ўрта осиёнинг геоэкологик муаммолари

PPT 18.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1476086379_63381.ppt powerpoint presentation ўрта осиёнинг геоэкологик муаммолари режа: 1. геоэкологик муаммоларга тавсиф. 2. ўрта осиёда чўлланиш билан боғлиқ геоэкологикмуаммолар 3. орол муаммоси- глобал муаммо 4. ўрта осиёда табиатни муҳофаза қилиш борасида олиб борилган ишлар. 5. хулоса 1.геоэкология — экологиянинг юқори босқичдаги экосистемаларини, шу жумладан биосферани ўрганувчи фан. геоэкология (ландшафт экологияси, географик экология) 20-а. 30-й.ларида немис олими к.тролль томонидан таклиф қилинган, лекин тармоклараро фан сифатида 90-й.лардан шакллана бош-лади. геоэкология табиий ва инсон томонидан ўзгартирилган юқори босқичдаги экосистемаларнинг таркиби, структураси, мавжуд бўлиш қонуниятлари ва эволюциясини ўрганади. ернинг экологик муаммолари тўғрисидаги барча билим-ларни жамлайди ва табиий фанлар, хусусан биол., геогр., геол. фанлари тадқиқот натижаларидан фойдаланади. асосий мақсади ерда ҳаётни таъминловчи муҳитни сакдаб қолишга қаратилган. геоэкология ҳудудда тирик организм (шу жумладан инсон)нинг атроф муҳит билан бўлган ўзаро алоқасини ўрганади. бу жиҳатдан геоэкология географик (ҳудудий) ва экологик (системали субъект — муҳит) тадқиқот турини ўз ичига олади. ҳудудларда экологик вазиятлар қаноатланар-ли даражадан фалокат даражасигача ўзгариши мумкин. …

1968-1974 йилларда бўлиб ўтган фалокатли чўллашиш ходисаси ўчмас из қолдирди. ҳудуддаги энг катта чад кўли сатҳининг 2/3 қисми қуриди, нигер ва сенегал дарёларининг ўзанларида сув бўлмади, барча жойларда қудуқлар ва вақтинчали сув хавзаларининг қуриб қолиши кузатилди. нам етишмаслиги туфайли табиий яйловлар маҳсулдорлиги кескин камайиб кетди, бута, ярим бута ва дарахтлар қуриди. оқибатда суғорма деҳқончилик, яйлов чорвачилиги катта зарар кўрди, аҳоли ўртасида очлик ва ўлим содир бўлди. соҳил минтақасининг жанубий чегараси 100-150 км га сурилди, яъни чўл минтақаси саваннани эгаллади. чўлланиш мустақилликдан кейин ўзбекистон ҳукуматининг теварак атроф муаммоларига муносабати бугунги кунда республика ҳудудининг 27% ва мамлакат аҳолисининг 11 миллионигина ҳаво, сув ва тупроқ сифати бўйича теварак атроф стандартларига мос келадиган шароитларда яшамоқда. шубҳасиз, экологик муаммолар ҳар бир вилоятда мавжуд, бироқ, бу соҳада жуда қийин шароитлар қайд этилган зоналар аниқ белгилаб олинган. булар қорақалпоғистон республикаси, хоразм, фарғона ва навоий вилоятларидир. умумлаштириб олганда, ўзбекистонда учратиш мумкин бўлган энг муҳим экологик муаммолар қуйидагилар: - …

б, заҳарли моддаларнинг йиғилиб қолаётгани, теварак атрофга ташланаётганлиги жуда долзарб масала. бунинг устига орол денгизининг қуриётганлиги ҳам заҳарли моддалар билан атмосферанинг ифлосланиш даражасини ошириб юборди. орол денгизининг қуриган қисмида пайдо бўладиган чанг ва туз бўронлари нафақат ўзбекистон миқёсида, балки бутун дунё миқёсида атмосферани ифлосламоқда. шу билан бирга ўзбекистонда ҳавонинг ифлосланиши, асосан, саноат фаолиятига (кимё ва металлургия саноати), катта шаҳарларда автомобиллар миқдорига ва электр ишлаб чиқаришда ёқилғининг кўп ишлатилишига ҳам боғлиқ. атмосферанинг ифлосланиши инсон соғлиғига жиддий зарар етказиши туфайли ўзбекистон ҳукумати бор кучини оғир саноатни замонавийлаштириш чораларини кўришга қаратди. бу чора бир вақтнинг ўзида ўзбек корхоналарининг жаҳон бозорида рақобатбардошлигини ҳам оширишга хизмат қилади. ер юзида ишлатиладиган сувнинг 70% қишлоқ хўжалиги ҳиссасига тўғри келади. сўнгги 40 йил давомида балиқ овлаш йилига 18 млн. тоннадан 100 млн. тоннага ошди. балиқ захираларининг 75%и йўқолиб кетди, тугаб бўлди ёки йўқолиш арафасида турибди. шунга қарамасдан ер юзида яшовчи инсонларнинг ҳар бешинчисининг овқатланиш рационига балиқ киради. тупроқнинг …

