leksika o’qitish metodikasi

ZIP 9 pages 10.4 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.4 KB

File type ZIP

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1405665617_56136.doc leksika o’qitish metodikasi reja: 1. maktab ona tili kursida “leksika” bo’limining tutgan o’rni va uning vazifalari 2. “leksikologiya” bo’limini o’qitishda o’quvchilarning so’z boyligini oshirish va nutqini rivojlantirish imkoniyatlari 3.“leksikologiya” bo’limini o’qitishda qiziqarli topshiriqlardan va test texnologiyasidan foydalanish 4. “leksikologiya” bo’limini o’rgatishda o’quvchilarni nutq uslublari bilan tanishtirish tayanch tushunchalar leksikologiya, izchil kurs, so’zning atash ma’nosi, so’zning o’z va ko’chma ma’nosi, ma’nodosh va shakldosh so’zlar, amaliy-stilistik malakalar, o’quvchilarning so’z boyligi. leksikologiya so’z haqidagi fan bo’lib, muayyan tilda ishlatiladigan barcha so’zlar shu tilning lug’at boyligini tashkil qiladi.tilshunoslikning bu bo’limi so’z va uning ma’nolarini o’rganish bilan shug’ullanadi. shu sababli bu bo’lim o’quvchi so’z boyligini oshirish va boyitishda katta imkoniyatga ega. bu bo’lim 5-sinfda izchil kurs sifatida o’rgatiladi. leksikologiyani o’rganish jarayonida so’zning atash ma’nosi, o’z va ko’chma ma’nosi, ma’nodosh, uyadosh, shakldosh, zid ma’noli so’zlar, paronimlar, tarixiy va arxaik so’zlar, yangi paydo bo’lgan so’zlar, shevaga xos so’zlar, atamalar, tasviriy ifoda va iboralar kabi hodisalar bilan …

2 / 9

r bilan ishlash malakalarini hosil qildirish. “leksikologiya” bo’limini o’qitishda o’quvchilarning so’z boyligini oshirish va nutqi ustida ishlashga alohida e’tibor bilan qaraladi. o’quvchilar duch keladigan dastlabki muammo so’zning o’z va ko’chma ma’nosidir.darslikda berilgan ko’z, oltin, temir, quloq, og’iz singari so’zlarning birikma tarkidida (derazaning ko’zi, buloq ko’zi, oltin bosh, oltin kuz, yoki temir intizom) o’z yoki ko’chma ma’noda qo’llanayotganligini aniqlash, ularning ma’nosini qiyoslash, berilgan so’zlarni o’z va ko’chma ma’nolarda qo’llab gaplar tuzish, ular aosida matnlar yaratish kabi amaliy-ijodiy ishlar o’quvchilarning so’z boyligini oshirishda, nutqini o’stirishda muhim ahamiyatga ega. shakldosh so’zlar, mo’nodosh so’zlar, paronimlar, zid ma’noli so’zlar va uyadosh so’zlar mavzularini o’rganish ham o’quvchilar so’z boyligini oshirishga yaxshi yordam beradi. “ma’nodosh so’zlar” mavzusini o’rganishda berilgan gaplar yoki matnda ajratilgan so’zlarni ularning ma’nodoshi bilan almashtirish, gapdagi so’zlarni ma’nodoshi bilan almashtirib, ular o’rtasidagi ma’no farqlarini izohlash, ma’nodosh so’zlarni ijobiy va salbiy bo’yoqli so’zlarga ajratish, ma’nodosh so’zlar ishtirokida matnlar tuzish kabi amaliy – ijodiy ishlardan foydalanish …

3 / 9

o’quvchilar so’z boyligini oshirishda muhim o’rin tutadi. uyadosh so’zlar deganda bir mavzuga oid so’zlar guruhi tushuniladi. o’quvchilar nutqini uyadosh so’zlar bilan boyitishda quyidagi ish turlaridan foydalanish mumkin: 1.gapda yoki matda ajratilgan umumiy ma’noli so’zlarga xususiy ma’noli so’zlar topish 2.ma’lum bir uyadosh so’zlarning izohli lug’atini tuzish 3.bir so’zning o’z va ko’chma ma’nolarini, ma’nodoshlarini, uyadoshlarini topish 4.matnda ajratilgan so’zlarni ularning uyadoshlari bilan almashtirish bu kabi ishlarning bajarilishi o’quvchilarning nutqiy taraqqiyotida muhim ro’l o’ynaydi, ularning uyadosh so’zlardan nutqiy faoliyatda foydalanish malakalarini kengaytiradi. o’quvchilar so’z boyligini aniqlashda shakldosh so’zlar bilan ishlashning ham ahamiyati katta. matnda ajratilgan so’zlarning ma’nolari ustida ishlash, ularning har biriga ma’ndosh yoki uyadoshlar topish, shakldosh so’zlar ishtirokida gaplar tuzish, so’z o’yinlari tashkil etish, tuyuqlar ustida ishlash va ularda ishtirok etgan shakldosh so’zlarning ma’nolarini sharhlash o’quvchilarning nutqini oshirishda muhim omil sanaladi. o’quvchilar nutqida uchraydigan xatolarning ko’p qismini paronim so’zlar tashkil etadi: masalan, tanbur-tambir, tire-teri, azim-azm, dakki-daqqi, zirak-ziyrak, juda-judo kabi. shu singari so’zlarning …

