tuproqning unumdorligi va uning ahamiyati

PPTX 34 pages 1.0 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

презентация powerpoint mavzu:tuproqning unumdorligi va uning ahamiyati. tuproq kolloidlari va tuproqning singdirish qobilyati. reja 1.tuproq unumdorligi, uning turlari, tuproqlarni madaniylashtirish. 2.tuproq kolloidlari va tuproq singdirish kompleksi 3.singdirish qobilyati turlari 4.tuproqlarni singdirish sig‘imi, singdirilgan kationlar hajmi, kislotalik, ishqorlik va buferlik xususiyatlari tuproqning turli tog’ jinslaridan farq qiladigan eng muhim sifat belgilaridan biri unumdorlikdir. tuproq unumdorligi haqidagi ta’limotning rivojlanishi v.r.vilyams nomi bilan bog’liq. v.r.vilyams buyicha (1936) unumdorlik deganda tuproqning o’simliklarni suv va oziq elementlar bilan bir vaqtning o’zida, uzluksiz ta’minlab tura olish qobiliyati tushuniladi. unumdorlik deb, tuproqning o’simliklarni normal o’sishi va rivojlanishi (hosil berishi) uchun zarur suv, oziq elementlar va shuningdek ularning ildiz sistemalarini yetarli miqdorda havo, issiqlik va qulay fizik kimyoviy muhit va boshqa barcha shart-sharoitlar bilan ta’min eta olish qobiliyatiga aytiladi. tuproq unumdorligining elementlari (omillari) va shart-sharoitlari farqlanadi. tuproq unumdorligining elementlariga o’simliklarning o’sib-rivojlanishida zarur oziq moddalar (n, p, k kabilarning) o’zlashtirish uchun oson shakllarining bo’lishi, o’simliklarga qulay tarzdagi suv, xavo …

2 / 34

l i k- insonlar qo’li tegmagan tabiiy holatdagi tuproqlar uchun xarakterli unumdorlik hisoblanadi. s u n ‘ i y u n u m d o r l i k- insonlarning maqsadli faoliyati (yerni haydash, unga davriy ravishda mexanikaviy ishlov berish, meliorasiyalash, o’g’itlardan foydalanish singarilar) ta’sirida yuzaga keladi. p o t e n s i a l u n u m d o r l i k - tabiiy tuproq hosil bo’lish jarayonlari natijasida paydo bo’lgan xossalar va shuningdek insonlar faoliyati ta’sirida yaratilgan yoki o’zgartirilgan tuproq xususiyatlari bilan belgilanadigan barcha unumdorliklar yig’indisidan iborat. effektiv (samarali) unumdorlik - muayyan iqlim va texnik-iqtisodiy (agrotexnologik) sharoitda ekinlardan hosil olish uchun tuproq potensial unumdorligining foydalaniladigan qismi hisoblanadi. bu unumdorlik hozirgi vaqtda olinadigan hosil miqdori bilan ifodalanadi. nisbiy unumdorlik - muayyan gruppa yoki turdagi o’simliklarning tuproq unumdorligiga nisbatan bo’lgan munosabati (talabi) bilan belgilanadi. bir turdagi o’simliklar uchun unumdor hisoblangan tuproq, boshqasiga yaroqsiz bo’lishi mumkin. iqtisodiy unumdorlik …

3 / 34

an foydalaniladi. kimyoviy usul yerga mineral o’g’itlar solish yo’li bilan tuproqda o’simliklar uchun zarur va tez o’tadigan oziq elementlari miqdorini ko’paytirish hamda tuproqning kimyoviy xossalarini yaxshilashga qaratilgan. fizikaviy usul larga fizik-mexanikaviy va meliorativ tadbirlar qullanish ya’ni yerni ishlash, haydalma qatlamda agronomik jihatdan qimmatli struktura yaratish, tuproqning suv-fizik, issiqlik xossalari va rejimlarini yaxshilash singari tadbirlar kiradi. tuproq unumdorligini muntazam oshirib borish va uning imkoniyatlaridan qishloq xo’jalik ekinlari hosildorligini yanada oshirish maqsadida samarali foydalanish, hozirgi tuproqshunoslikning aktual muammolaridan biridir. tuproqning samarali unumdorligini oshirish usullari xilma-xildir. tuproqqa maqbul darajada ishlov berish, o’g’itlar va turli meliorativ tadbirlardan foydalanish, almashlab ekish, yerdan foydalanishni ilmiy asosda tashkil etish, tuproqning ekologik holatini yaxshilash singari tadbirlar tuproq unumdorligining samaradorligini keskin oshirish imkonini beradi. tog‘ jinslari, minerallar va organik moddalarning to‘xtovsiz maydalanishi va parchalanishi natijasida tuproqdagi zarrachalar aralashmasi- dispers sistema hosil bo‘ladi. odatda zarralar o‘lchami (diametiri) 1 mikrondan kichik bo‘lsa kolloid xossasi ro‘y beradi. kolloid xossasiga ega bo‘lgan barcha …

