шахар атмосферасини тоза саклаш

DOC 86,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363952112_42764.doc шахар атмосферасини тоза саклаш www.arxiv.uz режа: 1. атмосфера таркиби ва тузилиши. 2. атмосферани ифлослантирувчи манбалар. 3. ифлосланган атмосферани инсонларга салбий таъсири. 4. саноат ва ишлаб чиқаришнинг ҳар хил соҳаларида ишлати ладиган ҳаво фильтрлари. 5. уй ҳавосига қўйиладиган экологик талаблар. 6. хавонинг ионланиши. 7. ионизатор, кондиционер, озонотор ва улардан фойдаланиш. 8. атмосферани ифлосланишини олдини олиш йўллари. атмосфера ернинг устки қисмини ўраб олган газлардан иборат қобиқ бўлиб, табиий омиллардан ҳисобланади. маълумотларга кўра атмосфера 1500-2000 км юқорига тарқалар экан. бу албатта шартли чегара ҳисобланади. атмосферанинг асосий массаси денгиз юзасидан 5 км оралиқда ётади. атмосферанинг умумий оғирлиги 5 квадирил 157 трилион тоннага тенг. атмосфера қобиғи қуйидаги қатламларга бўлинади. 1. тропосфера – ер сиртида 0-15 км гача 2. стратосфера – 15-50 км гача 3. мезосфера – 50-80 км гача 4. термосфера – 80-800 км гача 5. экзосфера – 800-1000 км дан юқори. атмосфера бир неча газлар аралашмасидан иборат бўлиб, бу газлар қуйидагилардир: азот 78,09%, …
2
ча совуқ бўларди. бундай ҳарорат ўзгаришига хеч қайси тирик организм мослаша олмайди. атмосферанинг табиий тозаланиш жараёни атмосферани табиий тозаланиш жараёни асосан 3 хил йул билан амалга ошади. 1. яшил усимликлар оркали. 2. атмосфера ёгинлари (кор, ёмгир, туман) туфайли. 3. куёш нури таъсирида кечадиган (фотокимёвий) реакциялар сабабли. атмосферанинг ифлосланиши атмосферанинг ифлосланиши дейилганда ҳавога заҳарли бирикмаларнинг қўшилиши натижасида унинг физик ва кимёвий хусусиятларини ўзгариши тушунилади. атмосфера 2 йўл билан ифлосланади. табиий ва сунъий. атмосферани ифлословчи табиий омилларга вулқонларни отилиши, тоғ жинсларини емирилиши, шамол орқали чанг кўтарилиши, ўрмонларга ўт кетиб, зарарли моддаларни тарқалиши мисол бўлади. антропоген ифлосланишлар асосан авто ва ҳаво транспортлари, темир йўл, сув транспортини чиқиндилари (40%), энергетика саноати чиқиндилари (20%), саноат корхоналари чиқиндилари(14%), қишлоқ хўжалиги ва уй-хўжалик чиқиндилари (26%) чиқиндилари очиқ муҳитга тушиши орқали содир бўлади. ер шарининг ҳар хил минтақаларида қайсики, қаерда кимёвий корхоналар кўп бўлган жойларда атмосфера ҳавосининг ифлосланиши жуда сезиларлидир. масалан: японияда, ақшда, европада, россияда, тожикистон (тадаз) ва …
3
ачилик комплекслари, гўшт комбинатлари, кимёвий ўғитлар, зарарли химикатлар кўпроқ таъсир этади. булардан ташқари канализация шахобчаларидан, автомобил ғилдиракларидан, оёқ кийимидан, ошхоналардан ва бошқалардан чиққан чанг, газлар, ҳидлар ҳам атмосферани ифлослайди. атмосферанинг космосдан ифлосланиши космик чанглардан содир бўлмоқда. ер сиртига йилига 10 млн.т. космик чанг тушади. энг хавфлиси олам фазосидан ерга келаётган турли хил чанг, метеор зарралари, радиация оқимлари. вулқонларнинг отилиши ва тоғ жинсларининг емирилишидан атмосферага чиққан турли хил зарралар бир неча йилгача ҳавога сузиб юриши мумкин. масалан: 1883 йил каракатауда (индонезия) кучли вулқон отилиб, атмосферага шундай кўп миқдорда чанг зарралари чиққандики, у 8-24 км баландлиги, 16 км қалинлиги қоплаб олиб 5 йил давомида ҳавода учиб юрган. ўзбекистон республикасида ҳам атмосфера ҳавосининг ифлосланиши энг асосий экологик муаммолардан бири ҳисобланади. аҳоли, саноат ва транспорт юқори даражада тўпланган тошкент ва фарғона иқтисодий районлари, металлургия, кимё ва машинасозлик марказлари бўлган олмалиқ, тошкент, фарғона, бекобод, андижон, чирчиқ, навоий шаҳарларида ҳавонинг ифлосланиш даражаси анча юқори. вилоятимиз ҳудудида …
4
таъсири. сўнгги йилларда инсон таъсирининг кучайиши натижасида газлар мувоза натининг ўзгариши кузатилмоқда. ”. атмосферадаги газлар доимий миқдори нинг ўзгариши сайёрамиз учун салбий оқибатларга олиб келиши аниқланган. атмосферада содир бўладиган физик, кимёвий ва биологик ўзгаришлар тирик организмларга ўз таъсирини кўрсатади. буюк мутафаккир абу али ибн сино айтганидек “агар ҳавода чанг ва тутун бўлмаса инсон минг йилгача умр кўрган бўларди”. ҳавонинг кучли ифлосланиши инсонлар соғлиғига, қолаверса барча жонзотларга салбий таъсир кўрсатади. бир киши сутка давомида ўртача 25 кг ҳаво билан нафас олади. ҳаво таркибидаги зарали чанг, қурумлар, зарарли газлар киши организмида тўпланаверади. оқибатда тери ва кўз касалликлари, жигар циррози, қон босимининг ортиши, сурункали бронхит, энфизима, нафас қисиш ва ўпка раки каби касалликларнинг кўпайишига сабаб бўлади. болалар ўртасида умумий касалланишнинг ортиши қайд қилинган. ҳавода олтингугурт оксиди кўп бўлиши натижасида кишиларда бронхит, гастрит касалликлари вужудга келади. атмосфера ҳавосининг ифлосланиши ўсимлик ва ҳайвонларга ҳам зарар этади. ифлосланган ҳаво ўсимликларни зарарлаб, уларда модда ва энергия алмашинувини …
5
,5ос га ошганлиги аниқланган. агар атмосферадаги со2 нинг миқдори ортиб бораверса, унинг миқдори 2025 йилга бориб 0,0379% га етиши мумкин, бу эса ер сайёраси ҳароратини 1,8ос гача кўтарилиши тахмин қилинмоқда. ер атмосфераси ҳароратининг ўсиши, музликларнинг эришига, сув сатҳининг кўтарилишига олиб келади, бу эса экин майдонларини камайтиради, ёғин-сочин миқдори кўпайиб, иқлим ўзгаради. охирги 25-30 йил ичида кислотали ёмғирлар айрим давлатларда ҳақиқий экологик фалокатга айланиб қолди. ҳар қандай қазилма ёқилғи ёндирилганда чиқинди газлар таркибида олтингугурт ва азот қўш оксидлари бўлади. атмосферага миллионлаб тонна чиқарилаётган бу бирикмалар ёмғирни кислотага айлантиради. сўнгги йилларда ақш, канада, германия, швеция, норвегия, россия ва бошқа ривожланган давлатларда кислотали ёмғирлар таъсирида катта майдондаги ўрмонлар қурий бошлади. бундай ёмғирлар тупроқ ҳосилдорлигини пасайтиради, бинолар, тарихий ёдгорликларни емиради, инсон соғлигига зарар етказади. айрим ҳудудларда ҳавонинг ҳаракатсиз туриб қолиши оқибатида кузатиладиган заҳарли туман “смог” инсонлар соғлигига ўта салбий таъсир кўрсатади. 1952 йили 5-9 декабрда лондонда юз берган смог оқибатида 4000 дан ортиқ киши …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шахар атмосферасини тоза саклаш"