4 / 9

beradi. shunday qiziqarli topshiriqlardan, ya’ni didaktik o’yinlardan biri “so’zdan so’z” o’yinidir. bu o’yindan leksikologiya bo’limini o’qitishda ham foydalanish mumkin. masalan, shakldosh so’zlar mavzusi o’rganilganda shunday topshiriq berish mumkin. o’quvchilarga o’qiladi so’zi berilib, undan shakldosh so’zni keltirib chiqarish topshiriladi. o’quvchilar harflarning turli kombinatsiyalaridan foydalanib, qil (sochning qili, qilmoq fe’li), o’qi (o’qimoq fe’li, miltiqning o’qi) kabi shakldosh so’zlarni keltirib chiqazadilar. bu topshiriq o’quvchini fikrlashga o’rgatadi. yana shunday topshiriqlardan biri. “juftini topish” deb nomlanadi. bu o’yindan zid ma’noli so’zlar hamda paronimlar mavzusi o’tilganda foydalanish mumkin. zid ma’noli so’zlar mavzusi o’tilgach o’quvchilarga shirin, foyda, ko’rkam, egri, tez, ko’p kabi so’zlar beriladi. ular bu so’zlarning juftlarini topadilar, yani zid ma’noli so’z hosil qiladilar shirin-achchiq, foyda-ziyon, ko’rkam-xunuk, egri-to’g’ri tez-sekin, ko’p-oz kabi. “leksikologiya” bo’limini o’qitishda yana “kim chaqqon?”, “kim tez?”, “xatosini toping”, “adashgan so’zlar”, “o’rningni top” kabi ko’plab qiziqarli topshiriqlardan ham foydalanish mumkin. bunday topshiriqlar o’quvchini tez fikrlashga, ijodiy tafakkurini o’stirishga yordam beradi. test texnologiyasi ta’lim jarayonida …

5 / 9

n so’zlarning ma’nosini to’g’ri topish. namuna: qaysi qatorda inflatsiya so’zining ma’nosi to’g’ri berilgan? a) reklamaning kuchayishi b) qog’oz pulning qadrsizlanishi c) hisob-kitob meyori d) hisob-kitob o’lgani 4.o’rganilgan til hodisasiga mos qoida yoki ta’rifni aniqlash. namuna: qaysi qatorda iboralarning ta’rifi to’g’ri berilgan? a) aytilishi va yozilishi bir xil, turli atash ma’nolarini bildirgan so’zlar b) bir mazmuniy uyaga mansub bo’lgan so’zlar c) bir umumiy ma’noni ifodalovchi ikki va undan ortiq so’zlar d) ma’nosi bir so’zga teng keladigan so’zlar birikmasi yoki gaplar 5.uslubiy jihatdan noto’g’ri qo’llangan so’zni aniqlash. a) uning afti chiroyli edi b) shamol tez esmoqda c) osmonni bulut qopladi d) mening fikrim unga ma’qul keladi test savollaridan foydalanish o’rgatilgan mavzuni mustahkamlashga, xotirada uzoq saqlashga, o’quvchi fikrini o’stirishga, darsda ularning faolligini oshirishga yaxshi yordam beradi. “so’zshunoslik” bo’limi o’quvchilarning nutq uslublari bilan tanishtirishini ham ko’zda tutadi. o’quvchilar maktab darsliklaridan olingan matinlarni badiiy matnlar bilan taqqoslashi ayni bir narsaning badiiy va ilmiy tasviri orqali …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leksika o’qitish metodikasi"

1405665617_56136.doc leksika o’qitish metodikasi reja: 1. maktab ona tili kursida “leksika” bo’limining tutgan o’rni va uning vazifalari 2. “leksikologiya” bo’limini o’qitishda o’quvchilarning so’z boyligini oshirish va nutqini rivojlantirish imkoniyatlari 3.“leksikologiya” bo’limini o’qitishda qiziqarli topshiriqlardan va test texnologiyasidan foydalanish 4. “leksikologiya” bo’limini o’rgatishda o’quvchilarni nutq uslublari bilan tanishtirish tayanch tushunchalar leksikologiya, izchil kurs, so’zning atash ma’nosi, so’zning o’z va ko’chma ma’nosi, ma’nodosh va shakldosh so’zlar, amaliy-stilistik malakalar, o’quvchilarning so’z boyligi. leksikologiya so’z haqidagi fan bo’lib, muayyan tilda ishlatiladigan barcha so’zlar shu tilning lug’at boyligini tashkil qiladi.tilshunoslikning bu bo’limi ...

This file contains 9 pages in ZIP format (10.4 KB). To download "leksika o’qitish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: leksika o’qitish metodikasi ZIP 9 pages Free download Telegram