tuproq kolloidlari va tuproqning singdirish qobiliyati

DOC 61,5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403084998_43335.doc tuproq kolloidlari va tuproqning singdirish qobiliyati reja: 1. kolloidlarning tuzilishi va xossalari. 2. zol va gel haqida, kaogulyasiya va peptizatsiya haqida tushuncha. 3. tuproqdagi ion almashinuvi. tuprok paydo bulish jarayonlari natijasida turli tog jinslari, minerallar va organik moddalarning tuxtovsiz maydalanishi va parchalanishi yuzaga keladi.xamda tuprok tarkibida zarrachalar aralashmasi – dispers sistema xosil buladi. dispers sistemadagi ulchami 0,2 dan 0,001 m (mikron) gacha bulgan zarrachalarga tuprok kolloidlari deyiladi.ularning mikdori xar xil bulib, tuprok massasiga nisbatan 1-2 dan 30 -40 % gacha . tuprok kolloidlari xam boshka barcha kolloidlar singari xossalarga ega bulsa – da, ayrim xussusiyatlari jumladan, ularni tashkil etuvchi moddalarning sifat tarkibi bilan fark kiladi. odatda zarrachalar ulchami 1 mikrondan kichik bulganda kolloid xossalari ruy beradi.shuning uchun kolloidlarga kadarli fraksiyalar (1-0,2 µ) xam ajratiladi. kolloidlar xossasiga ega bulgan barcha zarrachalar yigindisining tuprokning kolloid kompleksi yoki k.k.gedroyts buyicha tuprokning singdirish kompleksi (tsk) deyiladi. tuprokning singdirish kompleksi jumladan kolloidlar tuprokda kechadigan …

n va spens 1845 yilda dastlabki laboraoriya tadkikotlari olib bordilar.ular tuprok orkali ammoniy karbonati yoki ammoniy sulfati tuzlari eritmasini suzib utkazganda, tuzlarning asosi ya'ni ammoniy tuprok tomonidan tulik singdirilib, eritmada esa kuyidagi reaksiya asosida kalsiy sulfat xosil bulishini anikladilar. tuprok + (nh 4)2 so4 = tuprok + ca so4. shunday kilib, bu tajribalarga kura birinchi bulib, tuprokda almashinish kobiliyatiga ega bulgan asoslar borligi kursatib utildi. tuprok kolloidlari va tuprokning singdirish kobiliyatini urganish soxasidagi ilmiy tadkikotlar xix asrning urtalariga kelib, yanada rivojlantirildi.tuprokning singdirish kobiliyatini tadkik kilish tarixida ayniksa angliyalik olim d.t.ueyning xizmatlari kata buldi.olimning tuprok kolloidlari va singdirish konunlari urganish soxasidagi ishlari 1850-54 yillarda uning kator asarlarida bosilib chikdi.uey uz tadkikotlari asosida shunday xulosaga keladiki: tuprok eritmadagi birikmalarni tuz xolida emas, balki tuzlaning asoslarinigina singdiradi; tuprok bilan eritma orasidagi almashinish reaksiyasi juda tez-darxol va ekvivalent mikdorida buladi.agar eritmada erkin xoldagi ishkorlar (naoh, koh kabi ) bulsa, ular tuprokda tulik singdiriladi (adsorbilanadi). …

ngra a.n.sokolovskiy, n.p.remezov, a.f.tyulin, i.n.antipov-karataev, s.n.alyoshin, n.i.gorbunov, f.kelli va boshkalarning xizmatlari katta buldi. aytilgandek, tuprokning singdirish jarayonlarida kolloidlar asosiy axamiyatga ega.shuning uchun xam tuprok kolloidlari xakida batafsilrok tuxtalamiz. tuprok kolloidlarining tarkibi, tuzilishi va xossalari. tuprok kolloidlari asosan ikki yul: yirik zarralarning mexanik va kimyoviy nurab, maydalanishi xamda molekulalar ionlarning kimyoviy, fizikaviy yullar bilan birikishi (kondensatsiyasi) natijasida xosil buladi. tarkibiga kura tuprok kolloidlari mineral, organik va ular kompleksidan iborat, organik – mineral gruppalarga bulinadi.mineral kolloidlar kvars, slyuda singari birlamchi minerallarning mayda, diarillonit, kaolinit, gidroslyudalar kabi) minerallari xamda temir alyuminiy, kremniy gidratli oksillarining ikkilamchi amorf minerallaridan iborat organik kolloidlar gumus kislotalari va ularning tuzlari, proteinlardan, organik-mineral kolloidlar tarkibi esa gumusli va mineral moddalarning kompleks birikmalaridan tashkil topgan. tuprokdagi kristall va amorf kolloidlar nisbati xar xil bulib, kupchilik tuproklarda kristalli mineral kolloidlar 87-90, amorf kolloidlar 10-15%ni tashkil etadi (a.f.tyulin,1950). tuprok kolloidlarining xarakterli xususiyati ular solishtirma yuzasi (ya'ni ma'lum massa yoki xajmdagi tuprok zarrachalarining …