тмосфера ифлосланишининг олдини олиш соҳасида қилинаётган қаттиқ чораларнинг ўзигина кифоя эмас. худди ана шу ғоя мактаб ва олий таълим муассасаларида ўқувчиларга етказиб берилиши керак. ўз навбатида оммавий ахборот воситалари ҳам келгусида иқлим ўзгаришларига мослашиш йирик инвестицияларни талаб қилишини тушунтириб боришлари керак. келажакда пахтачилик ва, ҳатто, пировардида нисбатан кам даромадли сектор бўлмиш ғаллачилик каби баъзи қишлоқ хўжалик секторларида маҳсулот етиштиришни камайтириш каби стратегик тадбирлар амалга оширилиши керак. ғаллачиликда умумий маҳсулот миқдори ошгани билан, маҳсулдорлик унча кўтарилмади. қурғоқчилик билан изоҳланадиган континентал иқлим ўзбекистон иқлими континентал иқлим ҳисобланиб, ёз жуда иссиқ (баъзан ҳарорат 40°дан ошади), қиш ойларида эса ўртача ҳарорат -2°, баъзан қаҳратон совуқ -40°дан ҳам тушиб кетиши мумкин. умумий олиб қаралганда, мамлакат иқлими жуда қуруқ, чунки ёғингарчиликлар кам (йиллик ёғин миқдори ўрта ҳисобда 100-200 мм). ёғинларнинг асосий қисми қиш ва баҳор ойларига тўғри келади. ёғингарчиликларнинг камлиги туфайли мамлакат ер майдонининг атиги 3% ўрмонлар билан қопланган ва доимий экин майдонлари эса 1% ташкил …

нг катта ижтимоий фожиалардан бири бўлиб, шу ҳудудда яшайдиган ўнлаб миллион аҳоли ҳаётини хавф остига солади.» умуман олганда, марказий осиёдаги барча сув заҳиралари «сирдарё ва амударё ҳавзалари сув заҳираларидан фойдаланиш схемаси» доирасида тақсимланади. ўзбекистоннинг ёлғиз ўзи минтақадаги сув заҳираларининг камида 50%ини ишлатади. бу заҳираларнинг 85% эса республикадан ташқарида, асосан, тожикистон ва қирғизистонда ҳосил бўлади. хайриятки, марказий осиё давлатлари орол денгизи ҳавзасидаги барча сув заҳиралари умумий ва давлатлар ўртасида ўзаро келишувчилик асосида тақсимланади, деган принцип асосида бир битимга келиб олишган амударё ва сирдарё минтақанинг йиллик сувга эҳтиёжининг 70%нигина таъминлай оладиган бир шароитда бу битим жуда катта аҳамиятга эга. бу, албатта, сув заҳираларининг оқилона ишлатилиши муаммоларини ҳал этишда ўзаро келишувчилик асосида иш кўриш масалаларини мураккаблаштиради. шундай қилиб, дарёлардан фойдаланишга доир барча қарорларни қабул қилишда, жумладан гидроэнергетика иншоотларини барпо этишда минтақа экологияси ва дарёнинг қуйи томонида истиқомат қилувчи халқлар манфаатлари инобатга олиниши лозим. оддий бир мисол, амударё ва сирдарё қуйи қисмларида бугунги кунда …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўрта осиёнинг геоэкологик муаммолари"

1476086379_63381.ppt powerpoint presentation ўрта осиёнинг геоэкологик муаммолари режа: 1. геоэкологик муаммоларга тавсиф. 2. ўрта осиёда чўлланиш билан боғлиқ геоэкологикмуаммолар 3. орол муаммоси- глобал муаммо 4. ўрта осиёда табиатни муҳофаза қилиш борасида олиб борилган ишлар. 5. хулоса 1.геоэкология — экологиянинг юқори босқичдаги экосистемаларини, шу жумладан биосферани ўрганувчи фан. геоэкология (ландшафт экологияси, географик экология) 20-а. 30-й.ларида немис олими к.тролль томонидан таклиф қилинган, лекин тармоклараро фан сифатида 90-й.лардан шакллана бош-лади. геоэкология табиий ва инсон томонидан ўзгартирилган юқори босқичдаги экосистемаларнинг таркиби, структураси, мавжуд бўлиш қонуниятлари ва эволюциясини ўрганади. ернинг экологик муаммолари тўғрисидаги барча билим-ларни жамла...

PPT format, 18.5 MB. To download "ўрта осиёнинг геоэкологик муаммолари", click the Telegram button on the left.

Tags: ўрта осиёнинг геоэкологик муамм… PPT Free download Telegram