ўрмонлардан фойдаланиш ва муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий ҳолати

DOC 157,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663177554.doc ўрмонлардан фойдаланиш ва муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий ҳолати режа: 1. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи тушунчаси. 2. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи субъектлари ва объектлари. 3. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи мазмуни. 4. ўрмонларни муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий чора-тадбирлари. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи тушунчаси. ўрмон табиатнинг энг бебаҳо бойликларидан биридир. у табиий атроф муҳитни соғломлаштириш, инсон яшаш шароитини яхшилаш, ер ва сув бойликларини муҳофаза қилиш, атмосфера ҳавосини тозалашда муҳим аҳамият касб этади. шу билан бирга ўзбекистонда ўрмонлар халқ хўжалигида маҳаллий эҳтиёжларни қондиришда муҳим роль ўйнайди. статистик маълумотларга кўра, мамлакатимиз ўрмон фондининг умумий майдони 9.147.275 гектарни ташкил этади. жумладан, шу майдоннинг 3002541 гектари ўрмон билан қопланган бўлиб, унда 12 млн.куб метр ёғоч захираси мавжуд. республикамиз ҳудудининг 5,1 фоизи дарахтзор бўлиб, у ҳар бир киши бошига 0,1 гектарни ташкил этади. ўзбекистон республикасида жами 90 та ўрмон хўжалиги корхонаси мавжуд бўлиб, булардан 72 таси ўрмон хўжалиги, 6 таси давлат қўриқхонаси, 2таси доривор ва озуқа ўсимликлари ўстириш ва қадоқлашга ихтисослашган хўжалиқ 2 …

сига айтилади.1 юридик адабиётларда берилган ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқи тушунчасида бир муҳим салбий томони бор, яъни унинг асосини бу ҳуқуқнинг жамият иқтисодий талабларини қондириш мақсадларига амал қилишдир. ўзбекистондаги ўрмонларнинг ўзига хос вазифалари ва фойдаланишидан келиб чиқиб, бундай ёндашув нотўғри эканлигини айтиб ўтмоқчимиз. ўзбекистондаги ўрмонлардан жамият иқтисодий талабларини қондириш мақсадларидан фойдаланиш мақсадга мувофиқ эмаслиги ва бу ҳолатни ўрмон тўғрисидаги қонун ҳужжатларида мустаҳкамлаб қўйиш лозим эканлиги тўғрисидаги фикр ҳам айтилган.1 эндиликда "ўрмон тўғрисида"ги қонуннинг 3-моддасида ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқининг пировард мақсади иқтисодий талабни қондириш эмас, балки асосан экологик вазифа эканлиги ва хўжалик муомаласига чекланган миқдорда тортилиши белгилаб қўйилган. мана шу нуқтаи назардан юридик адабиётларда мавжуд ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқи тушунчасини ўзбекистон шароитида тўлиқ қўллаб бўлмайди. бу тушунча бизнинг шароитимиз учун эскирган ҳисобланади. қолаверса, мавжуд тарифларда ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқи, ўрмон ҳуқуқи, ҳуқуқ тармоғининг асосий институти эканлигидан келиб чиқиб берилга. бу эса ўз навбатида субъектив ҳуқуқни хаспўшлашликка олиб келган. шу боисдан бир ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқини иккита тўрга …

а эга. шу ўринда "ўрмон тўғрисида"ги қонуннинг 25-моддаси диққатга сазовордир. ўрмонлардан фойдаланишни туркумлашнинг асоси бўлиб, уларнинг табиат объекти сифатида роли ҳисобланади. шундан келиб чиқиб, ўрмонлардан фойдаланишни қуйидагича туркумлаш мумкин: дарахтзорлар ва бутазорларни кесиш; ўрмондан қўшимча фойдаланиш: пичан ўриш, мол боқиш, асалари уялари ва қутиларини жойлаштириш, асал йиғиш, дарахт пўстлоғи, тўнка, тўплаш ёввойи ўсимликлар доривор хом-ашёсини тайёрлаш (йиғиш) ва озиқ-овқат мақсадлари учун ёввойи ўсимликларни тайёрлаш (йиғиш); давлат ўрмон фонди участкаларидан овчилик хўжалиги эҳтиёжлари учун фойдаланиш; давлат ўрмон участкаларида илмий-тадқиқот мақсадларида фойдаланиш; давлат ўрмон фонди участкаларидан маданий-мағрифий, тарбиявий, соғломлаштириш, реқоеацион ва эстетик мақсадларда фойдаланиш. ўрмонлардан фойдаланишни тартибга солувчи ҳаракатдаги қонунчиликни таҳлил қилиш ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқини амалга оширишнинг ҳуқуқий шаклларини кўрсатиб беради. "ўрмон тўғрисида"ги қонуннинг мазмунига биноан ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи доимо бирламчи бўлиб ҳисобланади. ўрмон хўжалиги юритувчи корхоналар ҳамма ҳолатларда ўрмонлардан бирламчи фойдаланувчи ва эгалик қилувчи субъектлар сифатида ҳаракат қиладилар. ўрмон фонди ерлари ижара асосида фойдаланишга топширилганида эса ижарачилар ўрмондан иккиламчи фойдаланувчи бўлиб …

иги корхоналари, муассасалари, ташкилотлари ўрмондан доимий фойдаланувчилардир. ўрмондан вақтинчалик фойдаланиш қисқа муддатли уч йилгача ва узоқ муддатли ўн йилгача бўлиши мумкин. ўрмонлардан фойдаланиш ўзбекистон республикасида пулликдир. ўрмондан фойдаланганлик учун тўлов ҳақи белгиланган тартибда давлат бюджетига ўрмон даромади сифатида келиб тушади ва ўрмон муҳофазаси, уни қайта тиклаш ва сифатини ошириш, ўрмон хўжаликларини рағбатлантириш, ўрмон тузиш ишлари каби мақсадларда ишлатилади. ўрмондан фойдаланганлик учун тўлов ҳақи ёки ижара ҳақи ҳар йиллик ёки бир марталик ёхуд ижара ҳақи шаклларида бўлиши мумкин. уларнинг ҳажми ўрмонлардан фойдаланиш турларига кўра ўрмон билан қопланмаган ерларнинг ҳолати ва сифатига кўра белгиланади. 2. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи субъектлари ва объектлари ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқи назарий масалалари хусусида тадқиқот олиб борганда ушбу ҳуқуқий муносабатларда иштирок этувчи субъектлар ҳақида тўхталиб ўтиш аҳамиятга эга. ўрмон ҳуқуқий муносабатларида қатнашувчи субъектлар ўзига хос хусусиятларга эга бўлиб, маълум шартларга жавоб бериши керак умумий қоидага кўра, ҳуқуқ субъекти деганда субъектив ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга сифатида ҳаракат қила оладиган якка …

а биноан ўрмондан мавҳумий фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлсаларда тан олиниши мумкин экан. демақ ўрмондан фойдаланиш ҳууқининг реаллиги асосида бу ҳуқуқни амалга оширувчиларни иккига бўлиш мумкин. "ўрмондан фойдаланувчи" ва "ўрмондан фойдаланиш ҳуқуи субъекти". ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқи субъектининг ҳуқуқдорлиги улар ташкил этган пайтдан бошлаб вужудга келади ва улар фаолияти тугаганда тугатилади. ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқи субъектининг ўзига хос жиҳатларии аниқлашда ҳуқуқий адабиётларда турли хил фикрлар учрайди. масалан, в.ф. горбовой ёзишича, ўрмон ҳуқуқий муносабатларининг муҳим хусусиятларидан бири шундан иборатки, бунда шу муносабатларнинг субъекти бўлиш учун қонунда белгиланган тартибда ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқи реал амалга оширилиши керак2 ушбу фикрга қарама -қарши фикрни о.с. ваққасов билдиради. унинг фикрига кўра, маълум бир шахсни ўрмондан фойдаланувчи субъект бўлиши учун ушбу белгининг амалда бўлиши шарт эмас. шунинг учун, ўрмон ҳуқуқдорлиги мавжудлиги, масалан, ўрмон корхонаси мажмуи, ўрмон хўжалиги ёки ўрмон саноати хўжалигида шундай ҳуқуқ улар ташкил топганда вужудга келади, гарчи бу вақтда улар ўрмондан фойдаланмаётган бўлсаларда, ўрмондан фойдаланиш ҳуқуқининг субъектлари сифатида …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўрмонлардан фойдаланиш ва муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий ҳолати"

1663177554.doc ўрмонлардан фойдаланиш ва муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий ҳолати режа: 1. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи тушунчаси. 2. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи субъектлари ва объектлари. 3. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи мазмуни. 4. ўрмонларни муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий чора-тадбирлари. ўрмонлардан фойдаланиш ҳуқуқи тушунчаси. ўрмон табиатнинг энг бебаҳо бойликларидан биридир. у табиий атроф муҳитни соғломлаштириш, инсон яшаш шароитини яхшилаш, ер ва сув бойликларини муҳофаза қилиш, атмосфера ҳавосини тозалашда муҳим аҳамият касб этади. шу билан бирга ўзбекистонда ўрмонлар халқ хўжалигида маҳаллий эҳтиёжларни қондиришда муҳим роль ўйнайди. статистик маълумотларга кўра, мамлакатимиз ўрмон фондининг умумий майдони 9.147.275 гектарни ташкил этади. жумладан, шу майдоннинг 3002541 гектари ўрмон би...

Формат DOC, 157,0 КБ. Чтобы скачать "ўрмонлардан фойдаланиш ва муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий ҳолати", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўрмонлардан фойдаланиш ва муҳоф… DOC Бесплатная загрузка Telegram