shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish

PPTX 16 pages 340.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 340.3 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish 2 tt 23 guruh talabasi jahonqulova mohigul buxoro davlat pedagogika instituti aniq va tabiiy fanlar fakulteti mavzu: shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish 2 tt 23 guruh talabasi jahonqulova mohigul shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish 2 tt 23 guruh talabasi jahonqulova mohigul reja: 1. kriptografiya asoslari 2. shifrator va deshifrator tushunchalari 3. simmetrik kalitli algoritmlar ... t.me/slaydai_bot 1. kriptografiya asoslari kriptografiya asoslari ma'lumotlarni maxfiy saqlash va ularni faqat imkoniyatli shaxslarga ochish uchun ishlatiladi. kriptografiyada ikki asosiy jarayon mavjud: shifrlash va deshifrlash. shifrlashda ochiq matn maxfiy matnga aylantiriladi, deshifrlash esa buning teskarisi. eng mashhur shifrlash algoritmlariga rsa, aes va des kiradi. kriptografiya tarixiga e'tibor qaratilsa, sezar shifridan tortib zamonaviy simmetrik va asimmetrik usullargacha rivojlanib kelgan. bugungi kunda kriptografiya internet xavfsizligida, jumladan https protokollarida, elektron imzolar va blokcheyn texnologiyalarida muhim rol o'ynaydi. kriptografik kalitlar uzunligi ma'lumotlarning xavfsizligini ta'minlashda asosiy …

2 / 16

i usullarda qo'llaniladi. ... t.me/slaydai_bot simmetrik kalitli algoritmlar, shifrlash va shifrni ochish uchun bitta kalit ishlatadigan kriptografik usullardir. aes (advanced encryption standard), des (data encryption standard) va 3des (triple des) kabi algoritmlar simmetrik kalitli shifrlashga misoldir. aes 128, 192 yoki 256 bitli kalit uzunliklarini qo'llaydi va yuqori darajada xavfsizlikni ta'minlaydi. simmetrik algoritmlar tezkor ishlaydi va katta hajmdagi ma'lumotlarni shifrlash uchun qo'llaniladi. ular odatda tarmoq protokollari va ma'lumotlar bazalarida qo'llaniladi. biroq, kalitlarni yetkazib berish masalasi hal qilinishi kerak bo'lgan muhim masalalardan biridir. aes 2001-yilda nist tomonidan standart sifatida qabul qilingan. ... t.me/slaydai_bot 4. assimetrik kalitli algoritmlar assimetrik kalitli algoritmlar kriptografiyada keng qo'llaniladi va asosiy xususiyati kalitlarning juftligidir: ochiq va maxfiy kalit. rsa algoritmi mashhur misol bo'lib, 1977-yilda rivest, shamir va adleman tomonidan yaratilgan. bu algoritm katta qiymatlar, odatda 2048 yoki 4096 bitli raqamlar, ustida ishlaydi. bunda ochiq kalit shifrlash uchun, maxfiy kalit esa shifrdan chiqarish uchun ishlatiladi. diffie-hellman algoritmi esa 1976-yilda …

3 / 16

shifri zamonaviy kriptografiya uchun juda oddiy hisoblanadi va faqat o‘quv maqsadlarida foydalaniladi. ... t.me/slaydai_bot aes (advanced encryption standard) — bu simmetrik kalitli shifrlash algoritmi bo'lib, 2001-yilda nist tomonidan standart sifatida qabul qilingan. aes algoritmi blokli shifrlash standarti (bss) sifatida 128 bitli bloklarni ishlatadi va uchta kalit uzunligi variantiga ega: 128 bit, 192 bit va 256 bit. har bir kalit uzunligi bo'yicha iteratsiyalar soni mos ravishda 10, 12 va 14. aes tezlik va xavfsizlikni ta'minlaydi hamda keng ko'lamda ma'lumotlarni himoya qilishda ishlatiladi. us hukumatida ham aes algoritmi ko'plab dasturlar va protokollarda qo'llaniladi. aesning asosan bloklarni almashtirish, aralashtirish va yangilash jarayonlaridan iborat strukturalari orqali ma'lumotlarni himoya qiladi. ... t.me/slaydai_bot 7. rsa algoritmi rsa algoritmi - bu kriptografiya usuli bo'lib, 1977-yilda ron rivest, adi shamir va leonard adleman tomonidan ishlab chiqilgan. algoritm asimmetrik va ikkita kalitga asoslangan: ochiq va maxfiy kalit. ochiq kalit shifrga olish uchun, maxfiy kalit esa deshifrlash uchun ishlatiladi. rsa …

