hayvonlarning oziqlanishi va uning shakllari. oziqa topish usullari

DOC 49.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663174330.doc hayvonlarning oziqlanishi va uning shakllari. oziqa topish usullari reja: 1. hayvonlar geterotrof organizmlar ekanligi. 2. hayvonlar konsumentlar sifatida turli pog’onalar (guruhlar)ga ajralishi. 3. hayvonlarning oziqa topish usullari. passiv, parazitlik va faol oziqlanish. 4. hayvonlarning oziqlanishi va oziq turiga binoan ixtisoslanishi. oziqlanish organizmlarning muhit bilan bog’langanligi, eng avvalo, ularning oziqlanishi orqali amalga oshadi. ushbu jarayon orqali ularning moddalarga bo’lgan talabini asosiy qismi qondiriladi. tirik organizmlarning katta qismi avtotroflar bo’lib, ular quyosh energiyasidan foydalanib, o’z tanalarida anorganik birikmalardan yuqori molekulali organik moddalar hosil qiladi. ular ushbu moddalarning bir qismini tanasini tiklash uchun sarf qilsa, boshqa bir ko’p qismi zahira sifatida saqlanadi. anorganik birikmalardan organik birikmalarni hosil qiluvchi xlorofill donalariga ega bo’lgan yashil o’simliklar produsentlar deb ataladi. tirik organizmlarning ikkinchi bir kattagina qismi geterotrof organizmlar bo’lib, tayyor organik birikmalardan foydalanib, o’zlari uchun zarur bo’lgan moddalar va energiyani oladi. bunday organizmlar konsumentlar deyiladi. konsumentlar deb oziqa va suv bilan birga elektrolitlar deb ataluvchi …

a hamda o’simlik shiralari bilan oziqlanadi. ikkilamchi konsumentlar - zoofaglar bo’lib, ularning asosiy oziqasi fitofaglar hisoblanadi. zoofaglar bir necha kichik guruhlarga bo’linadi, ya’ni suvning butun qalinligida passiv yoki aktiv holda yashovchi mayda organizmlar (plankton) bilan oziqlanuvchi planktonxo’rlar (suv hasharotlari, qisqichbaqasimonlar) suv tubida yashovchi organizmlar bilan oziqlanuvchi bentosxo’rlar (baliq, amfibiya, reptiliyalar) shuningdek, ushbu kichik guruhga hasharotxo’r qush va sut emizuvchilar, yirtqichlar, tashqi va ichki parazitlar kiradi. uchlamchi konsumentlar - saprofaglar, o’lik organik moddalar bilan oziqlanadi. bularga nekrofag (o’lgan hayvon tanasi qoldig’i bilan), kaprofag (ekskrementlar bilan). hayvonlar orasida faqat bir xil oziqa bilan oziqlanuvchi guruhlar anchagina. toza fitofaglar hasharotlar va nematodalar orasida anchagina. ushbu hayvonlar orasida toza zoofaglar ham bordir. parazit nematodalar, trematodalar, sestodalar, yirtqich va parazit hasharotlar. hayvonlar orasida aralash oziqa bilan oziqlanuvchi guruhlar ham mavjud. bunday oziqlanuvchi hayvonlar qushlar va sut emizuvchilar orasida bor. zoofag (go’shtxo’r) hisoblanuvchi suvsarlar (sobol, kunisa) ning asosiy oziqasi hayvonlar hisoblansa, lekin daraxtlarning mevasi (urug’i, yong’og’i, …

iradi. shimol bug’usi baliqlarni ishtaha bilan yeydi. ular ba’zan boshqa umurtqasizlarni ham ishtaha bilan iste’mol qiladi. har xil fitofag hayvonlar o’simlik mahsulotlarini turlicha qabul qiladi. masalan, o’simlikxo’r qandalalar, shiralar, kanalar (o’rgimchakkanalar) o’simlik shirasini so’radi. ko’pgina kapalaklar, pardaqanotlilar, ayrim to’tiqush va kolibrilar, ba’zi xaltali sut emizuvchilar (tarsipes) gul nektarini so’rib oladi. bunday fitofaglar, asosan, o’simliklarni changlatishda yordam beradi. ko’pgina fitofaglar o’simliklarning yer usti vegetativ qismlari bilan oziqlansa, ba’zi hasharotlarning lichinkalari, nematodalar, ayrim sut emizuvchilar va qushlar ma’lum miqdorda o’simliklarning yer osti qismlari, jumladan, ildizi, piyozi, tuganak kabi qismlarini yeydi. fitofaglar orasida o’simliklarni urug’i, mevasi, sporalari bilan oziqlanadigan turlar bo’lsa, ayrimlari faqat chang yoki gul to’plamini yeydi. zoofaglar orasida faqat mayda umurtqasizlar bilan oziqlanish keng tarqalgan. bunday zoofaglar hasharotlar, plankton qisqichbaqasimonlar, chuvalchanglar, suv mollyuskalari kabilar bilan oziqlanadi. yirtqich zoofaglar orasida kannibalizm hodisasi, ya’ni o’ziga o’xshash hayvonlar bilan oziqlanish uchraydi. masalan, balxash olabug’a balig’ining oziqasida uning chovoqchalari ko’proq nisbatni tashkil etadi. kannibalizm hodisasi …

avbatda hayvonning o’troq yoki harakatchan hayot kechirish tarziga bog’liq. shuningdek, hayvonning yakka yoki guruh bo’lib yashashi ham ma’lum ahamiyatga ega. umuman olganda, oziqlanish - bu organizmni muhit bilan bog’lanishning asosiy yo’li hisoblanadi va ushbu jarayon hayvonning morfo-fizologik va ekologik xususiyatlarini (belgilarini) shakllanishida, asosiy hal qiluvchi omil bo’lmasa ham, har holda chuqur iz qoldiradi. birinchi navbatda, oziqlanish xarakteri fermentlar turi va uning ajralish xususiyatlari bilan bog’liq. fitofag organizmlarda amilaza ko’p ajralsa, tipik zoofaglarda - proteaza ko’p ajraladi. kletchatkani parchalovchi sellyulaza, gemisellyulaza, lixenaza va boshqalar ko’pgina hayvonlarda topilmagan. bunday fermentlar faqat mollyuskalardan tok shilliq qurti, dengiz shilliq qurti, ayrim qisqichbaqasimonlarda topilgan. ko’pgina hayvonlarning (umurtqasizlar va aksariyat umurtqalilar) ovqat hazm qilish sistemasida kletchatkani parchalash va hazm qilish uchun simbiont bir hujayrali hayvonlar va bakteriyalar asosiy rol o’ynaydi. ko’pgina parazit va yirtqich hayvonlarning, shuningdek, ba’zi fitofaglarning (shilliq chig’anoqli qurtlar) ajoyib xususiyatlaridan biri, ularning uzoq davom etuvchi ochlikka chidamliligidir. qiyin hazm buluvchi oziqa bilan oziqlanuvchi …

arning oziqa izlash faoliyati, asosan, shartsiz reflekslar tufayli amalga oshadi. o’simlik gullari, nektari bilan oziqlanuvchi urg’ochi kapalak, o’z tuxumlarini oziqa bo’luvchi o’simliklarga qo’yadi. bu instinkt kapalakning qurtlik bosqichidayoq ushbu o’simliklarning hidi uning yodida qolganligidan dalolat beradi. arilarning urg’ochilari lichinkalari uchun oziqa topishda shu instinktdan foydalanadi. lekin ayrim paytda hasharotlarning oziqa topishida shartli reflekslar ham ishtirok etadi. masalan, ninachi tez uchib o’tgan narsa ortidan quvib, uning oziqaga yaramasligini sezsa, quvishni to’xtatadi. asalarilar rangli likobchalardagi asalga o’rgatilgan bo’lsa, ba’zan ular xuddi shunday asalsiz likobchalarga borib qo’nadi. suv hayvonlari suvda oziqasini izlab topishda ular hidlov organi, suv muhitining tebranish to’lqinlari (baliqlarda yon chizig’i) hamda ko’zlari orqali aniqlaydi. amfibiyalar, reptiliyalar va qushlar oziqasini topishda ularning ko’rish organlarining xizmati katta. qushlarning hid bilishi past taraqqiy etgan, lekin eshitish organidan keng foydalanadi. ayrim qushlar tuproq ichidan oziqasini ajratib olishda ta’m bilish organidan foydalanadi. ayniqsa, ushbu organdan oziqaning ta’mi hamda oziqa uchun yaramasligi yoki yarashini aniqlaydi. bunday …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hayvonlarning oziqlanishi va uning shakllari. oziqa topish usullari"

1663174330.doc hayvonlarning oziqlanishi va uning shakllari. oziqa topish usullari reja: 1. hayvonlar geterotrof organizmlar ekanligi. 2. hayvonlar konsumentlar sifatida turli pog’onalar (guruhlar)ga ajralishi. 3. hayvonlarning oziqa topish usullari. passiv, parazitlik va faol oziqlanish. 4. hayvonlarning oziqlanishi va oziq turiga binoan ixtisoslanishi. oziqlanish organizmlarning muhit bilan bog’langanligi, eng avvalo, ularning oziqlanishi orqali amalga oshadi. ushbu jarayon orqali ularning moddalarga bo’lgan talabini asosiy qismi qondiriladi. tirik organizmlarning katta qismi avtotroflar bo’lib, ular quyosh energiyasidan foydalanib, o’z tanalarida anorganik birikmalardan yuqori molekulali organik moddalar hosil qiladi. ular ushbu moddalarning bir qismini tanasini tiklash uchun sarf qilsa...

DOC format, 49.0 KB. To download "hayvonlarning oziqlanishi va uning shakllari. oziqa topish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonlarning oziqlanishi va un… DOC Free download Telegram