tuproqning singdirish xususiyati va unga doir tajribalar

DOC 53,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403085958_43343.doc tuproqning singdirish xususiyati va unga doir tajribalar tuproqning singdirish xususiyati qishloq xujaligida katta ahamiyatga ega. chunki tuproqqa solinadigan mineral oziqlar hamda organik moddalarning parchalanishi natijasida hosil bo‘ladigan oziqlar tuproqda ushlanib qoladi va yuvilib ketmaydi. tuproqning singdirish xususiyati uning mexanikaviy tarkibi, strukturasi va namligiga bog‘liq. tuproqning singdirish xususiyatiga ko‘ra tuproq eritmasining konsentratsiyasini tartibga solib turish mumkin. binobarin, tuproq eritmasining konsentratsiyasi oshib borishi bilan tuproqning singdirish xususiyati ham ortib boradi, shuningdek eritmaning konsentratsiyasi kamayishi bilan tuproq eritmaga o‘ziga singgan moddalarni bera boshlaydi. bu bilan o‘simliklar tuproqdagi zararli birikmalardan saqlanib qoladi. bu hodisa esa o‘simliklarning oziqlanishida muhim rol o‘ynaydi.chunki bu hodisada kimyoviy, fizik-kimyoviy va biologik jarayonlar sodir bo‘ladi. shuning uchun ham hozirgi vaqtda tuproqning singdirish xususiyatiga katta e'tibor berilmoqda. tuproqning singdirish qonuniyatini o‘rganishga oid ko‘pgina ishlar olib borilgan bo‘lsa-da, uni to‘la o‘rganib chiqqan olim akad. k.k.gedroyts hisoblanadi. akademik k.k. gedroyts tuproqning moddalarni singdirishi va bunda qanday jarayonlar borishini e'tiborga olib, tuproqning singdirish …

uning mexanikaviy tarkibi, strukturasi va qatlamlarining zichlik darajasiga bog‘liq bo‘lib, turli tuproqlarda har-xil bo‘ladi. hozirgi vaqtda tuproqning bu xususiyatidan foydalanib toshloq va qumli, qumoq tuproqlarni ishga solishda loyqa (loyqa bo‘tana suvni bostirib sug‘orish) suv bilan sug‘orilmoqda. i sh l a sh t a r t i b i. diametri 2-3 sm, uzunligi 10- 12 sm li shisha silindir olib uning bir uchiga yupqa doka bog‘lanadi. silindrga 5-6 sm qalinlikda tuproq solinib, shtativga o‘rnatiladi. unga avval toza suv (silindrdan toza suv o‘tguncha), so‘ngra maxsus tayyorlangan bo‘tana suv (2-3 g tuproqning 100-150 ml suvdagi aralashmasi) quyiladi. silindrga quyilgan bo‘tananing tiniq suv bo‘lib o‘tish sababi tushuntiriladi. fizikaviy singdirish umumiy tushuncha: bunda gazlar va suvda erigan moddalar tuproq kolloid zarrachalarining ustki energiyasi ta'sirida ularning yuzasida ushlanib qoladi.fizikaviy singdirishda kolloid zarra yuzasiga singgan modda molekula holida bo‘ladi. shuning uchun bu molekulyar singdirish deb ham ataladi. tuproqning fizikaviy singdirishi tuproqning kolloid zarrachalariga bog‘liq. o‘simliklarning oziqlanish rejimida …

rrachalarida dastlab ko‘proq va asta-sekin kamroq ushlanib qoladi. fizik – kimyoviy singdirish. umumiy tushuncha: tuproq eritmasida hosil bo‘lgan ionlarning kolloid zarralar yuzasiga singish va zarralardan ularga ekvivalent miqdorda ionlarning ajralib chiqish jarayoni fizik-kimyoviy singdirish yoki o‘rin almashinish adsorbsiyasi deyiladi. bunda tuproq kationlarining eritma kationlari bilan o‘rin almashinishi – singdirilgan kompleks hosil bo‘lishi quyidagi reaksiya bo‘yicha boradi: [tuproq]ca +2nh4ci [tuproq](nh4)2 +caci2 bu keltirilgan misolda ]ca belgisi tuproq kolloidi bo‘lib, uning yuzasiga kalsiy singdirilgan. nh4ci esa ammoniy xlorid eritmasidir. bunda ammoniyning ekvivalent miqdori kalsiy bilan o‘rin almashadi. tuproqda fizik-kimyoviy singdirish jarayoninamning o‘zgarishida, o‘g‘it solinganda, yer osti suvlarining ko‘tarilishida, shuningdek sug‘orish davrlarida yaxshi boradi. shuni e'tiborga olish kerak-ki, tuproq eritmasining tarkibi juda oz miqdorda o‘zgarsa ham singdirilgan kationlarning tarkibi tezda o‘zgaradi. binobarin, tuproqqa singdirilgan komplekslar bilan tuproq eritmasi doimiy o‘zaro ta'sir etib turadi. shuning uchun har bir tuproqning singdirilgan kompleksi bo‘lib, u ma'lum tarkibga va kationlar soniga ega bo‘ladi. tuproqning fizik-kimyoviy singdirish xususiyatining …

iqdorda kalsiyni siqib chiqaradi, u quyidagi reaksiya asosida boradi: [tuproq] sa + 2nn4si [tuproq ] (nn4)2 + sasi2 tuproqdan o‘tayotgan suyuqlik tarkibida kalsiy borligini bilish uchun har qaysi probirkani qizdirib turib, 1 tomchidan sirka kislota tomiziladi, ustiga ammoniy oksalat [ (nh4)2c2o *h2o] eritmasidan 1-2 ml dan (bir xil miqdorda) quyiladi va hosil bo‘lgan cho‘kmalar taqqoslanadi. bu tajriba ikki xil tuproqda olib borilsa natijalar yaqqol ko‘rinadi. kimyoviy singdirish. umumiy tushuncha: tuproqning kimyoviy singdirishi deb tuproqda oson eriydigan tuzlardan qiyin eriydigan tuzlarning hosil bo‘lib tuproqda ushlanib qolishiga aytiladi. tuproqda gips hosilbo‘lishi bunga misolbo‘la oladi. bunda natriy sulfat (na2so4)va kalsiy xlorid (caci2)ning o‘zaro ta'siridan gips hosil bo‘ladi. tarkibida kalsiyli tuzlar bo‘lgan tuproqqa suvda oson eriydigan natriy fosfat (na2po4) solinganda suvda qiyin eriydigan kalsiy fosfat [ca3(po4)2] hosil bo‘ladi. masalan: 3caso4 + 2na3po4 = ca3 (po4)2 + 3na2so4 bunday modda tuproq qatlami orasida ushlanib qoladi. tuproq eritmasida uchraydigan mineral moddalarning hammasi ham kimyoviy singdirish tufayli …

dirish qay darajada bo‘lganligi aniqlanadi. biologik singdirish umumiy tushuncha: har xil kolloidlar kattaligidagi, suvda erigan va tarqoq holdagi zarrachalarning tuproqda ushlanib va singib qolishida tirik organizmlar –– o‘simliklar va mikroorganizmlarning roli juda katta. bu jarayon natijasida tuproqda oziq moddalar to‘planadi. tuproqning biologik singdirishi tuproq eritmasidagi oziq moddalarning miqdorini tartibga solib turadi, shuningdek o‘simliklar va mikroorganizmlarning hayoti uchun kerakli azotli birikmalarni ushlab qoladi. tuproqning singdirish xususiyati o‘simliklar hayotida juda muhim ahamiyatga ega. o‘simlik singdirilgan modda miqdoriga va kompleks tarkibiga ko‘ra yaxshi o‘sib, sifatli hosil beradi. rangli suyuqliklarning singdirilishi umumiy tushuncha: tuproq o‘zida oziq va turli xil zarralarni ushlab qolish bilan kolloidlarga yaqin zarralarni ham ushlab qoladigan filtrdir: go‘ng sharbati, achigan nondan tayyorlangan suyuqlik, namakob, turli xil rangdagi suyuqliklar (siyoh), hattoki turli gazlar (ammiak) va hokazolar tuproq orqali o‘tkazilsa ular toza, rangsiz va hidsiz bo‘lib o‘tadi, rang hamda hidlar esa tuproqda ushlanib qoladi. tuproqning singdirish xususiyatini aniq ko‘rsatish uchun quyidagi tajribani qilib …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqning singdirish xususiyati va unga doir tajribalar"

1403085958_43343.doc tuproqning singdirish xususiyati va unga doir tajribalar tuproqning singdirish xususiyati qishloq xujaligida katta ahamiyatga ega. chunki tuproqqa solinadigan mineral oziqlar hamda organik moddalarning parchalanishi natijasida hosil bo‘ladigan oziqlar tuproqda ushlanib qoladi va yuvilib ketmaydi. tuproqning singdirish xususiyati uning mexanikaviy tarkibi, strukturasi va namligiga bog‘liq. tuproqning singdirish xususiyatiga ko‘ra tuproq eritmasining konsentratsiyasini tartibga solib turish mumkin. binobarin, tuproq eritmasining konsentratsiyasi oshib borishi bilan tuproqning singdirish xususiyati ham ortib boradi, shuningdek eritmaning konsentratsiyasi kamayishi bilan tuproq eritmaga o‘ziga singgan moddalarni bera boshlaydi. bu bilan o‘simliklar tuproqdagi zararli birik...

Формат DOC, 53,0 КБ. Чтобы скачать "tuproqning singdirish xususiyati va unga doir tajribalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqning singdirish xususiyat… DOC Бесплатная загрузка Telegram