001 10.9 6000 0,0000001 10.81 60 000 000 tarkibiga kura 1 g moddadagi kolloidlarning solishtirma yuzasi 10-50 m 2 ni tashkil etadi.masalan, kumok tarkibli turli tuprokning gumusli katlamida kolloidlarning solishtirma yuzasi kuyidagicha uzgaradi (m 2/g). chimli podzol 29 urmon sur tusli tuproklari 33 kora tuproklar 48 demak, sersirindi kora tuproklari chimli podzol tuproklarga nisbatan kolloidlar satxi xam yukoridir. kolloidlarning solishtirma yuzasi tuprokning kimyoviy aktivligini belgilovchi sharoitlardan biridir.turli tuproklar singdirish kobiliyatining xususiyatlari, kupincha tuprok singdirish kompleksi (tsk), jumladan kolloidlarning tarkibi va tuzilishiga boglik. tuprok kolloidlarining tuzilishi. tuprok kolloidlari nixoyatda kichik ultramikroskopik zarracha-bulsa-da, juda murakkab tuzilgan. kolloidlar zarracha, ular yuzasidagi ionlar katlami bilan birga kolloid mitsella deyiladi (11 rasm). suvli muxitda mitsellalar kupincha bir-biridan eritma bilan ajralgan bulib, unga mitsella oraligi yoki intermitsellyar eritma deb yuritiladi. kimyoviy tarkibidan kat'iy nazar kolloid mitsella asosan uch kavatdan-yadro, ichki kavat va sirtki kavatdan iborat. kolloid mitsella asosini uning yadrosi tashkil etadi.yadro kimyoviy jixatdan murakkab birikma …

ensirlovchi yoki xarakatsiz ionlar katlami deyiladi.bu katlam ba'zan gelmgols katlami deb xam ataladi. potensiallarni aniklovchi ionlar katlami kupincha manfiy zaryadlangan bulib, kompensirlovchi katlam esa, shu manfiy zaryadlarga teng keladigan mikdordagi musbat ionlari zaryadlaridan iborat. kompensirlovchi ionlar tuprokshunoslikda almashinuvchi yoki singdiriluvchi kationlar xam deyiladi.kupchilik singdirilgan kationlar potensiallarni aniklovchi ionlar yonida joylashgan bulib, xarakatsiz ionlar katlamini tashkil etadi.singdirilgan kationlarning oz kismi potensiallarni aniklovchi ionlar katlamidan ancha uzokrok masofada joylashib, diffuziya katlamini xosil kiladi. mitsella yadrosi potensiallarni aniklovchi ionlar katlami bilan birga granula deyiladi. granula kompensirlovchi ionlarning xarakatsiz katlami bilan birga kolloid zarracha deb ataladi. zarrachadagi manfiy zaryadlar soni (diffuziya katlamidan tashkari) musbat zaryadlarga nisbatan kuprok bulganligidan, bu zarracha elektromanfiydir xamda kationlarni uziga tortib olish xususiyataga ega.mitsellalardagi manfiy va musbat zaryadlar teng bulganligidan mitsella elektroneytraldir.dissotsilangan-xarakatchan sirtki diffuziya katlami fakat nam tuproklarda mavjud bulib, tuprok kuriganda diffuziya katlamidagi ionlar xarakatsiz katlamga utadi xamda mitsellaning zaryadi oshadi. diffuziya katlamidagi ionlar soni va uning kalinligi kuplab …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "tuproq kolloidlari va tuproqning singdirish qobiliyati"

1403084998_43335.doc tuproq kolloidlari va tuproqning singdirish qobiliyati reja: 1. kolloidlarning tuzilishi va xossalari. 2. zol va gel haqida, kaogulyasiya va peptizatsiya haqida tushuncha. 3. tuproqdagi ion almashinuvi. tuprok paydo bulish jarayonlari natijasida turli tog jinslari, minerallar va organik moddalarning tuxtovsiz maydalanishi va parchalanishi yuzaga keladi.xamda tuprok tarkibida zarrachalar aralashmasi – dispers sistema xosil buladi. dispers sistemadagi ulchami 0,2 dan 0,001 m (mikron) gacha bulgan zarrachalarga tuprok kolloidlari deyiladi.ularning mikdori xar xil bulib, tuprok massasiga nisbatan 1-2 dan 30 -40 % gacha . tuprok kolloidlari xam boshka barcha kolloidlar singari xossalarga ega bulsa – da, ayrim xussusiyatlari jumladan, ularni tashkil etuvchi moddalarning sifa...

DOC format, 61,5 KB. To download "tuproq kolloidlari va tuproqning singdirish qobiliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq kolloidlari va tuproqnin… DOC Free download Telegram