leksik ma'noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi

PPTX 21 pages 560.2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 560.2 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

leksik ma‘noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi a. qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti o‘zbek tili va adabiyoti fakulteti 613-23 guruh talabasi raimberdiyeva madinaning " hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan slayd taqdimoti leksik ma‘noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi a. qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti o‘zbek tili va adabiyoti fakulteti 613-23 guruh talabasi raimberdiyeva madinaning " hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan slayd taqdimoti leksik ma‘noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi a. qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti o‘zbek tili va adabiyoti fakulteti 613-23 guruh talabasi raimberdiyeva madinaning " hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan slayd taqdimoti reja: 1. leksik ma'no tushunchasi: o'zbek va turk tillarida. 2. o'zbek va turk tillarida so'z boyligi. 3. lug'aviy o'zgarishlar: o'zbek va turk tillarida. ... t.me/slaydai_bot 1. leksik ma'no tushunchasi: o'zbek va turk tillarida. leksik semantiка yoki she'rоviy ma'no tushunchasi tildagi so'z va birikmalarni tahlil qilish vositalaridan biridir. o'zbek …

2 / 21

jihatlarni ko'rsatadi. o'zbek tilida taxminan 2.5 million so'z bor, bunga sheva va lahjalar kiradi. e'tiborli jihati shuki, o'zbek tilida ko'p so'zlar forscha va arabcha kelib chiqishga ega. turk tilida esa, hozirgi kunda 150,000 dan ortiq so'z mavjud, shundan koʻplari arabcha va forscha kelib chiqishga ega. turkiya turkchasi 20-diqqatli tillardan biri bo'lib, uning lug'ati 111,000-120,000 so'zdan iborat. o'zbek va turk tillarida asosan so'zlar o'zaro bog'liq va umumiylik ko'rsatadi. masalan, "kitob" (o'zbekcha) va "kitap" (turkcha), "kitlar" va "kitlar" so'zlari bir xil ma'noga ega. shu bilan birga, tillar tahlili ko'rsatadi, 40% umumiy so'z qamrovini tashkil qiladi, bu esa ko'plab o'zaro o'xshashlik va so'z olishuvini ko'rsatadi. ... t.me/slaydai_bot o'zbek va turk tillarida lug'aviy o'zgarishlar ko'plab omillar ta'sirida yuz bergan. o'zbek tiliga fors, arab tillaridan ko'p so'zlar kirib kelgan bo'lsa, turk tiliga yunon, fransuz tillaridan kirib kelgan so'zlar mavjud. o'zbek tilidagi "kitob" (arabcha), "dushanba" (forscha) so'zlari bunga misol bo'la oladi. turk tilidagi "televizyon" (fransuzcha), "mevzu" …

3 / 21

net”, “smartfon”, “selfi” kabi so‘zlar zamonaviy texnologiyalar tufayli paydo bo‘lgan yangi terminlardir. ularning leksik ma’nosi zamonaviy hayot va ilm-fan doirasidagi yangi tushunchalarni ifodalaydi. yangi so‘zlarning leksik ma’nosi izohli lug‘atlar, olmoshlar yoki tarjima lug‘atlarida keltiriladi. ular tilnning rivojlanishini, milliy madaniyat va an’analarni aks ettiradi. shu bilan birga, yangi so‘zlar tilga yangi uslubiy ko‘rsatmalar va qoidalar kiritilishiga sabab bo‘ladi. hozirgi kunda yangi so‘zlar ko‘proq ilmiy, texnik va ijtimoiy sohalarda uchraydi. shu sababli, yangi so‘zlarni o‘rganish va ulardan to‘g‘ri foydalanish tilshunoslar va ta'limotchilar oldida turgan asosiy vazifalardan biridir. ... t.me/slaydai_bot o‘zbek va turk tillaridagi leksik ma'noni kengaytirish murakkab jarayon bo‘lib, bu tillarning rivojlanishi va o‘zaro ta'siriga bog‘liq. o‘zbek tilida leksik ma'no kengaytirishi yirik adabiyotlar, dialektlar va xorijiy tillardan kirib kelgan so‘zlar orqali amalga oshiriladi. masalan, "ko‘z" so‘zi o‘zviy ma'nosi bilan birga, ko‘p ma'noli bo'lib, "nazorat qilmoq" degan tushunchani ham bildirishi mumkin. turk tilida esa, leksik kengaytirish ko‘pincha old qo‘shimchalar, so‘zqo‘llash shakllari va boshqa …

