o’zbek adabiy tilining me’yorlari

PPTX 12 sahifa 202,2 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 202,2 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

o’zbek adabiy tilining me’yorlari o’zbek adabiy tilining me’yorlari reja: nutq madaniyati va adabiy me`yor o`lchovi. adabiy til me`yorlari. nutq odobi-umumiy axloqni belgilovchi mezon. o`qituvchi nutqining adabiy me`yorlarga mosligi. adabiy til me`yorlari nutq madaniyatiga erishishning asosiy omili tilni, ayniqsa adabiy til me`yorlarini egallash, ulardan unumli va o`rinli foydalanishdir. hozirgi adabiy til me`yorlariga rioya qilib tuzilgan nutq aniq, to`g’ri va ta`sirchan holda tinglovchiga yetib boradi. me`yor-so`zning mavjud bo`lgan ma`nosi, fonetik tuzilishi. s.i.ojegov fikricha, “me`yor-bu ijtimoiy jarayonda birga mavjud bo`lgan, bor bo`lgan, yangi paydo bo`lgan yoki o`tmishning kam ishlatiladigan til unsurlarini (lug’aviy, talaffuz, morfologik, sintaktik) tanlashning natijasi sifatida shakllangan, jamiyatga xizmat qiladigan foydali til vositalari yig’indisidir, keng ma`noda bu unsurlarni baholashdir”. adabiy me`yor o`z holicha shakllanadi. uning shakllanish va taraqqiyotiga tilning tarkibiga kiruvchi lahja, shevalar turlicha hissa qo`shadilar. qaysi hududda savdo, fan madaniyat taraqqiy etgan bo`lsa, me`yorga ham o`sha hududdagi shevalarning ulushi ko`proq bo`ladi. me`yor til qurilishi unsurlarining hammasiga tegishli. adabiy me`yor umumiy …

2 / 12

a hurmat bilan munosabatda bo`ladi, o`z gapi va o`zgalar gapiga e`tiborli bo`ladi, o`rinli so`zlash va tinglash madaniyati, suhbat va munozara madaniyatiga amal qiladi. bular umum-me`yor darajasidagi talablardir. nutq madaniyatida adabiy til me`yori-o`lchovi nutq madaniyatida ham adabiy til me`yori-o`lchovi zarur. “til me`yori-bu til birliklari va uning qurilishini o`zaro yaxshi tushunish zaruryati tufayli paydo bo`lgan, undan foydalanuvchi xalq tomonidan yaratilgan amaldagi qoidalar yig’indisidir” -deb ta`kidlaydi olim b.n.golovin. til unsurlarining xalq o`rtasida ko`pchilikka ma`qul bo`lgan variantini tanlash-adabiy til me`yori hisoblanadi. o`zbek adabiy tilining me`yorlari: fonetik me`yorlar. leksik-semantik me`yor (so`z qo`llash)lar. talaffuz me`yorlari (orfoepik). aksentologik (urg’uning to`g’riligi) me`yorlar. grammatik me`yor: so`z yasalish me`yorlari: imloviy me`yorlar (orfografik). fonetik me`yorlar. bunda hozirgi o`zbek adabiy tilidagi unli va undosh tovushlarning qo`llanilishi me`yor hisoblanadi. leksik-semantik me`yor (so`z qo`llash)lar. so`z variantlaridan hamma uchun tushunarli bo`lgan ko`rinishini tanlab olish hozirgi o`zbek tilining lug’aviy me`yori hisoblanadi. imlo, talaffuz, tarjima lug’atlarida lug’aviy me`yor o`z aksini topadi. so`zning ma`nosini bilmay ishlatish, shevaga xos …

3 / 12

va grammatik me`yor: aksentologik (urg’uning to`g’riligi) me`yorlar. bunda so`z va gaplarda urg’uni to`g’ri qo`llash me`yori tushuniladi. urg’uni to`g’ri ishlatmaslik so`z ma`nosiga ta`sir qiladi: olma-meva, olma-buyruq fe`li. grammatik me`yor: turlovchi va tuslovchi shakllarning eng maqbul variantlari hozirgi tilimizda tanlab olingan va ular nutqda barqaror shaklda ishlatiladi. ammo kelishik qo`shimchalarini noto`g’ri qo’llash uchraydi. ba`zan –ning o`rnida –ni, -lar o`rnida –la ishlatiladi. direktorni xonasida ko`rdim. (direktorni o`z xonasida ko`rmoq). direktorning xonasida ko`rdim. (boshqa birovni direktor xonasida ko`rmoq). adabiyotlar: 1. qilichev e., qilichev b. nutq madaniyati va uslubiyat asoslari. buxoro, 2002. 2. qo`ng`irov r, begmatov e. tojiyev yo. nutq madaniyati va uslubiyat asoslari. t., 1992. 3. qudratov t. nutq madaniyati asoslari. t., 1993. 4. begmatov e., boboyev a., asomiddinova m. adabiy norma va nutq madaniyati. t., 1983. 5. tojiyev yo, hasanova n, tojimatov h, yo`ldosheva o. o`zbek nutqi madaniyati va uslubiyat asoslari. t., 1994. 6. www.ziyonet.uz image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 12

o’zbek adabiy tilining me’yorlari - Page 4

5 / 12

o’zbek adabiy tilining me’yorlari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbek adabiy tilining me’yorlari" haqida

o’zbek adabiy tilining me’yorlari o’zbek adabiy tilining me’yorlari reja: nutq madaniyati va adabiy me`yor o`lchovi. adabiy til me`yorlari. nutq odobi-umumiy axloqni belgilovchi mezon. o`qituvchi nutqining adabiy me`yorlarga mosligi. adabiy til me`yorlari nutq madaniyatiga erishishning asosiy omili tilni, ayniqsa adabiy til me`yorlarini egallash, ulardan unumli va o`rinli foydalanishdir. hozirgi adabiy til me`yorlariga rioya qilib tuzilgan nutq aniq, to`g’ri va ta`sirchan holda tinglovchiga yetib boradi. me`yor-so`zning mavjud bo`lgan ma`nosi, fonetik tuzilishi. s.i.ojegov fikricha, “me`yor-bu ijtimoiy jarayonda birga mavjud bo`lgan, bor bo`lgan, yangi paydo bo`lgan yoki o`tmishning kam ishlatiladigan til unsurlarini (lug’aviy, talaffuz, morfologik, sintaktik) tanlashning natijasi sifatida...

Bu fayl PPTX formatida 12 sahifadan iborat (202,2 KB). "o’zbek adabiy tilining me’yorlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbek adabiy tilining me’yorla… PPTX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram