абдулла орипов ижоди

DOC 68,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662754602.doc абдулла орипов ижоди абдулла орипов ижоди р е ж а 1. янги ўзбек адабиёти тарихида абдулла орипов ижодининг тутган ўрни. 2. а.ориповнинг ҳаёт йўли. 3. а.орипов лирикаси. 4. а.орипов достонлари. 5. а.орипов драмалари. 6.танқид ва адабиётшуносликда а. орипов ижодининг ўрганилиши. абдулла орипов (1941 йилда туғилган) абдулла орипов 60-йилларда эркин воҳидов, омон матжон, ҳалима худойбердиева, ойдин ҳожиева сингари ижодкорлар билан бир қаторда ўзбек адабиётига кириб келди. шоир ижодининг илк давридан бошлаб ўз услуби ва ўзига хос янгроқ овози билан шеъриятимизда янгилик яратиб, кўпчиликнинг диққатини ўзига жалб қилди. абдулла орипов 1941 йил 21 мартда қашқадарё вилояти косон тумани некўз қишлоғида туғилган. у 1958 йилда тошкент давлат университети филология факультетининг журналистика бўлимига кириб, 1963 йилда тамомлаган. сўнгра у 1963-74 йиллар оралиғида нашриётда, 1974-80 йилларда “шарқ юлдузи”, “гулхан” журналларида ишлади. ундан кейин ўзбекистон республикаси ёзувчилар уюшмасида турли лавозимларда фаолият кўрсатди. абдулла орипов қисқа вақт давомида муаллифлар ҳуқуқини ҳимоя қилиш қўмитасига раҳбарлик қилди. ҳозирги …

ошйўнар уста ногаҳон арчанинг устига тош тушириб юборади. аммо арча букилмайди. йиллар ўтиб, қайтиб келган уста ҳайратдан қотиб қолади: арча тошни бошида кўтарганча гуркираб ўсиб турарди... ҳақиқатдан узоқ бўлган бу воқеа тасвири билан шоир нима демоқчи? бу шеърда бутун ҳаёт ҳақиқати намоён бўлади. дастлабки чоғларда абдулла орипов ўзининг яшашдан кузатган мақсадлари ва асосий эстетик принципларини қуйидагича ифодалаган эди: мен шоирман истасангиз шу. ўзимники эрур шу созим. бировлардан олмадим туйғу ўзгага ҳам бермам овозим. шоир а.орипов “митти юлдуз” шеърий тўпламидан кейин яна бир неча китоблар эълон қилди: “кўзларим йўлингда” (1966), “онажон” (1969), “чашма”, “руҳим” (1971), “ўзбекистон” (1972), “ҳайрат” (1974), “юртим шамоли” (1976), “нажот қалъаси” (1980), “йиллар армони” (1984), “ишонч кўприклари” (1989), “муножот” (1992), “дунё” (1995), “ҳаж дафтари” (1995), “сайланма” (1996) шулар жумласидандир. ҳозирги кунда абдулла ориповни бутун мамлакат яхши билади ва унинг асарларини севиб ўқийди. у осонликча ижодий камолотга эришмаган албатта. зотан, шоир ёшлигиданоқ ижодий ишга катта масъулият билан қаради. бинобарин, …

ёқимлилиги ва лирик туйғуларга бойлиги билан ажралиб туради: эшилиб, тўлғониб ингранади куй, асрлар ғамини сўйлар “муножот”. куйи шундай бўлса, ғамнинг ўзига қандай чидай олган экан одамзод. кўринадики, абдулла орипов фикрлар ва эҳтирослар шоиридир. унинг ижодий қамрови кенг, фикри теран ва мустақил, бадиий мушоҳадалари кучли, эҳтироси жўшқин, парвози юксак. у лоқайдликни билмайди. ана шунга кўра, шоир шеърлари жўшқинлиги ва лирик туйғуларга бойлиги билан ўқувчиларни мафтун этади. абдулла ориповнинг “жаннатга йўл” драматик достонида қиёмат ва охират, дўзах ва жаннат, савоб ва гуноҳларни ўлчайдиган афсонавий тарози сингари тушунчалар ва фантастик воқеалар ҳақида ҳикоя қилинади. йигит, она, ота, дўст, ўспирин, қария сингари ҳаётий қаҳрамонлар билан бирга достонда тарозибон, фаришта, ҳур қиз, югурдак, садо каби рамзий образлар ҳам яратилган. булар орқали шоир адолат ва тўғриликка, виждон ва инсофга, ахлоқ-одоб ва яхшиликка доир умуминсоний қадриятларни, олижаноб фазилатларни тарғиб-ташвиқ этишда диний тушунчалардан ҳам, рамзий образлардан ҳам донолик билан фойдалана олган. шоирнинг достондан кўзлаган мақсади охирги мисраларда ифодаланган: …