4 / 16

ar bir tomon o‘zining maxfiy sonini (a va b) tanlaydi, bu orqali kerakli maxfiy kalitni hosil qiladi. ... t.me/slaydai_bot elektron imzo (e-imzo) — bu elektron hujjatlarni tasdiqlash uchun ishlatiladigan raqamli vosita. oʻzbekiston respublikasi “elektron raqamli imzo toʻgʻrisida” gi qonunga asosan joriy etilgan. e-imzo orqali hujjatlar maxfiyligini va ularning haqiqiyligini ta'minlash mumkin. 2020 yilda o'zbekistonda elektron imzo xizmatlaridan foydalanuvchilar soni 300 mingdan oshgan. elektron imzo orsida xalqaro va davlat muassasalari bilan rasmiy muloqotlar amalga oshirish imkoniyati mavjud. e-imzo dasturi orqali foydalanuvchilar oʻz imzolarini onlayn registratsiya qilishlari va sertifikatlarini yangilash imkoniyatiga ega. ... t.me/slaydai_bot 10. hash funksiyalari hash funksiyalari ma'lumotlarni raqamli iz bilan ifodalovchi algoritmlar bo‘lib, ma'lumotlarning butunligini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega. ular matn, fayl yoki boshqa turdagi ma'lumotlarni o‘zgaruvchan uzunlikdagi kirishdan sobit uzunlikli raqamga aylantiradi. md5, sha-1 va sha-256 kabi mashhur hash algoritmlari mavjud. masalan, md5 128-bitli, sha-1 160-bitli va sha-256 256-bitli hash qiymatlarini yaratadi. hash funksiyalari tez va samarali bo‘lishi …

5 / 16

lmashinuvi xavfsiz deb hisoblanmaydi. ... t.me/slaydai_bot stream shifrlash usullari axborotni uzluksiz oqim shaklida shifrlash uchun qoʻllaniladigan usullardir. ushbu usullar simmetrik kalitli kriptografiyada keng qoʻllaniladi. mashhur stream cipher misollaridan biri rc4 boʻlib, u rivest tomonidan ishlab chiqilgan. keystream generatori har bit yoki baytni oʻzgaruvchan kalit oqimi bilan shifrlaydi. lfsr (linear feedback shift register) asosida ishlaydigan generatorlar ham stream shifrlashda keng qoʻllaniladi, chunki ular yuqori tezlikda va kichik apparat manbalarida ishlay oladi. stream shifrlash blok shifrlashdan tezroq ishlaydi, chunki u bulardan farqli oʻlaroq, matnni kichik qismlarga boʻlmay shifrlaydi. ... t.me/slaydai_bot 13. shifr turlarining qiyosiy tavsifi shifr turlari axborot xavfsizligi uchun muhim ahamiyatga ega. simmetrik shifrlashning asosiy kamchiligi bu kalitlarni tarqatish muammosi bo‘lib, des va aes kabi algoritmlar ishlatiladi. aes 128, 192 va 256 bitli kalitlardan foydalanadi. asimmetrik shifrlashda esa kalit juftligi qo‘llaniladi, rsa va ecc algoritmlari mashhur. rsa uzoq - 2048 bitli kalitni talab qiladi, ecc esa samaradorligi tufayli 256 bitli kalit …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish"

shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish 2 tt 23 guruh talabasi jahonqulova mohigul buxoro davlat pedagogika instituti aniq va tabiiy fanlar fakulteti mavzu: shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish 2 tt 23 guruh talabasi jahonqulova mohigul shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish 2 tt 23 guruh talabasi jahonqulova mohigul reja: 1. kriptografiya asoslari 2. shifrator va deshifrator tushunchalari 3. simmetrik kalitli algoritmlar ... t.me/slaydai_bot 1. kriptografiya asoslari kriptografiya asoslari ma'lumotlarni maxfiy saqlash va ularni faqat imkoniyatli shaxslarga ochish uchun ishlatiladi. kriptografiyada ikki asosiy jarayon mavjud: shifrlash va deshifrlash. shifrlashda ochiq matn maxfiy matnga aylantirilad...

This file contains 16 pages in PPTX format (340.3 KB). To download "shifrator va deshifratorni sxema orqali ishlash prinsipini o‘rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: shifrator va deshifratorni sxem… PPTX 16 pages Free download Telegram