1363952112_42764.doc шахар атмосферасини тоза саклаш www.arxiv.uz режа: 1. атмосфера таркиби ва тузилиши. 2. атмосферани ифлослантирувчи манбалар. 3. ифлосланган атмосферани инсонларга салбий таъсири. 4. саноат ва ишлаб чиқаришнинг ҳар хил соҳаларида ишлати ладиган ҳаво фильтрлари. 5. уй ҳавосига қўйиладиган экологик талаблар. 6. хавонинг ионланиши. 7. ионизатор, кондиционер, озонотор ва улардан фойдаланиш. 8. атмосферани ифлосланишини олдини олиш йўллари. атмосфера ернинг устки қисмини ўраб олган газлардан иборат қобиқ бўлиб, табиий омиллардан ҳисобланади. маълумотларга кўра атмосфера 1500-2000 км юқорига тарқалар экан. бу албатта шартли чегара ҳисобланади. атмосферанинг асосий массаси денгиз юзасидан 5 км оралиқда ётади. атмосферанинг умумий оғирлиги 5 квадирил 157 трилион тоннага тенг. ...

Формат DOC, 86,5 КБ. Чтобы скачать "шахар атмосферасини тоза саклаш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шахар атмосферасини тоза саклаш DOC Бесплатная загрузка Telegram