ekonometrik modellar

PPTX 7 pages 644.1 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 644.1 KB

File type PPTX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

6bi-21 guruh talabasi xolmamatov uktamning ekonometrika fanidan tayorlagan mustaqil ishi 6bi-21 guruh talabasi xolmamatov uktamning ekonometrika fanidan tayorlagan mustaqil ishi vaqtli qatorlar tahliliga kirish.statsionarlik va avtokorellyatsiya funksiyasi ekonometrik modellarni ikki turdagi ma’lumotlar asosida qurish mumkin: 1) turli ob’ektlar to’plamini ma’lum bir vaqtdagi holatini tavsiflovchi ma’lumotlar; 2) bitta ob’ektning holatini qator ketma-ket kelgan vaqtda tavsiflovchi ma’lumotlar. birinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar fazoviy modellar deb, ikkinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar esa vaqtli qatorlar modellari deb ataladi. vaqtli qator –bu ma’lum bir ko’rsatkichning bir qancha ketma‐ket kelgan momentlar yoki davrlardagi qiymatlar yig’indisidir. bu omillarni shartli ravishda uchta guruhga bo’lish mumkin: 1) qatorning tendentsiyasini shakllntiruvchi omillar; 2) qatorning tsiklik tebranishini shakllantiruvchi omillar; 3) tasodifiy omillar. a – o’suvchi tendentsiya; b – mavsumiy komponenta; v – tasodifiy komponenta ikkinchidan, o’rganilayotgan ko’rsatkich tsiklik tebranishga ega bo’lishi mumkin. bu tebranishlar mavsumiy xarakterga ega bo’ladi, chunki ko’pchilik iqtisodiy tarmoqlarning iqtisodiyoti yilning davrlariga bog’liq (masalan, yozgi davrda …

2 / 7

tashkil topadi. 7.1v)-rasmda faqat tasodifiy komponentalarga ega bo’lgan qator keltirilgan. albatta, yuqorida keltirilgan modellarning hech biridan to’lig’icha haqiqiy ma’lumotlar kelib chiqmaydi. asosan, modellar uchchala komponentalarni o’z ichiga oladi. qatorning har bir darajasi tendentsiya, davriy tebranishlar va tasodifiy komponentalar ta’sirida shakllanadi. ko’p holatlarda vaqtli qatorlarning haqiqiy darajasini trend, tsiklik va tasodifiy komponentalarning yig’indisi yoki ko’paytmasi shaklida tasavvur qilish mumkin. uchchala komponentalarning yig’indisidan tuzilgan model vaqtli qatorning additiv modeli deyiladi. chala komponentalarning ko’paytmasidan tuzilgan model vaqtli qatorning multiplikativ modeli deyiladi. alohida vaqtli qatorlarni ekonometrik tadqiq qilish – yuqorida olingan ma’lumotlarni qatorning kelajakdagi qiymatlarini bashoratlash uchun yoki ikki va undan ko’p davriy qatorlarning o’zaro bog’langan modellarini tuzishda qo’llash uchun komponentalarning har biriga miqdoriy ifodalarni (qiymatlarni) aniqlash va berishdan iborat. biri qator darajalarini vaqtga bog’liqligini yoki trendni tavsiflovchi analitik funktsiyalarni tuzishdan iborat. bu usul vaqtli qatorlarni analitik tekslash deb ataladi. vaqt bo’yicha bog’lanishlar turli shakllarda bo’lishi mumkin, ularni aniq bir shaklga keltirish uchun turli …

3 / 7

$q bo’lmagan shaklda ifodalangan. shuning uchun qatorning tendentsiyasini modellashtirish uchun ham chiziqli, ham chiziqli bo’lmagan funktsiyalardan foydalanish mumkin, masalan darajali yoki eksponentsial trendlardan. rejali iqtisodiyot sharoitida ish bilan band bo'lganlar o'sish sur’atining lil—n qandaydir barqaror ekzogen shakllantiruvchi mavjud deb taxmin qilish mumkin. iqtisodiy o'sishning bir sektorli makroiqtisodiy modeli (“solou modeli”) quyidagicha yoziladi: x(t) = y{l) + u(t)-k{t) = i{t) rasman yuqorida keltirilgan model iqtisodiy rivojlanishning statsionar traektoriyasini beradi. bunda daromadning o'sishi jamg'arish me’yoriga bog'liq bo'lmaydi. jumladan, (f chiziqli funksiyasi uchun) biz quyidagini olamiz: x v — = n -------- y 1 - a shunga ko ra statsionar traektoriyadagi o'sish sur’ati jamg’arish me’yorining darajasidan qat’iy nazar ish bilan bandlikni o'sishi hamda a va ^parametrlari (texnik taraqqiyot sur’ati) bilan aniqlanadi. image2.png image3.png image4.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg$

4 / 7

5 / 7

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellar"

6bi-21 guruh talabasi xolmamatov uktamning ekonometrika fanidan tayorlagan mustaqil ishi 6bi-21 guruh talabasi xolmamatov uktamning ekonometrika fanidan tayorlagan mustaqil ishi vaqtli qatorlar tahliliga kirish.statsionarlik va avtokorellyatsiya funksiyasi ekonometrik modellarni ikki turdagi ma’lumotlar asosida qurish mumkin: 1) turli ob’ektlar to’plamini ma’lum bir vaqtdagi holatini tavsiflovchi ma’lumotlar; 2) bitta ob’ektning holatini qator ketma-ket kelgan vaqtda tavsiflovchi ma’lumotlar. birinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar fazoviy modellar deb, ikkinchi turdagi ma’lumotlar asosida tuzilgan modellar esa vaqtli qatorlar modellari deb ataladi. vaqtli qator –bu ma’lum bir ko’rsatkichning bir qancha ketma‐ket kelgan momentlar yoki davrlardagi qiymatlar yig’indisidir. bu ...

This file contains 7 pages in PPTX format (644.1 KB). To download "ekonometrik modellar", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellar PPTX 7 pages Free download Telegram