4 / 21

bu jarayon so'z ma'nosining ijtimoiy, madaniy, va tarixiy o'zgarishlar natijasida torayishi orqali yuz beradi. leksik ma'noning torayishi tilning taraqqiyoti va o'zgarishi bilan bog'liq bo'lib, yangi hodisa yoki predmetlar paydo bo'lganda yoki eski ma'no aktual bo'lmaganida yuzaga keladi. boshqa misol, "kompyuter" so'zi dastlab inson yoki qurilmalarni bildirgan bo'lsa, hozir esa faqat elektron hisoblash mashinasini anglatadi. ... t.me/slaydai_bot 7. o'zbek va turk tillarida terminologik o'zgarishlar. o'zbek va turk tillarida terminologik o'zgarishlar o'zaro ta'sir natijasida yuzaga keladi. turk tillari oilasiga kiruvchi o'zbek va turk tillari o'zaro ta'sirida asosan turk tili terminologiyasi o'zbek tiliga katta ta'sir ko'rsatadi. 21-asrda globalizatsiya jarayonlari, ilm-fan va texnologiyalarning rivojlanishi natijasida yangi terminlar shakllanmoqda. masalan, ilmiy-texnik terminlar, kompyuter texnologiyalari, meditsina va boshqa sohalarda yangi tushunchalar paydo bo'lmoqda. 2000-yillardan keyin kirib kelgan ko'plab xorijiy terminlar, ayniqsa ingliz tilidan tarjima qilingan terminlar, turk va o'zbek tillariga kirib keladi. o'zbek va turk tillari orasida leksik hamda grammatik jihatdan o'zgartirilgan terminlar ham mavjud. turkologik …

5 / 21

turk tilida ham “kitap”, “beyit” so‘zlari mavjud. ularning fonetik va semantik o‘zgarishlari ham taqqoslash uchun muhimdir. 19-20-asrlarda tillarning o‘zaro ta’siri kuchayishi, savdo, madaniy va siyosiy aloqalar tufayli yangi o‘zlashmalar kiritgan. bu sohadagi tadqiqotlar tillar o‘rtasidagi genetik yaqinlikni, leksik qavatlarning turli davrlarda qanday o‘zgarishlarga uchraganini ko‘rsatadi. ... t.me/slaydai_bot o'zbek va turk tillarida sinonimiya mavzusi o'ziga xos xususiyatlarga ega. o'zbek tili va turk tili turkiy tillar oilasiga kiradi, shu sababli ularning lug'aviy tarkibida ko'plab o'xshashliklar va sinonimlar uchraydi. masalan, "yaxshi" so'zi o'zbek tilida "yaxshi", turk tilida esa "iyi" deb ataladi. o'zbek tili va turk tili sinonimiy manbalari qadimiy turkiy lug'atlar va o'zaro madaniy aloqalar orqali boyitilgan. ammo, ba'zi hollarda, sinonimik qatorlar har ikki tildagi sinonimlarning o'ziga xos ma'nolarini, kontekstlarini va foydalanish usullarini talab qiladi. shu sababli, o'zbek va turk tillarida sinonimlarni bilan ishlashda diqqatli bo'lish zarur. ... t.me/slaydai_bot 10. omonimiya va ularning leksik ma'noga ta'siri. omonimiya – bu ikki yoki undan ortiq …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leksik ma'noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi"

leksik ma‘noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi a. qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti o‘zbek tili va adabiyoti fakulteti 613-23 guruh talabasi raimberdiyeva madinaning " hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan slayd taqdimoti leksik ma‘noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi a. qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti o‘zbek tili va adabiyoti fakulteti 613-23 guruh talabasi raimberdiyeva madinaning " hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan slayd taqdimoti leksik ma‘noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi a. qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti o‘zbek tili va adabiyoti fakulteti 613-23 guruh talabasi raimberdiyeva madinaning " hozirgi o‘zbek adabiy tili" fanidan slayd taqdimoti reja: 1. le...

This file contains 21 pages in PPTX format (560.2 KB). To download "leksik ma'noning taraqqiyoti mavzusida o‘zbek va turk tillari qiyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: leksik ma'noning taraqqiyoti ma… PPTX 21 pages Free download Telegram