нлар басир, банди бўлган эди, улуғ юрт, ахир, келдим, мадад бергил, ё каъбатуллоҳ. авж олди иғвою фириб, разолат, йиғлади бир четда етим адолат. борми саодатга, ахир, кафолат, келдим, мадад бергил, ё каъбатуллоҳ. шоир яратган достонлардан яна бири “ранжком” (1988) деб аталади. шоир бунда фалсафий ғояларни илгари суради. азизим, дил қасрига бесўроқ кира кўрма, унда қўш-қўш илонлар, аждаҳолар ётади. сен бировни топтай деб беҳуда от сурма – ҳар кимнинг ўз қуёши, ўз уфқига ботади... достонда жамиятдаги инсонларнинг ҳаётидаги гўзалликни топташга бўлган ҳаракат қилувчилар ширкати тузилиши кўрсатилади. достон воқеаси “ранжком” аъзоларининг ўзаро суҳбати ва фаррош аёлдан дакки еб, шарманда бўлиши асосига қурилган. кўринадики, “ранжком” достонида нореал ҳаёт ҳодисаси акс этган, хаёлий ташкилот аъзоларининг кирдикорларини кўрсатишга ҳаракат қилинган. абдулла ориповнинг “ҳаким ва ажал” (1980) достонида эса асар ғоясини гавдалантиришда узоқ ўтмиш манзараларидан ўринли фойдаланилган. жаҳон тиббиёт илмининг буюк даҳоси абу али ибн сино ҳақида ёзилган бу достонда умуман, инсон ҳаётига тааллуқли ва абадий …

ият бадиий тафаккури, яратган ва яратадиган мўъжизалардан бири бўлиб, кишининг олам ва борлиққа ҳиссий эмоционал муносабати орқали одамларни эзгуликка, руҳиятни поклашга чорловчи маънавий бойлик ҳисобланади. ҳар бир миллат ўзининг мана шундай маънавий бойлигига эга. мана шундай бойликлар таржимони шоирдир. нодир истеъдод эгаси а.орипов таржимон сифатида а.пушкин, т.г.шевченко, в.чаренц, н.ганжавий, қ.қулиев шеърларини, дантенинг “илоҳий комедия” асарини таржима қилди. айниқса, дантенинг “илоҳий комедия”сидаги фалсафий қарашлар ва мажозий тимсоллар а.орипов шеъриятига, хусусан, “жаннатга йўл” достони майдонга келишига кучли таъсир кўрсатган эди. бундай таъсирланишни шоир қуйидаги мисраларда ифодалаган эди: энди хуш сувларда кўтаргум елкан, даҳо иқтидорим чарх урар тағин, ғаддор мавжларда у адашиб елган. абдулла қодирий ўзининг машҳур асарида “мозийга қайтиб иш кўрмоқ хайрлидир” деб айтиб ўтади. а.орипов шоир сифатидаги яратган шеър ва достонларидан ташқари драматургияга ҳам қўл урди. у “соҳибқирон” драмасини ёзди. драма беш пардадан иборат бўлиб, адиб ўтмишдаги буюк бобокалонимиз темурнинг давлат бошқаруви, ҳаёти ва туйғуларини кўрсатиб беришга ҳаракат қилади. “мен нимани …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "абдулла орипов ижоди"

1662754602.doc абдулла орипов ижоди абдулла орипов ижоди р е ж а 1. янги ўзбек адабиёти тарихида абдулла орипов ижодининг тутган ўрни. 2. а.ориповнинг ҳаёт йўли. 3. а.орипов лирикаси. 4. а.орипов достонлари. 5. а.орипов драмалари. 6.танқид ва адабиётшуносликда а. орипов ижодининг ўрганилиши. абдулла орипов (1941 йилда туғилган) абдулла орипов 60-йилларда эркин воҳидов, омон матжон, ҳалима худойбердиева, ойдин ҳожиева сингари ижодкорлар билан бир қаторда ўзбек адабиётига кириб келди. шоир ижодининг илк давридан бошлаб ўз услуби ва ўзига хос янгроқ овози билан шеъриятимизда янгилик яратиб, кўпчиликнинг диққатини ўзига жалб қилди. абдулла орипов 1941 йил 21 мартда қашқадарё вилояти косон тумани некўз қишлоғида туғилган. у 1958 йилда тошкент давлат университети филология факультетининг журнали...

Формат DOC, 68,0 КБ. Чтобы скачать "абдулла орипов ижоди", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: абдулла орипов ижоди DOC Бесплатная загрузка Telegram