populyatsiya generatsiyalari. turli generatsiyalarning o’zaro o’xshashligi va farqlari

DOC 56.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663174615.doc populyatsiya generatsiyalari. turli generatsiyalarning o’zaro o’xshashligi va farqlari reja: 1. populyatsiya tarkibida generatsiyalarning shakllanishi va ularning xususiyatlari. 2. individual rivojlanish jarayonida morfologik va ekologik o’zgarishlarning o’zaro bog’liqligi. 3. jinsiy guruhlar va ularning tarkibi. 4. populyatsiyalar polimorfizmi va uning tur uchun ahamiyati. 5. populyatsiya strukturasi va uning xususiyatlari. 6. hayvonlarning guruhlar hosil qilib yashashi va uning ahamiyati. populyatsiya generatsiyalari populyatsiyalar tarkibida mavjud bo’lgan guruhlar orasida turli yoshdagi generatsiyalarning xususiyatlari va ahamiyati turlichadir. ayrim turlarda ma’lum generatsiya alohida hayot kechiradi. bunday generatsiyalar hayotda bir marta tuxumlarini qo’yuvchi uzoq sharq losossimon baliqlardan keta, qizil baliq, chavicha, gorbusha, kabilarda mavjud. masalan, gorbushada kuchli va kuchsiz (kam sonli individ) populyatsiyalar (generatsiyalar) gallanadi. bu jarayon shu tur sonining dinamikasi xususiyatini ko’rsatadi. uzoq sharq seld balig’ining turli yoshdagi guruhlarining o’zaro qo’shilib ketishi ham juda kam kuzatiladi. dengiz kambala balig’ining turli yoshdagi guruhlarining orasidagi izolyatsiya ham juda kuchli hisoblanadi. tuxumdan chiqqan pelagik lichinkalar (chavoqchalar) 100 va undan …
2
iga qarab alohidalanish uchramaydi, balki ular aralashib ketadi. shunday paytda ham turli yoshdagi guruh individlari biologik izolyatsiyalangan bo’ladi, chunki ular turli ekologik uchastkalar (nisha)da joylashgan. izolyasiyalanish, ayniqsa, murakkab rivojlanish sikliga (metamorfoz) ega bo’lgan va yashash joyini almashtirib rivojlanuvchi hayvonlarda aniq shakllangan. masalan, trematoda va sestodalarning hayot siklida erkin yashovchi va parazitik bosqichlarning almashinuvi (fassiola, ayrim solityorlarda) kuzatiladi. to’liq metamorfozli (holometabola) hasharotlar tuxumdan voyaga yetgan individ hosil bo’lgangacha orada lichinka va g’umbak bosqichlari bo’ladi. ba’zi gipermetamorfozda rivojlanish bosqichlari 6 va undan ko’proq bosqichli bo’lishi mumkin. shuni qayd qilish lozimki, har bir bosqichning o’ziga xos yashash shakli bo’lib, uning bir bosqichdan navbatdagi bosqichga o’tishida muhit bilan bog’lanish xarakteri o’zgaradi. ba’zan esa hatto yashash tarzi ham boshqacha bo’ladi. masalan, kapalakning chuvalchangsimon (qurtsimon) lichinkasi voyaga yetgan bosqichidan keskin farq qiladi. ushbu bosqichlarning muhit omillariga bo’lgan talabi va yashovchanlik qobiliyati ham turlicha bo’ladi. (345 -betdagi - 48 jadval) masalan, kuzgi tunlamni olsak. tuxum uchun optimum …
3
ojlanishi bir necha bosqichda o’tadi va har bir bosqich oralig’ida organizm tuzilishining sakrashlar bilan o’zgarib borishini bildiruvchi chegaralar shakllanadi. ushbu aniq ko’rinuvchi o’zgarishlar ba’zan bir necha soat mobaynida sodir bo’lishi mumkin. tanadagi morfologik o’zgarishlar ekologik o’zgarishlar bilan chambarchas bog’liq bo’ladi. masalan, tuxumdan endigina chiqqan kam harakat birinchi bosqich chavoqcha (lichinka) 180c haroratda ikki sutka davomida o’zidagi qoldiq sariqlik bilan kun ko’radi, ikkinchi bosqichga o’tishi bilan ushbu oziqlanish usuliga yana suvdagi kam harakat plankton organizmlar bilan oziqlana boshlaydi. bunday oziqlanish uchun lichinkada harakatchan og’iz, jabra yoylarida tomoq tishchalari va ichak bo’shlig’i hamda suzgich pufagi shakllanadi. uchinchi bosqichga (6-7 kunlik) o’tgandan keyin lichinkalar butunlay ancha yirik va harakatchan plankton oziqa bilan oziqlanadi. to’rtinchi bosqichda (7-8 kunlik) suzgich qanotlarida suyak yoylar hosil bo’ladi. shunga binoan, burilish, harakat, suzish paydo bo’ladi va u ancha yirik harakatchan oziqa orqasidan (tuban qisqichbaqasimonlar) quvib ushlaydi. og’iz ham oldinga qarab bo’rtib chiqqan bo’ladi. ichakning uzayishi va buklanishi, hidlov …
4
k, baliqchi, moyqut, uzunquyruq chumchuq va boshqa bir qator qushlar jo’jachalarining tana harorati 7,3-13,60 ga, hatto 4,50c gacha pasayishi mumkin. ularning pat va parlarini ko’payishi va gavda o’lchamining kattarishi jarayonida tana harorati ham gomoyotermlarniki singari doimiy bo’lib boradi. mayda sut emizuvchi hayvonlar bolalarining tana harorati 10-15 - kundan boshlab doimiy bo’la boshlaydi. bu xususiyat ularda termoregulyasiyaning ishlay boshlashidan darak beradi. shunday qilib, deyarli barcha hayvonlarning butun hayoti mobaynida atrof- muhit bilan oziqlanish, issiqlik almashinuvi va suv almashinuvi sohalari bo’yicha o’zaro munosabatlari o’zgarib boradi. ko’pgina hayvonlarning rivojlanishi siklomorfoz bilan boradi, ya’ni rivojlanishning ma’lum bir bosqichi yoki butun bir generasiya turli mavsumlarga to’g’ri keladi. masalan, eshkak oyoqli qisqichbaqa (hyalodaphnia) bahorda partenogenetik usulda ko’payadi, yoz mavsumida esa jinsiy usul bilan ko’payadi. avlodlarning mavsumlar bo’yicha gallanishi o’simlik shiralarida ham ma’lum. masalan, xmel (qulmoq) o’simligi shirasi (phorodon humili) bahorda qaroli daraxtida yashaydi; may va iyun oylarida paydo bo’lgan qanotli generasiyasi xmel o’simligiga bir necha avlod …
5
. ulardan yo faqat urg’ochi shiralar hosil bo’ladi yoki erkak va urg’ochi shiralar rivojlanadi. ushbu universal jinsli shiralar o’zlarining asosiy o’simligi hisoblangan ignabargli daraxtlarga yana uchib o’tadi va shu bilan hayot siklini yakunlaydi. ayrim turdagi shiralarning hayot siklida avlodlarning gallanishi ma’lum vaqtlar o’tishi bilan farq qiladi. jinsiy guruhlar. bir turga mansub bo’lgan urg’ochi va erkak jinslar o’zaro o’xshash bo’lmagan ekologik xususiyatlarga ega bo’ladi. ushbu o’ziga xoslik birinchi navbatda ularning turlicha oziqlanish xususiyatlari bilan belgilanadi. masalan, voyaga yetgan iksod kanalarining erkaklari, urg’ochilardan farqli ravishda oziqlanmaydi, yoki voyaga yetgan chivinlarning urg’ochilari qon so’rishga moslashgan bo’lsa, erkaklari faqat o’simliklarning shirin shirasi bilan kun kechiradi. jamoa bo’lib yashovchi hasharotlarning turli individlari (urg’ochi (ona), erkak va ishchi asalari) ning oziqa rejimi har xil bo’ladi. ishchi asalarilar jinsiy bezlarining rivojlanmaganligi, ularning lichinkalik bosqichida yetarlicha oziqlanmaganligi bilan ifodalanadi. kaspiy dengizida yashovchi osyotr balig’ining erkagi har xil turdagi baliqlarni tutib yeydi, uning urg’ochisi esa dengiz buqachasi deb ataluvchi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "populyatsiya generatsiyalari. turli generatsiyalarning o’zaro o’xshashligi va farqlari"

1663174615.doc populyatsiya generatsiyalari. turli generatsiyalarning o’zaro o’xshashligi va farqlari reja: 1. populyatsiya tarkibida generatsiyalarning shakllanishi va ularning xususiyatlari. 2. individual rivojlanish jarayonida morfologik va ekologik o’zgarishlarning o’zaro bog’liqligi. 3. jinsiy guruhlar va ularning tarkibi. 4. populyatsiyalar polimorfizmi va uning tur uchun ahamiyati. 5. populyatsiya strukturasi va uning xususiyatlari. 6. hayvonlarning guruhlar hosil qilib yashashi va uning ahamiyati. populyatsiya generatsiyalari populyatsiyalar tarkibida mavjud bo’lgan guruhlar orasida turli yoshdagi generatsiyalarning xususiyatlari va ahamiyati turlichadir. ayrim turlarda ma’lum generatsiya alohida hayot kechiradi. bunday generatsiyalar hayotda bir marta tuxumlarini qo’yuvchi uzoq sh...

DOC format, 56.0 KB. To download "populyatsiya generatsiyalari. turli generatsiyalarning o’zaro o’xshashligi va farqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: populyatsiya generatsiyalari. t… DOC Free download Telegram