lazerlarning tuzilishi va ishlash prinsipini. o‘rganish

PDF 29 стр. 585,0 КБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 585,0 КБ

Тип файла PDF

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

mavzu: lazerlarning tuzilishi va ishlash prinsipini. o‘rganish. kirish. reja: i bob.lazerlarning nazariy asoslari 1.1 stimullangan nurlanish va kvant mexanikasi 1.2 lazerlarning ishlash prinsipi ii bob.lazerlarning tuzilishi va turlari 2.1 lazerlarning asosiy tarkibiy qismlari 2.2 lazerlarning tasnifi iii bob.lazerlarning amaliy qo'llanilishi va rivojlanish istiqbollari 3.1 lazerlarning ilmiy va texnologik sohada qo'llanilishi 3.2 lazer texnologiyalarning istiqbollari xulosa kirish mavzuning dolzarbligi: zamonaviy ilm-fan va texnologiyaning jadal rivojlanishi natijasida lazer texnologiyalari turli sohalarda keng qo‘llanilmoqda. lazerlar tibbiyot, sanoat, harbiy texnologiyalar, axborot texnologiyalari va ilmiy tadqiqotlarda muhim o‘rin tutadi. lazer nurlanishining yuqori aniqligi, yo‘nalganligi va intensivligi ularni an’anaviy yorug‘lik manbalaridan keskin farqlaydi. shu sababli, lazerlarning fizik-matematik tamoyillarini, tuzilishini va ishlash prinsipini o‘rganish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. tadqiqotning maqsadi: kurs ishining asosiy maqsadi – lazerlarning fizik asoslari, tuzilishi va ishlash tamoyillarini o‘rganish hamda ularning turli sohalarda qo‘llanilish imkoniyatlarini tahlil qilishdir. tadqiqotning vazifalari: ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilangan: 1. lazerlarning nazariy asoslarini, jumladan, stimullangan nurlanish …

2 / 29

’ekti – lazer tizimlari va ularning fizik-matematik asoslari. tadqiqot predmeti – lazerlarning tuzilishi, ishlash prinsipi va ularning amaliy qo‘llanilish sohalari. tadqiqot metodikasi kurs ishida nazariy va amaliy yondashuvlar ishlatilgan: nazariy tahlil – ilmiy maqolalar, darsliklar va tadqiqot ishlari asosida lazerlarning fizik tamoyillarini o‘rganish. eksperimental yondashuv – lazerlarning ishlash printsipiga oid amaliy ma’lumotlarni tahlil qilish. taqqoslash usuli – turli lazer modellarining ishlash tamoyillari va qo‘llanilish sohalarini solishtirish. tizimli yondashuv – lazer texnologiyalarining fizik va amaliy jihatlarini kompleks tarzda o‘rganish. ishning tuzilishi: kurs ishi kirish, uchta asosiy bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar bo‘limlaridan iborat. 1-bob – lazerlarning nazariy asoslari, stimullangan nurlanish va kvant mexanikasi tamoyillariga bag‘ishlangan. 2-bob – lazerlarning tuzilishi, turlari va ularning ishlash prinsipini tahlil qiladi. 3-bob – lazerlarning turli sohalardagi amaliy qo‘llanilishi va rivojlanish istiqbollarini yoritadi. xulosa – tadqiqot natijalari va umumiy xulosalar bayon etiladi. foydalanilgan adabiyotlar – kurs ishida foydalanilgan ilmiy manbalar va resurslar ro‘yxati keltiriladi. i bob lazerlarning …

3 / 29

$im xususiyatlaridan biridir. einshteyn koeffitsiyentlari va yorug‘lik hosil bo‘lish jarayoni eynshteyn yorug‘lik nurlanishini uchta asosiy jarayon orqali ifodalagan: 1. absorbsiya (b₁₂-koeffitsiyenti) – atom yoki molekula past energiya holatida bo‘lib, tashqi yorug‘lik (foton) ta’sirida yuqori energiya holatiga o‘tadi: e_1 + h\nu \rightarrow e_2 2. spontan nurlanish (a₂₁-koeffitsiyenti) – atom yuqori energiya sathida uzoq muddat tura olmaydi va tasodifiy ravishda past energiya holatiga o‘tib, foton chiqaradi: e_2 \rightarrow e_1 + h\nu 3. stimullangan nurlanish (b₂₁-koeffitsiyenti) – agar yuqori energiya holatidagi atom tashqi yorug‘lik (foton) ta’siriga uchrasa, u past energiya sathiga o‘tadi va qo‘shimcha foton chiqaradi. ushbu yangi foton boshlang‘ich foton bilan to‘liq bir xil bo‘ladi: e_2 + h\nu \rightarrow e_1 + 2h\nu populyatsiya inversiyasi va lazer hosil qilish oddiy sharoitda atomlarning ko‘p qismi past energiya holatida bo‘ladi, bu esa stimullangan nurlanish jarayonining sust bo‘lishiga sabab bo‘ladi. lazer hosil qilish uchun zarur shart – populyatsiya inversiyasi (ya’ni yuqori energiya sathida past energiya sathiga …$

