o’zbek adabiy tili me’yorlari

PPTX 11 sahifa 156,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 11
abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika instituti tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi yo’nalishlari 323(20)-guruh talabisi murodov shohjahonning o’zbek tilining sohaga qo’llanishi fanidan tayyorlagan slaydi abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika instituti o’zbek tilining sohaga qo’llanishi fanidan tayyorlagan slaydi mavzu: o’zbek adabiy tili me’yorlari. reja: 1) hozirgi o’zbek adabiy tilining maqsad va vazifalari 2) ijtimoiy leksika 3) adabiy til me’yorlari tayanch so’zlar: ta’lim,fan,ixtiro,soha,lug’at,siyosat,aloqa,xalq,so’z tovush,tarjima,ilm, fan,xalq,qalam,ijod,so’z boyligi. 1) hozirgi o’zbek adabiy tilining maqsad va vazifalari ozbek tili lug ‘at tarkibida o‘z va o‘zlashgan qatlam. hozirgi o‘zbek tili lug‘at tarkibidagi so‘zlarning paydo bo‘lishi va kelib chiqish manbai turlichadir. har bir til o‘z lug‘at tarkibi va grammatik qurilishiga ega bo‘ladi. biroq xalqlar orasidagi ijtimoiy-siyosiy va lisoniy aloqalar ularning tillariga o‘z ta’sirini o‘tkazadi. bu holat, ayniqsa, tilning lug‘at tarkibida yaqqol seziladi. barcha tillar singari o‘zbek tilida ham bu hodisa yuz bergan bo‘lib, buning natijasida tilimizning lug‘at tarkibida o‘ziga xos qatlam bilan …
2 / 11
linadi. zamonaviy qatlam umumiste’moldagi so‘zlar yoki faol so‘zlar deb yuritiladi. eskilik va yangilik buyog‘iga ega bo‘lmagan so‘zlar zamonaviy deb yuritiladi. eski qatlam tarixiy so‘zlar va arxaizmlarga bo‘linadi. tarixiy so‘zlar yoki istorizmlar tarixga oid so‘zlar (hozirgi kunda yo‘q narsa-hodisalarning nomini bildiruvchi)dir. ba’zi so‘zlar ma’nosida semantik siljish bo‘lsa bunday so‘zlar zamonaviy hisoblanadi. masalan: boy cho‘chib o‘zini chetga oldi. iskandar xonadagi boy jihozlariga nazar tashlab qo‘ydi. (o.) 2) ijtimoiy leksika arxaizmlar. (yunoncha arhaios- «qadimgi»). hozirda mavjud (zamonaviy) narsa-hodisalarning eskirib qolgan atamalari arxaizmlar deb ataladi. masalan, ulus (xalq), firqa (partiya), tilmoch (tarjimon), oblast (viloyat), rayon (tuman) kabi. arxaizmlar bildirgan narsa-hodisalar hozirgi davrda mavjud bo‘lganligi sababli ularning yangi atamalari eskilarini siqib chiqaradi. talabga ko‘ra biri qolib, ikkinchisi iste’moldan chiqib ketgan bo‘ladi. tildan butunlay chiqib ketgan so‘zlar o‘miq (ko‘krak), budun (xalq), bitik (kitob) kabilar “o‘lik” so‘zlar deb yuritiladi. neologizmlar. neologizm atamasi “yangi so‘z” ma’nosidadir. (yunoncha neos- «yangi»). lingvistik adabiyotlarda bu atama odatda tilda yangilik belgisi (buyog‘i) …
3 / 11
i ma’lum kasb-hunar bilan shug‘ullanuvchi kishilar tomonidan qo‘llanadi. shu jihatdan o‘zbek tilidagi so‘zlar ikki turga bo‘linadi: iste’mol doirasi chegaralangan so‘zlar va umumiste’moldagi so‘zlar. iste’mol doirasi chegaralangan so‘zlar uch turga bo‘linadi: 1. dialektal so‘zlar. 2. terminologik so‘zlar. 3. jargon va argo. jargon va argo. jargonlar sinfiy ayirmachilikni ko‘rsatib beradigan, yuqori tabaqa vakillari uchun tushunarli bo‘lgan so‘z va iboralardir. jargonlar o‘zbek tilining o‘z so‘zlaridan, ba’zan boshqa tillardan (arab va tojik) olinib, qo‘llangan so‘zlardir. o‘tmishda o‘zbek tilida ayrim jargonlar mavjud bo‘lgan. kishilar o‘zlarini boshqalardan yuqori tutish, o‘z maqsadlarini yashirish uchun jargonlarni qo‘llaganlar. masalan: bizga ziyofat malhuz emas, ne’mati jannatni keltir. (h.h.) malhuz emas-mulohaza qilingan emas, ne’mati jannat-yor, mahbub. avomunnosning ko‘ziga sallai bomujarrad ko‘rinish bilan inon va ixtiyori qo‘ldan ketadir. (h.h.) mavzu bo‘yicha savollar zamonaviy qatlamning o‘ziga xos xususiyatlari nimalardan iborat? o‘zbek tili leksikasining o‘z va o‘zlashgan qatlamlari haqida nimani bilasiz? jargon va argolar haqida nimalarni bilasiz? e’tiboringiz uchun rahmat image2.jpeg image3.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 11
o’zbek adabiy tili me’yorlari - Page 4
5 / 11
o’zbek adabiy tili me’yorlari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbek adabiy tili me’yorlari" haqida

abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika instituti tarix fakulteti milliy g’oya ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi yo’nalishlari 323(20)-guruh talabisi murodov shohjahonning o’zbek tilining sohaga qo’llanishi fanidan tayyorlagan slaydi abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika instituti o’zbek tilining sohaga qo’llanishi fanidan tayyorlagan slaydi mavzu: o’zbek adabiy tili me’yorlari. reja: 1) hozirgi o’zbek adabiy tilining maqsad va vazifalari 2) ijtimoiy leksika 3) adabiy til me’yorlari tayanch so’zlar: ta’lim,fan,ixtiro,soha,lug’at,siyosat,aloqa,xalq,so’z tovush,tarjima,ilm, fan,xalq,qalam,ijod,so’z boyligi. 1) hozirgi o’zbek adabiy tilining maqsad va vazifalari ozbek tili lug ‘at tarkibida o‘z va o‘zlashgan qatlam. hozirgi o‘zbek tili lug‘at tarkibidagi so‘zlarning p...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (156,5 KB). "o’zbek adabiy tili me’yorlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbek adabiy tili me’yorlari PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram