mintaqa biosferasiga bo`lgan transportning ta’siri

DOC 123.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1364032981_42859.doc mintaqa biosferasiga bo`lgan transportning ta’siri www.arxiv.uz reja: 1. ekologiyaga transportning ta’siri. 2. avtomobil chiqindilarining zaerari. 3. zaharli chiqindilarni kamaytirish chora-tadbirlari. avtomobil transporti eng yirik ifloslantiruvchi manbadir. o`rta osiyo mintaqasi avtomobil yo`llariga boy 1990 yili respublika bo`yicha jami gaz chiqindilarning 60 foizini yoki 2,9 million tonnasini transport xossasi tashkil qildi. transport ta’sirini oshib borishi keyingi 15 yil ichida o`zbekistonda avtomobil yo`llari tig`izligi deyarli ikki marta oshganligini ko`rsatadi. 1970 yil 1976 yil 1985 yil 1000 m2 hududda avtomobil yo`llarining tig`izligi 48,1 64,2 79,8 avtomobillar sonining ortishi atmosferaning yerga yaqin qatlamlarida azot gazlari qo`rg`oshin birikmalari, oltin gugurt gazlari, uglerod gazlari, uglevodorodning yenmagan qoldiqlari, zararli benzopren va boshqa moddalar miqdorining oshishiga olib keladi. ko`pgina muammolar avtomobilni havo buzuvchi asosiy manba hisoblanadi. avtomobillar chiqindilari birinchidan shunisi bilan xavfliki, ular biosferaning faol zonasiga tushadi. ikkinchidan ular tarkiban barcha tirik jonzod uchun juda zararli bo`lgan [qo`rg`oshin birikmalari bor. uchunchidan avtomobil gaz chiqindilari atmosferaning yerga yaqin qatlami …
2
ashgan bo`lib, ularning gaz chiqindilari atmosferaning yerga yaqin qatlamlariga borib tushadi. o`rta osiyoning issiq iqlimli sharoitida yo`llarning ko`pligi, shaharlarni ko`chalarning yo`l belgilari svetaforlarga serobligi vaziyatni yanada murakkablashtiradi. yo`llar qoniqarsiz bo`lgan sharoitda havoning avtomobil gaz chiqindilari bilan bo`lganini me’yordagidan 5-10 marta ortdi. avtotransport gaz chiqindilarini pasaytirish usullari haqida ananaviy tasavvurlar qo`shimchalarga muhtojdir. gap shundaki avtomobillar bilan atmosferaning bulg`anishining kamaytirish, avtomobillarning zaharli gaz chiqarishini nazorat qilish va hattoki avtotransport korxonalarida nazorat sozlash punktlarini tashkil etishgagina emas balki ekologik jixatdan puxta uylangan rejalashtirishni amalga oshirishdan boshlanadi. bunda mintaqa iqtisodiyotining ehtiyojlari transportga quyiladigan ekologik talablar bo`yicha avtotransport bilan yuk tashish miqdori va sifati e’tiborga olinadi. tabiatga inson ekologiyasiga transport ta’sirini yanada pasaytirish masalasini maqbul tarzda hal etish uchun zarari kam yoqilg`i vositalari yaratish va dvigatellarning takomillashtirishga fan-texnika yutuqlarini jadal joriy qilish zarurdir. bunga transport vositalarini to`la elektr quvvati bilan ishlashga o`tkazish avtobuslarni traleybuslar bilan almashtirish va avtomobildan elektromobilga o`tish kiradi. yoqilg`i balansida etillashtirilgan benzin …
3
hlashini puxta o`rganish kerak. karbyuratori yaxshi sozlangan motor 1-5 foiz gaz chiqindilarini hosil qiladi. xolbuki nosoz karbyurator bunday gaz chiqindilarini 5-7 foiz ko`paytiradi. transport muassalarida shunday nazorat tashkil qilish kerakki, buzuq holatdaki va karbyuratori nosoz birorta mashina ham yo`lga chiqmasin. mamlakatimizda avtomobil parkining texnik xolatini baxolash shuni ko1rsatdiki zaharli gaz chiqindilari belgisi bo`yicha avtomobillarning faqat 10 foizi soz holatdadir. mamlakatning hozirgi iqtisodiy rivojlanish bosqichida mavjud ijtimoiy gigiyenik va ilmiy texnik muammolarni samarali yo`lga solish uchun mintaqa ilmiy va transport muassasalarining say harakatlarini muvofiqlashtirish darkor. xii.mavzu: mintaqa biosferasiga bo`lgan antropogen ta’sir dinamikasi. reja 1. antropogen ta’sir va ularning turlari. 2. aholi salomatligi va ekologiyaga sanoatning ta’siri. 3. qurilish materiallari korxonalari tomonidan havo ifloslanishining ijtimoiy va ekologik jihatlari. 4. tabiatga va inson ekologiyasiga transportning ta’siri va bu ta’sir kuchlarini pasaytirish vositalarini ishlab chiqarish muammolari. mintaqa biosferasiga bo`lgan antropogen ta’sir dinamikasi. antropogen ta’sir ekologik omilalr yig`indisi bo`lib, uning asosida in[sonning xo`jalik faoliyati turadi. …
4
sh kabi masalalarni chetlab o`tib bo`lmaydi. bu ishda ekologik oqibatlar ilmiy va loyixa tashkilotlarning tafsiyalarini hisobga olmasdan o`z bilganicha ish tutish, ishlab chiqaruvchi kuchlarni rivojlanotirishda tarmoqlar ichida va hududiy jihatdan jiddiy va nomuttanosibliklarga hamda aholi salomatligining yomonlashishiga olib keldi. barcha cheklovlarga qaramay toshkent va farg`ona toshkent shahrida sanoat jadal sur’stda rivojlanmoqda. ishlab chiqarishni hududiy tashkil etish masalala;ri yetarli o`rganilmaganligi sababli toshkent shahrining rivojlanishiga asoslangan va izchil yondashish ta’minlamayapti. xolbuki toshkent aholisi keyingi 10 yil ichiga 24 foizga o`sib 2 million kishidan oshib ketdi. bu o`sishning beshdan ikki qismini boshqa shaharlardan kelganlar tashkil qiladi. chirchiq – olmaliq, ohangaron, angren, farg`ona-marg`ilon, navoiy va o`zbekistonning boshqa qator mintaqalarida kimyoviy, neft kimyoviy va mikrobiologik tarmoqlar korxonalari boshqa ko`p quvvat va suv talab qiladigan ishlab chiqarish vositalarning ko`pligi tufayli ekologik sharoit keskinlashdi. tojikistonning tursinzoda shahrida joylashgan alyuminiy zavodining salbiy ta’siri yildan yilga ortib bormoqda. zavod quvvatining oshishi bilan asta-sekin atmosferaga chiqarilayotgan zararli moddalarning (f birikmalari) …
5
kelib ftorli vodorod chiqindilari 56,7 ming tonnaga ko`paydi. 1982 yilda 24,5 ming tonna edi. natijada mavjud ahvol yanada murakkablashdi. zamonaviy fan-texnika taraqqiyoti yutuqlari asosida sanoat ishlab chiqarish potensialini jadal rivojlantirish minjtaqaning tabiatga antropogen ta’sirni ancha oshiradi va atrof muhitni muxofaza qilishga oid samarali tadbirlarni taqozo etadi. sanoat ta’sirining ilgarilab borishi shuni ko`rsatdiki kimyo sanoati chiqindilari bilan atmosferani bo`lgan 1975 yilga nisbatan bir yarim marta ko`paydi. o`zbekiston respublikasi suv xo`jaligi vazirligining 1966 yilga oid ma’lumotlarga qaraganda farg`ona furan birikmalari zavodi tarkibida furfuron, finol, neft mahsulotlari, mis, xrom, alyuminiy va neytrat azotlari, organik moddalar bo`lgan oqavo suvlarni marg`ilonsoy daryosiga tashlanmoqda. markaziy osiyo respublikalarida qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalari jadal suratda rivojlanmoqda. ular ichida siment zavodlari alohida o`rin egallab, atmosfera havosining ifloslanishiga jiddiy ta’sir ko`rsatmoqda. bu zavodlar mahsulotlarining 1,6 marta ko`payishi tahmin qilmoqda. qurilish materiallari korxonalari tomonidan havo ifloslanishining ijtimoiy gigiyenik va ekologik jihatlarini o`rganish shuni ko`rsatmoqdaki agar chang, gaz ushlaydigan samarali vositalari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mintaqa biosferasiga bo`lgan transportning ta’siri"

1364032981_42859.doc mintaqa biosferasiga bo`lgan transportning ta’siri www.arxiv.uz reja: 1. ekologiyaga transportning ta’siri. 2. avtomobil chiqindilarining zaerari. 3. zaharli chiqindilarni kamaytirish chora-tadbirlari. avtomobil transporti eng yirik ifloslantiruvchi manbadir. o`rta osiyo mintaqasi avtomobil yo`llariga boy 1990 yili respublika bo`yicha jami gaz chiqindilarning 60 foizini yoki 2,9 million tonnasini transport xossasi tashkil qildi. transport ta’sirini oshib borishi keyingi 15 yil ichida o`zbekistonda avtomobil yo`llari tig`izligi deyarli ikki marta oshganligini ko`rsatadi. 1970 yil 1976 yil 1985 yil 1000 m2 hududda avtomobil yo`llarining tig`izligi 48,1 64,2 79,8 avtomobillar sonining ortishi atmosferaning yerga yaqin qatlamlarida azot gazlari qo`rg`oshin birikmalari, olt...

DOC format, 123.5 KB. To download "mintaqa biosferasiga bo`lgan transportning ta’siri", click the Telegram button on the left.

Tags: mintaqa biosferasiga bo`lgan tr… DOC Free download Telegram