o‘zbek adabiy tili me’yorlari

DOCX 5 стр. 24,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
5-mavzu: o‘zbek adabiy tili me’yorlari. reja : 1. imlo me’yorlari 2. taiaffuz me’yorlari 3. grammatik me’yorlar 4. so‘z tanlash va qo‘llash me’yorlari 5. uslubiy me’yorlar i. imlo me’yorlari 1- mashq. gaplarni o‘qing. xato yozilgan so‘zlami aniqlab, to‘g‘rilari bilan almashtirib ko‘chiring. xato yozish sabablarini tushuntiring. l.til tafakkurning in’ikosi, uning hosilasidir. 2. bu yerning iqlimi issiq siz mo‘tadil havoga ko‘nikgansiz. 3. samarqanddan olgan taasurotlaringiz asosida insho yozing. 4. bog‘ga chiqib, qipqizil olmalarni tariflang, baxru dilingiz ochiladi. 5. davo hujatlari tayyor bo‘lguncha, ish joyingizdan tafsivnoma keltiring. 6. to‘y boshi dev qomat bir yigitni saxnaga chiqardi. 7. amu- daryoning bu qadar shiddatli oqishini endi ko‘rishim edida! imlo me’yorlari, ya’ni to‘g‘ri yozish me’yorlari nutqiy savodxonlikni belgilovchi asosiy mezon sanaladi. imlo me’yorlari til vakillari tomonidan ongli ravishda kelishilgan holda yaratiladi. bu me’yorlarning amal qilishi maxsus imlo qoidalari bilan tasdiqlanadi. lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosi asosidagi yozuv me’yorlari o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi tomonidan 1995-yil 24-avgustda tasdiqlangan «o‘zbek …
2 / 5
b yoziladigan so‘z va so‘z shakllarini bilish, bosh harflar bilan yozilishi kerak bo‘lgan so‘zlami farqlash kabi imlo amallarini o‘zlashtirmasdan turib yozma savodxonlikka erishish mumkin emas. imlo qoidalarini bilish faqat to‘g‘ri yozishni o‘rganish uchungina zarur deyish xato bo‘ladi. so‘zlarni to‘g‘ri o‘qish, nutq jarayonida to‘g‘ri talaffuz qilish, hatto so‘zning matndagi ma’nosini to‘g‘ri anglash va o‘rinli qo‘llay bilish uchun ham imlo qoidalarini puxta egallash taqozo etiladi. shuning uchun ham vazirlar mahkamasi tomonidan tasdiqlangan «o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari»ni chuqur o‘rganish va yozma nutqda ularga to‘la amal qilish har bir o quvchi, qolaversa, barcha fuqarolarning burchidir. afsuski, ko zga tashlanib turgan ko‘cha peshtoqlarida, idoralar nomi yozilgan lavhalarda yunus-obod, yangi—bozor, orom—baxsh, ko‘z oynak, elektro texnika kabi xato yozuvlar uchrab turibdi. vatanini, millatini sevgan har bir kishi yozuv madaniyati azai-azaldan miiiiy qadriyatlarning ko‘zgusi, ilmiy-ma’rifiy salohiyatning belgisi bo‘lib keiayotganini aslo unutmasligi lozim. ulug‘ianayotgan qadriyatlarimizdan biri bo‘lgan milliy yozu- vimizga hurmat va e’tiqodni to‘g‘ri va chiroyli yozish orqali …
3 / 5
a sababini izohlang. 1. o‘ynab gapirsang ham o‘ylab gapir. 2. xalq botir o‘g‘lonlarm hech qachon unutmaydi. 3. og‘zaki nutq qisqa ua ifodali bo‘lishi kerak. 4. qizcha erkalanib opasjning bo‘ynidan mahkam quchdi. 5. bolaning ko‘ngli o‘ksimasin debyumshpqe/nndiqqa o‘tqazdi. 6. sog‘lom va zehnli bo‘lib ulg‘aygan bola hayotda qiynalmaydi. 8. so‘z bilan o‘ynovchilardan yuragim bezillaydi. 9. musavvirning bo‘yog‘ida hayot chizgilari aniq ifodalangan edi. o‘zakdagi unlining o‘zgarishi: - a unlisi bilan tugagan fe’llarga - v, - q, - qi qo‘shimchalari qo‘shilganda a unlisi o ga o‘zgaradi va shunday yoziladi. masalan: sina>sinov, so‘ra>so‘roq, tira>tiroq, say- ra>sayroqi kabi. · i unlisi bilan tugagan fe llarga qo shilgan - v, - q qo shim- chalari i unlisini u ga aylantiradi. masalan: sovi > sovuq, to‘qi > to‘quvchi, o‘qi > o‘quv. lekin og riq, iliq, qaviq so zlarining o‘zagidagi i o‘zgarmaydi. · illa qo‘shimchasi orqali taqlidiy so‘zlardan fe’ 1 yasalganda (taqilla, chirilla kabi) asos so‘z tarkibida v yoki …
4 / 5
zovor etadi; yoshlar u duo barakasidan umrbod bahramand bo‘ladilar. odob ulug‘lar ko‘nglida yoshlarga mehr uyg‘otadi va u odobli yoshga bo‘lgan muhabbat ko‘nglida abadiy qoladi. yoshlami ko‘zga ulug‘ qilib ko‘rsatadigan fe’l-atvori odobdir, odoblilarning yurish- turishida xalq ulug‘vorlik ko‘radi. odob kishilar tarafidan qilinishi mumkin bo‘lgan hurmatsizlik eshigini bekitadi va odamni hazil-mazaxdan, kamsitishdan saqlaydi. odobdan kichiklarga shunchalik foyda yetadigan bo‘lsa, kattalaiga nechog liq ekanini tasawur qiling. odob va tavoze do‘stlik oynasiga jilo beradi va ikki oraga yorug‘lik bag‘ishlaydi. odob urug‘ini ekkan odamning hosili javohir bo‘ladi. odobli va go zal xulqli odamlar ko‘payaversa, xalqning do‘stligi, ularning bir-biriga bo‘lgan mehr-muhabbati borgan sari rivoj topadi. alisher navoiy, «mahbub ul-qulub»dan o‘zak va qo‘shimchadagi undoshning o‘zgarishi: -k, -q bilan tugagan so‘zlarga egalik qo‘shimchalari qo‘shil- ganda «k» undoshi g ga, q undoshi esa g‘ ga o‘zgaradi va shunday yoziladi. masalan: ohak> ohagi, bek > begi, tayoq > tayog‘i, yo‘q > yo‘g‘i kabi. ammo ishtirok, erk, huquq, ravnaq, yuq, haq, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek adabiy tili me’yorlari"

5-mavzu: o‘zbek adabiy tili me’yorlari. reja : 1. imlo me’yorlari 2. taiaffuz me’yorlari 3. grammatik me’yorlar 4. so‘z tanlash va qo‘llash me’yorlari 5. uslubiy me’yorlar i. imlo me’yorlari 1- mashq. gaplarni o‘qing. xato yozilgan so‘zlami aniqlab, to‘g‘rilari bilan almashtirib ko‘chiring. xato yozish sabablarini tushuntiring. l.til tafakkurning in’ikosi, uning hosilasidir. 2. bu yerning iqlimi issiq siz mo‘tadil havoga ko‘nikgansiz. 3. samarqanddan olgan taasurotlaringiz asosida insho yozing. 4. bog‘ga chiqib, qipqizil olmalarni tariflang, baxru dilingiz ochiladi. 5. davo hujatlari tayyor bo‘lguncha, ish joyingizdan tafsivnoma keltiring. 6. to‘y boshi dev qomat bir yigitni saxnaga chiqardi. 7. amu- daryoning bu qadar shiddatli oqishini endi ko‘rishim edida! imlo me’yorlari, ya’ni to‘g‘ri...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (24,2 КБ). Чтобы скачать "o‘zbek adabiy tili me’yorlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek adabiy tili me’yorlari DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram