тупрок ва ер ости казилмаларини мухофаза килиш

DOC 56,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403070131_43257.doc тупрок ва ер ости казилмаларини мухофаза килиш тупрок ва ер ости казилмаларини мухофаза килиш режа: 1. ер ости казилмаларидан окилона фойдаланиш . 2. тупрок ва унинг емирилиш муаммолари. 3. узбекистон тупрокларининг холати. 1. фойдали казилмалар тугайдиган ва тикланмайдиган ресурсларга мансубдир. фойдали казилмалар,яхни минерал хом-ашё ресурлари жамият хаётида жуда мухим ахамиятга эга. фойдаланишга караб бундай ресурслар 3 гурухга ажратилади. 1) ёнилги ресурслари (нефтг,газ,кумир,торф):2)рудали казилмалар (металл рудалари) 3) рудасиз казилмалар (тог-кимё хом ашёси,курилиш материаллари ва х.о.лар). фойдали казилмалар саноатнинг асосий хом-ашё базасидир. эхтиёжларнинг усиши билан инсоният томонидан бу ресурсларни кидириш ва фойдаланиш хажми хам ошиб бормокда. лекин фойдали казилмаларни казиб олиш жараёнида уларнинг куп кисми йукотилмокда. м-н: казиб олиш технгологиясининг камчиликлари туфайли кумирнинг 45% нефтнинг60% гача,металлар 25% гача конларда олинмай колиб кетаяпти. бундай ахвол конларни тезда яроксиз холга келтириб куймокда. минерал хом-ашёларинг казиб олишнинг 2 усули фарк килинади: очик ва ёпик (шахта) усули. очик усули анча самаралидир, лекин бу усул атроф …
2
да. бу чикиндиларнинг ярим захарли хисобланади. чикиндилар муаммосини хал килиш хозирги куннинг энг долзарб муаммосидир. тупрок - литосферанинг юкори катлами булиб, у литосфера, гидросфера атмосфера, тирик ва улик организмларнинг узаро тахсири натижасида хосил булади. тупрокнинг энг мухим хусусияти - унинг унумдорлигидир, яхни усимликларни усиши ва ривожланишини тахминлай олиш хусусиятидир. бу хусусият инсон хаётида биринчи даражали ролг уйнайди. тупрок барча куруклик биоценозларининг умуман биосферанинг мухим звеносидир. тупрок тугайдиган ва тикланадиган табиий ресурсларга киради. тупрок 3 катламдан ёки генетик горизонтдан иборат 1. энг юкориги а - катлам узида гумус саклайди 2. б - катлам ёки иллювиал катлам бу катлам юкориги катламдан ювилган органик ва минерал моддаларни саклайди 3. с- катлам - она жинс. тупрок катламлари орасида аник чегара йук. тупрок барча табиий ландшафтларнинг асоси хисобланади. тупрок таркибидаги микроэлементларнинг купайиши ёки етишмаслиги организмларнинг ривожланишига ва инсон соглигига бевосита тахсир курсатади. тупрок купчилик организмлар учун яшаш мухити хисобланади. тупрокнинг яна бир мухим вазифаси шундан …
3
ва унумдорлигининг пасайишига куйидаги омиллар сабаб булиши мумкин. 1. эрозия. эрозия 2 хил булиши мумкин. тупрок юкори катламларининг шамол учириб кетиши шамол эрозияси ёки дефилация деб аталади. шамол эрозиясидан тупрок энг кичик заррачаларини улар билан бирга унумдорлик учун мухим кимёвий элементларни йукотади. шамол эрозияси асосан текисликларда кузатилади. бахзи йилларда дефляция натижасида тупрокнинг йукотилиши гектарга 400 тоннагача булиши мумкин. тупрокнинг ёмгир, дул ва сугориш сувлари билан ювилиб кетиши сув эрозияси деб аталади. сув эрозияси, асосан кия жойларда, тог олди ва тогли регионларда кузатилади. сув эрозиясида биринчи новбатда тупрокнинг юкори, унумдор катламлари ювилиб кетади. ювилиш натижасида бахзан жарликлар хам юзага келади. инсоният тахсири остида эрозия жараёнининг тезлашиши кузатилмокда. тогларда ва кия жойларда дарахтларнинг кесилиши, енгил тупрокларни нотугри хайдаш, нотугри агротехника ва сугориш тадбирлари натижасида эрозиянинг кучайши содир булади. инсон тахсири туфайли юзага келадиган эрозия антропоген эрозия деб аталади. тупрокларни эрозиядан химоя килиш учун ихота дарахтзорлари ташкил этилади. тупрокнинг сув сингдириш ва сув …
