tuproq unumdorligi va uning ahamiyati

PPT 19 pages 4.0 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mavzu: tuproqning fizik xossalari reja: 1. tuproq organik qismining kelib chiqishi, tarkibi va xossalari. 2. tuproq gumusining tarkibi va xossalari. 3. tuproq unumdorligi va uning ahamiyati. yerning unumdorligi eroziya tufayli atigi 2,5 sm ga bo’lsa, uni tiklash uchun dexqonchilik to’g’ri yuritilganda 300 yil vaqt kerak,erdagi eroziya tabiat tomonidan sodir bo’lsa, u tez “tiklanadi”. 10 santimetrli hosildor er (gumus qobiq) paydo bo’lishi uchun tabiat ekokomponentlari 2000 yildan 7000 yilgacha ”mehnat qilib” vaqt sarflaydi. demak, absolyut ko’rsatkichlarda ifodalanmaydigan,o’lchab bo’lmaydigan,ammo bebaho hisoblangan ekologik iymatning minglab yillar tabiat samarasi sifatida yuzaga keladi. insoniyat tugunini yani ekokomponentning hosil bo’lish muddati bilan o’z ehtiyoji o’rtasidagi uyg’unligikning mezonini, ko’rsatkichini bilib o’shani amaliyotda qo’llay olsagina, ekokomponentlarning strukturasi (tuzilish) ko’rsatkichlariga zarar etkazmagan bo’ladi yoki yaponyaliklar o’z tabiatining ekologik qiymatini avaylab saqlaganidek saqlay oladi. 1. tuproq organik qismining kelib chiqishi, tarkibi va xossalari tuproqning organik qismi turli xildagi va tarkibdagi organik moddalardan tashkil topgan. bu organik moddalar o‘simliklar, jonivorlar va …

2 / 19

lmaydi. ayniqsa yashil o‘simliklar eng ko‘p biomassa to‘plash imkoniyatiga ega. ularning har yili to‘playdigan biomassasi umurtqasiz hayvonlar va mikroorganizmlarga nisbatan bir necha ming marta ko‘p bo‘ladi. turli tabiiy-tuproq mintaqalarda quyidagi miqdorda o‘simlik va hayvon qoldiqlari to‘planishi mumkin: tuproqda to‘planadigan organik qoldiqlarning tarkibida kul moddalar (ca, mg, k, p, si, s, fe singari), uglevodlar, oqsillar, lignin, lipidlar, mumlar, smolalar, oshlovchi moddalar va boshqa organik birikmalar bo‘ladi. nitrifikatsiya – ammiakning nitrat kislotasiga qadar biokimyoviy o‘zgarish jarayoni bo‘lib, unda avtotrof, prototrof bakteriyalar ishtirok etadi. nitrifikatsiya jarayoni 2 bosqichda o‘tadi. 1) 2nh3 + 3o2 → 2hno2 + 2h2o + 158 kal; 2) 2hno2 + o2 → 2hno3 + 58 kal denitrifikatsiya – azot kislotasining azotli kislotalargacha va nitratlarning nitritlarga va molekulyar azotga qadar qayta tiklanish jarayonidir. gumus hosil bo‘lish tezligi, uning borish xarakteri qator omillarga, jumladan, o‘simlik qoldig‘ining miqdori va kimyoviy tarkibiga, tuproq namligi va aeratsiyasiga, muhit reaksiyasiga, oksidlanish - qaytarilish sharoiti-ga, mikrobiologik faoliyatning …

3 / 19

kam birikkan holatdadir. tuproq gumusi tarkibi singa * 1) gumin kislotaning elementar tarkibi: c – 50-62 %, h – 2,8-6,6 %, o – 31-40 %, n – 3-6 %. 2) fulvokislotaning tarkibi: c – 41-46 %, h – 4-5 %, o – 40-48 %, n – 2-4 %. tuproqdagi gumus miqdoriga ko‘ra barcha tuproqlar shartli ravishda quyidagi guruhlarga bo‘linadi: 1. gumussiz - 30 %. singa * tuproq tipi 0-20 sm qatlamda, t/ga 0-100 sm qatlamda t/ga maksimalga nisbatan, % podzol 53 99 13 o’rmon-dasht podzollashgan tuproqlar 109 215 30 qora tuproqlar a) ishqorsizlangan 192 549 70 b) tipik 224 709 100 v) oddiy 137 426 60 to’q tusli kashtan 99 229 32 bo’z 37 82 11 tuproqning o‘simliklarni o‘sishi va rivojlanishi uchun zarur suv, oziq elementlari va boshqa barcha shart–sharoitlar bilan ta’minlay olish qobiliyatiga tuproq unumdorligi deyiladi. tuproq unumdorligining elementlari (omillari) va shart-sharoitlari ajratiladi. tuproq unumdorligi elementlariga oziq moddalarning o‘simlik …

4 / 19

l etadi. tuproq eritmasi tarkibidagi mineral va organik –mineral moddalar odatda, ionlar, molekulalar va kolloidlar shaklida saqlangan bo‘ladi. bundan tashqari, tuproq eritmasi tarkibida so2, o2 singari erigan gazlar ishtirok etadi. tuproq eritmasi tarkibida mineral birikmalarning anionlaridan: hso-3, so32-, no3-,no-2,so42, ci-, h2po–4, hpo24– va kationlaridan: ca+, mg2+, na+, nh+4, k+, h+ singarilar bo‘ladi. shuningdek , kuchli nordon tuproqlarda ai3+, fe3+, botqoqlangan tuproqlarda esa g‘ye2+ bo‘lishi mumkin. tuproq eritmasidagi temir va alyuminiy asosan organik moddalar bilan mustahkam kompleks birikmalar holidadir. tuprok eritmasining reaksiyasi aktual yoki aktiv ishkoriy xarakterga ega bulib, tuprokda kechadigan kimyoviy fizik-kimyoviy va biologik jarayonlarning borishiga shunigdek, o‘simliklaring o‘sib, rivojlanishga katta ta'sir etadi. tuprok eritmasining osmotik bositmi o‘simliklar xayotida muhim ahamiyatga ega. osmotik bosim tuprok eritmasining konsentratsiyasiga va unga erigan moddalarning dissotsilanish darajasiga boglik. tuprok eritmasidagi eng yukori osmotik bosim sho‘rhoklarda buladi. e’tiboringiz uchun rahmat !

5 / 19

tuproq unumdorligi va uning ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq unumdorligi va uning ahamiyati"

mavzu: tuproqning fizik xossalari reja: 1. tuproq organik qismining kelib chiqishi, tarkibi va xossalari. 2. tuproq gumusining tarkibi va xossalari. 3. tuproq unumdorligi va uning ahamiyati. yerning unumdorligi eroziya tufayli atigi 2,5 sm ga bo’lsa, uni tiklash uchun dexqonchilik to’g’ri yuritilganda 300 yil vaqt kerak,erdagi eroziya tabiat tomonidan sodir bo’lsa, u tez “tiklanadi”. 10 santimetrli hosildor er (gumus qobiq) paydo bo’lishi uchun tabiat ekokomponentlari 2000 yildan 7000 yilgacha ”mehnat qilib” vaqt sarflaydi. demak, absolyut ko’rsatkichlarda ifodalanmaydigan,o’lchab bo’lmaydigan,ammo bebaho hisoblangan ekologik iymatning minglab yillar tabiat samarasi sifatida yuzaga keladi. insoniyat tugunini yani ekokomponentning hosil bo’lish muddati bilan o’z ehtiyoji o’rtasidagi uyg’unl...

This file contains 19 pages in PPT format (4.0 MB). To download "tuproq unumdorligi va uning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq unumdorligi va uning aha… PPT 19 pages Free download Telegram