4 / 34

id mitsella uch qavatdan iborat 1 yadro 2 ichki 3 tashqi yadro 2. potensiallovchi 3. kompensirlovchi. 4. diffuziya. 5. intrometsilla metsillaning tuzilishi (n.i. gorbunov bo’yicha) zaryadlanishiga ko’ra tuproq kalloidlari 3 guruhga ajratiladi. 1. asidoidlar-zarracha manfiy zaryadlangan bo’lib almashinuvchi ionlar vadorod va boshqa kationlar hisoblanadi. 2. bazoidlar zarracha musbat zaryadlangan bo’lib, almashinuvchi ionlar gidroksil va boshqa ionlardan tashkil topgan. 3. amfolitoidlar zarracha musbat yoki manfiy zaryadlangan bo’lishi mumkun. kolloid zarrachalari o‘ziga suv molekulasini tortib oladi. suv parda qalinligi zarracha tabiati va zaryad miqdoriga bog‘diq. qalin suv pardali kolloidlar – gidrofil yaxshi gidratlamaydigan kolloidlar – gidrofob deyiladi. suv pardasi kolloid zarrachalarning bir biriga tasir kuchini pasaytiradi, ularning birikishi kamayadi va kaogulyasiyaga qiyin uchraydi. tuproq kolloidi zol holidagi kolloid suyuq muhitda erigan va tarqoq holatda bo’lib, bir xil zaryadli (ko’pincha manfiy) bo’lganida to’xtovsiz harakat qilib turadi. gel holidagi kolloid aksincha har xil zaryadli bir qancha kolloid zarrachalar yig’indisidan iborat, yopishqoq quyqa shaklda bo’lib, …

5 / 34

i ph - 5 - 6 kuchsiz kislotali ph - 7 neytral ph - 7 - 8 kuchsiz ishqoriy ph - 8 - 9 ishqoriy ph - 9 – 11 kuchli ishqoriy tuproq kislotaliligi tuproqning aktual kislo- taliligi eritmada erkin holdagi vodorod ionlarining ko’p miqdorda to’planishidan yuzaga keladi. tuproqning potensial (yashirin) kislotaliligi singdirish kompleksidagi almashinuvchi h+ va al3+ ionlarining ta’sirida hosil bo’ladi. almashinuvchi kislotalilik tuproqning kcl, nacl va bacl2 kabi neytral tuz eritmasi bilan o’zaro ta’siri natijasida yuzaga keladi. gidrolitik kislotalilik tuproqning gidrolitik ishqoriy tuz, jumladan sirka kislotasining natriyli tuzi (ch3coona) eritmasi bilan o’zaro ta’siri natijasida hosil bo’ladi. tuproq ishqoriyligi. eritmada gidrooksid ionlari vodorod ionlariga nisbatan ko’p bo’lganda (ph>7) eritma va tuproqning ishqoriy reaksiyasi vujudga keladi. ishqoriy reaksiyaning kelib chiqishida eritmadagi kuchli asosli va kuchsiz kislotali xarakterdagi (k2co3, khco3, na2co3, nahco3) tuzlar asosiy rol o’ynaydi. singdirish kompleksida natriy kationlari saqlovchi tuproqlar ishqoriy reaksiyaga ega. tuproq eritmasi va qattiq fazasining kislotali …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqning unumdorligi va uning ahamiyati"

презентация powerpoint mavzu:tuproqning unumdorligi va uning ahamiyati. tuproq kolloidlari va tuproqning singdirish qobilyati. reja 1.tuproq unumdorligi, uning turlari, tuproqlarni madaniylashtirish. 2.tuproq kolloidlari va tuproq singdirish kompleksi 3.singdirish qobilyati turlari 4.tuproqlarni singdirish sig‘imi, singdirilgan kationlar hajmi, kislotalik, ishqorlik va buferlik xususiyatlari tuproqning turli tog’ jinslaridan farq qiladigan eng muhim sifat belgilaridan biri unumdorlikdir. tuproq unumdorligi haqidagi ta’limotning rivojlanishi v.r.vilyams nomi bilan bog’liq. v.r.vilyams buyicha (1936) unumdorlik deganda tuproqning o’simliklarni suv va oziq elementlar bilan bir vaqtning o’zida, uzluksiz ta’minlab tura olish qobiliyati tushuniladi. unumdorlik deb, tuproqning o’simliklarni norma...

This file contains 34 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "tuproqning unumdorligi va uning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqning unumdorligi va uning… PPTX 34 pages Free download Telegram