4
ни кескин камайтириб юборади. тупрок шурланишига карши утказиладиган тадбирлар тупрокни ювиш ва зовурлар ташкил килишдир. шурланган тупроклар купрок осиё, африка ва америкада учрайди. 3. намлик юкори буладиган т ерриториларда тупрокларнинг боткокланиши кузатилади. боткокланиш намлик ортикча булган шароитларда,утлокларнинг сув босими натижасида, сув омборлари атрофида юзага келади. боткокла шишни олджини олиш учун махсус меморатив тадбирлар утказилади. 4. тупрокнинг ифлосланиши. тупрокнинг ифлосланиши одам ва тирик организмлар учун мухим ахамиятгга эга. атмосферадан фарк килиб,тупрок узига тушган турли ифлословчиларни туплаш хусусиятига эга тупрок минерал угитлар ва пестцидларнинг ноокилона куллаш натижасида ифлосланиши мумкин. тупрокнинг айникса,пестицидлар билан ифлосланиш нохуш окибатларга олиб келади . купчилик пестицидлар тупрокда узок сакланади. улар тупрок микрофлорасини нобуд килади ва гумус микдорини кам айтиради. пестицидлар усимлик оркали инсон организмига хам утиши мумкин. мутаген эффектга эга пестицидлар айникса хавфлидир. тупрок саноат автотранспорт маиший чикиндилар билан хам ифлосланиши мумкин. кимё метолоргия ва тог кон саноатининг чикиндилари айникса хавфли хисобланади. бу чикиндилар билан ифлосланиш натижасида тупрокда …
5
иладиган ерларнинг 50% и шурланган. кучли шурланган ерлар купрок коракалпогистон, бухоро ва сирдарё вилоятларида учрайди. бу жойларда гумус микдори 30-50%га камайган. республикада 2 млн гектардан купрок майдонлар эрозия натижасида жуда ёмон холатда майдонлар купрок фаргона, сурхандарё ва кашкадарё вилоятларида учрайди. узбекистон тупрокларининг пестицидлар билан ифлосланиш даражаси юкори. бунинг асосий сабаблари узок вакт монокулгтуранинг яна бир хил экиннинг экилишидир. лекин кейинги йилларда тупрокларнинг холатини бир оз яхшилашга кузга ташланмокда. пахта майдонлари кискариб алмашлаб экиш кенг кулланилмокда. минерал угитларда фойдаланиш тартибга солмокда. тупроклардан окилона фойдаланиш максадида 1990 йилда “ ер тугрисида” ги конун кабул килинган. мустакилликка эришилгандан кейин тупрокларнинг холатини кайтатдан куриб чикиш ердан олинадиган соликларни тартибга солиш максадида тупрокларни бахолаш ишлари олиб борилмокда. бу ишларда тупрокшунослик ва экология факулгтетининг хам мухим хиссаси кушилмокда. адабиётлар 1. с.б.белов. охрана окружаюуей средк. м.: вксшая школа, 1991.- 147с. 2. п.баратов. табиатни мухофаза килиш ва узгартириш. тошкент: укитувчи, 1980. – 176 с. 3. д.п.никитин. ю.п.новиков окружаюуая …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тупрок ва ер ости казилмаларини мухофаза килиш" haqida

1403070131_43257.doc тупрок ва ер ости казилмаларини мухофаза килиш тупрок ва ер ости казилмаларини мухофаза килиш режа: 1. ер ости казилмаларидан окилона фойдаланиш . 2. тупрок ва унинг емирилиш муаммолари. 3. узбекистон тупрокларининг холати. 1. фойдали казилмалар тугайдиган ва тикланмайдиган ресурсларга мансубдир. фойдали казилмалар,яхни минерал хом-ашё ресурлари жамият хаётида жуда мухим ахамиятга эга. фойдаланишга караб бундай ресурслар 3 гурухга ажратилади. 1) ёнилги ресурслари (нефтг,газ,кумир,торф):2)рудали казилмалар (металл рудалари) 3) рудасиз казилмалар (тог-кимё хом ашёси,курилиш материаллари ва х.о.лар). фойдали казилмалар саноатнинг асосий хом-ашё базасидир. эхтиёжларнинг усиши билан инсоният томонидан бу ресурсларни кидириш ва фойдаланиш хажми хам ошиб бормокда. лекин фойда...

DOC format, 56,5 KB. "тупрок ва ер ости казилмаларини мухофаза килиш"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.