4 / 29

da:tibbiyot – jarrohlik, lazer terapiya va oftalmologiya (masalan, kataraktani davolash); sanoat – lazerli kesish, payvandlash va aniq ishlov berish;optik aloqa – optik tolali aloqa tizimlari; harbiy texnologiyalar – lazerli nishonga olish va harbiy kommunikatsiya. stimullangan nurlanish va uning mohiyati. stimullangan nurlanish – atom yoki molekulalarning yuqori energiya holatidan past energiya holatiga o‘tishi natijasida hosil bo‘ladigan nurlanish jarayonidir. ushbu jarayonda tashqi foton ta’sirida qo‘shimcha foton chiqariladi va hosil bo‘lgan nurlanish boshlang‘ich foton bilan bir xil chastota, faza va yo‘nalishga ega bo‘ladi. stimullangan nurlanish tushunchasi 1917-yilda albert eynshteyn tomonidan ilgari surilgan bo‘lib, u lazer fizikasi asosini tashkil etadi. lazer nurlarining koherentligi, monoxromatikligi va yo‘nalganligi ushbu jarayon natijasidir.lazer hosil qilish uchun populyatsiya inversiyasi (yuqori energiya holatidagi atomlar sonining ko‘proq bo‘lishi) yaratilishi lozim. bunga optik nasoslash, elektr toki orqali qo‘zg‘atish yoki kimyoviy jarayonlar yordamida erishiladi. stimullangan nurlanish bugungi kunda tibbiyot, sanoat, aloqa va harbiy texnologiyalar kabi ko‘plab sohalarda keng qo‘llanilmoqda. 1.2 lazerlarning ishlash prinsipi …

5 / 29

ism yoki yarimo‘tkazgich shaklida bo‘lishi mumkin. 2. nasoslash tizimi – faol muhitdagi atomlarni yuqori energiya holatiga olib chiqadigan energiya manbai. u optik nurlanish, elektr toki yoki kimyoviy reaksiya yordamida amalga oshirilishi mumkin. 3. optik rezonator – ikkita qarama-qarshi o‘rnatilgan ko‘zgulardan iborat bo‘lib, fotonlarni qayta-qayta akslantirish orqali stimullangan nurlanishni kuchaytiradi. bitta ko‘zgusi yarim shaffof bo‘lib, u orqali lazer nuri chiqadi. lazerning ishlash prinsipi lazerning ishlash bosqichlari quyidagilardan iborat: 1. nasoslash (energiyalash) .nasoslash tizimi faol muhitga energiya yetkazadi.atomlar yuqori energiya sathiga o‘tadi va populyatsiya inversiyasi hosil bo‘ladi. 2. stimullangan nurlanish. yuqori energiyali atomlarga tashqi foton ta’sir etadi.atomlar past energiya holatiga qaytib, qo‘shimcha foton chiqaradi. 3. optik rezonator orqali kuchaytirish. fotonlar ko‘zgular orasida akslanadi va stimullangan nurlanishni kuchaytiradi.yarim shaffof ko‘zgudan kuchaytirilgan lazer nurlari chiqadi. lazerlarning turlari va ularning xususiyatlari lazerlar ishlash muhitiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. qattiq jismli lazerlar. faol muhit sifatida kristallar yoki shishalardan foydalaniladi (masalan, rubi va nd:yag lazerlari). yuqori …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "lazerlarning tuzilishi va ishlash prinsipini. o‘rganish"

mavzu: lazerlarning tuzilishi va ishlash prinsipini. o‘rganish. kirish. reja: i bob.lazerlarning nazariy asoslari 1.1 stimullangan nurlanish va kvant mexanikasi 1.2 lazerlarning ishlash prinsipi ii bob.lazerlarning tuzilishi va turlari 2.1 lazerlarning asosiy tarkibiy qismlari 2.2 lazerlarning tasnifi iii bob.lazerlarning amaliy qo'llanilishi va rivojlanish istiqbollari 3.1 lazerlarning ilmiy va texnologik sohada qo'llanilishi 3.2 lazer texnologiyalarning istiqbollari xulosa kirish mavzuning dolzarbligi: zamonaviy ilm-fan va texnologiyaning jadal rivojlanishi natijasida lazer texnologiyalari turli sohalarda keng qo‘llanilmoqda. lazerlar tibbiyot, sanoat, harbiy texnologiyalar, axborot texnologiyalari va ilmiy tadqiqotlarda muhim o‘rin tutadi. lazer nurlanishining yuqori aniqligi, yo‘nalgan...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PDF (585,0 КБ). Чтобы скачать "lazerlarning tuzilishi va ishlash prinsipini. o‘rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: lazerlarning tuzilishi va ishla… PDF 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram