston haqida beriladigan ma'lumot „rustamxon" dostoniga bog'liq holda bayon etiladi. darsda o'qituvchi doston haqida quyidagi ma'lumotlarni beradi. „doston ham xalq og'zaki ijodining bir turidir. dostonda xalq hayoti, kurashi va orzu-umidlari aks etadi". boshlang'ich …
3 / 21
a tavsif berish va tarbiyaviy xulosa chiqarishda o'quvchilarning mustaqil mu-lohaza yuritishlari uchun sharoit yaratiladi. 4-sinfda maqsud shayxzoda tomonidan yaratilgan „toshkent-noma" nomli doston o'rganiladi. bu dostonni quyidagi tartibda o'rganish mumkin: 3-sinfda doston haqida olingan bilimlar esga olinadi va to'ldiriladi. dostonni o'qishdan oldin uning muallifi - maqsud shayxzoda haqida ma'lumot beriladi. o'qituvchi dostonni ifodali o'qib beradi. doston yuzasidan dastlabki suhbat o'tkaziladi. suhbatda o'quvchilarga quyidagi savollar bilan murojaat qilinadi: „doston qaysi shahar haqida ekan?", „dostonni o'qish orqali toshkent shahri haqida yana nimalarni bilib oldingiz?" va hokazo. doston qismlarga bo'linib, o'quvchilarga o'qitiladi. doston mazmuni to'liq qayta hikoya qildiriladi. bunda bir o'quvchi mazmunni gapirib berishi yoki bir necha o'quvchi ketma-ket davom ettirishi mumkin. doston matni ustida ishlashda dostondagi badiiy vositalarga e'tibor qaratiladi, asar mazmuni yuzasidan savol-topshiriqlar tuzish, dostonning ba'zi epizodlariga rasmlar chizdirish, dostonga reja tuzish kabi ish turlaridan foydalaniladi. umumlashtiruvchi suhbat o'tkaziladi. bunda „toshkentda uch fasl yoz", „osiyoning qo'ynida yashil shahar bor" kabi gaplarni o'quvchilar …
4 / 21
o‘zbek xalq og‘zaki ijodining har bitta janrida tarbiyaning umumiy jihatlarini aks etadi. masalan, xalq qo‘shiqlarida odamlarning orzu-armonlari, umidlari, samimiy tuyg’ulari aks etsa, ertaklarda odamlardagi yaxshi fazilatlari bilan bir qatorda yomon qusurlari ham ko‘rsatiladi. zohiran ixcham, ma’nan purma’no maqol, hikmatlarda xalq donishmandligi zuhur topganligini ko‘rishimiz mumkin. topshmoqlar, latifalarda uddaburonlik, topqirlik, fikr-mulohazakorlik namoyon bo‘lganligini ko‘rsak, afsona va rivoyatlarda ibrat, namuna, o‘rnak kabilarni ko‘ramiz. qisqasi, xalq og‘zaki namunalarida inson kamoloti uchun zarur xislatlar tarannum etilgani, tarbiyaviy ahamiyat kasb etadi. adabiyot xalq og‘zaki ijodidan boshlanadi. xalq og‘zaki ijodida yosh avlodni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash va tarbiya usullari, insoniy qadriyatlar va vatanparvarlik tarbiyasi, do‘stlik, ahillik, mehnatsevarlik, ota-onaga muhabbat, ezgulik va xunuklikning, yaxshi va yomon xulqning oqibati, halollik, olijanoblik, to‘g‘rilik tarbiyasi, adolat, insof, qon-qarindoshlik mehri-oqibati, mardlik, kamtarlik, baxillik, sabr-qanoat va sabrsizlik, qadr va qadrsizlik, muhabbat, vafo va bevafolik, or-nomus va nomussizlik, samimiylik, andisha va andishasizlik, tejamkorlik va isrofgarchilik, me’yor va me’yorsizlik, mas’uliyat va mas’uliyatsizlik, tabiatni ardoqlash, yerni e’zozlash, …
5 / 21
dostonlari bitmas-tuganmas ma’naviy-ruhiy ozuqa manbai hisoblanadi. “go‘ro‘g‘li”, “alpomish”, “rustamxon”, “murodxon”, “kuntug’mish”, “yozi bilan zebo”, “ollonazar olchinbek”, “kelinoy”, “oychinor” va shu kabi dostonlarda xalqimizning yaratuvchanlik, kurashuvchanlik g‘oyalari zavq bilan kuylangan. bu kabi nodir dostonlar avlodlarga fidoyi folklorshunoslar hamda xalq baxshilarining zahmatli mehnatlari orqali yetib kelgan. shuning uchun professional tayyorgarlikka ega bo‘lgan baxshi-ijodkorlarni qadrlash, ularniing noyob san’atini saqlab qolish, rivojlantirish, yosh baxshilarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. yurtimizda baxshilar ijodi va faoliyatini keng miqyosa o‘rganish, targ‘ib qilish ishlari davlat ahamiyatiga molik ishlar darajasiga ko‘tarilgan. bu esa xalq og‘zaki ijodining taraqqiyot tadriji, evolyutsiyasi va g‘oyaviy-badiiy xususiyatlarini keng miqyosda o‘rganishning yangi pallasi boshlanganini ko‘rsatadi. yurtboshimiz sh.mirziyoyevning: “xalqaro baxshichilik san’ati festivalini o‘tkazish to‘g’risida”gi qarorida “o‘zbek milliy baxshichilik va dostonchilik san’atining noyob namunalarini asrab-avaylash va rivojlantirish, uni keng targ‘ib qilish, yosh avlod qalbida ushbu san’at turiga hurmat va e’tibor tuyg‘ularini kuchaytirish, turli xalqlar o‘rtasidagi do‘stlik va birodarlik rishtalarini mustahkamlash, ijodiy hamkorlik, madaniy-ma’rifiy munosabatlar doirasini xalqaro …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "doston o’qitish metodikasi"

toshkent amaliy fanlar universiteti “himoyaga tavsiya etilsin” sirtqi ta’lim bo’lim boshlig’i s.a.valiyev _______ ______ 2024 yil 60110500-boshlang’ich ta’lim (sirtqi) yo’nalishi bt22-s-01guruh talabasi mamatqulova madina shuhrat qizining “ doston o’qitish metodikasi” mavzusidagi kurs ishi ilmiy rahbar: xoliqova ra'no musurmon qizi bajardi: mamatqulova madina shuhrat qizi toshkent-2024 yil mundarija kirish ................................................................................................................... i-bob.doston o’qitish metodikasining ilmiy adabiyotlardagi taxlili 1.1. doston o’qish metodikasi 1.2. maktabda xalq dostonlarini o’qitishning estetik-pedagogik asoslari ii-bob. doston atamasini qo’llash 2.1. “doston “ atamasi va uni qo’llashdagi muommolar 2.2 . doston kuyla...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOCX (74,8 КБ). Чтобы скачать "doston o’qitish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: doston o’qitish metodikasi DOCX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram