сув ресурсларини муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асослари

DOC 151.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404198205_51771.doc сув ресурсларини муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асослари сув ресурсларини муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асослари режа: 1. сувдан фойдаланиш ва муҳофаза қилишнинг асосий муаммолари 2. сув ресурсларини ҳуқуқий муҳофаза қилишнинг ўзига хос хусусиятлари 3. сув ресурсларини ҳуқуқий муҳофаза қилиш мақсади ва вазифалари 4. сув ресурсларини муҳофаза қилишни рағбатлантириш табиат бойликлари орасида сув алоҳида ўрин тутади. чунки барча тирик жонзотлар ҳаётининг асосий манбаи сувдир. сувсиз ҳаёт бўлиши мумкин эмас. планетамизда сув пайдо бўлганидан кейингина хаёт пайдо бўлди. шу сабабдан ота боболаримиз сувни тоза сақлашга, ундан оқилона фойдаланишга алоҳида эътибор берганлар. «сув учун кураш-ҳаёт учун кураш», деб бежиз айтишмаган. зеро, инсоният ҳаёти давом этиши учун одамлар сувни, ердаги сув манбаларини, аввало чучук сувни эҳтиёт қилишлари лозим. саҳрои кабирдаги қабилалардан бирига меҳмон бўлган саёҳатчиларнинг ювинаётганини кўриб, мезбонлар анча ранжишган. чунки, улар бутун қабилага бир неча кунга етадиган сувни бир пасда тугатган. маълум бўлишича, сув бу ерда энг азиз неъмат ҳисобланиб, уни қатъий назорат остида тарқатишар …
2
перуда «сув худоси» ибодатхонаси топилган. унда фонтан ва каналлар бўлган, улар ибодатхона яқинидаги шаршара суви билан тўлдирилган. афинада эса эрамиздан олдинги vi асрдаёқ қудуқ сувидан фойдаланиш тартибини белгилайдиган қонун чиқарилган. юнонлар ўз даврида феодесияда, керчда, евпаторияда ажойиб водопровод қурганлар. қадимги мисрда фиръавнлар даврида парма лаб ковланган қудуқлар мавжуд бўлган. ичимлик сувининг одам организми учун аҳамиятини шарқнинг кўпгина олимлари яхши билишган. масалан, абу али ибн сино «тиб қонунлари» китобининг биринчи жилдида «сувнинг сифати» ҳақида кўпгина маълумотлар келтирилган, сувнинг инсон ҳаёти учун зарур элементлардан бири экани, сувнинг хусусиятларини яхшилайдиган бир неча усулларни баён қилган. ибн сино ўша даврдаёқ сувни тоза сақлаш, уни қайнатиб ичиш кераклигини одамларга уқтирган. у сувни қайнатиб ичишга қарши нодон табиб ва дуохоналарга эътироз билдирган. кўриниб турибдики, ҳар доим одамларни сув билан таъминлаш масаласи муаммо бўлиб келган. ҳаттоки, ҳозирги пайтда ҳам греция, голландия, германия, швейцария, ақш ва бошқа кўплаб мамлакатларда ичимлик суви билан таъминлаш асосий масалалардан биридир. планетамизнинг тўртдан …
3
ни (1981-1990) бирлашган миллатлар ташкилоти «чучук сув халқаро ўн йиллиги» деб эълон қилган. бмт нинг бош ассамблеяси планетанинг бутун аҳолисини сифатли сув билан таъминлашга эришиш, бутун ер шари аҳолиси учун керакли тозалаш иншоотлари қуриш ва уларни жиҳозлаш, сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш, экологик вазиятни мустаҳкамлаш бу халқаро ҳаракатнинг вазифаси эканлигини белгилаб берди. ҳаммамизга маълумки, одам органимизмида рўй берадиган энг мураккаб реакциялар сув ёрдамида рўй беради. ҳар бир фуқаро хўжаликда ишлатиш ва ичиш учун ўрта ҳисобда суткасига 109 литрдан ошиқроқ, саноат ва қишлоқ хўжалиги эҳтиёжини ҳисобга олганда иқтисодий ривожланган мамлакатларда бир суткада одам бошига 120 дан 650 литргача сув сарфланиши мумкин. масалан, москвада ҳар бир киши учун 650 литр сув тўғри келади, бунинг 300 литри саноат эҳтиёжлари учун сарфланади. кўриниб турибдики, ҳар бир киши суткасига 550 литрдан сув сарфласа, мамлакат эҳтиёжи учун йилига 57,5 куб км сув керак бўлар экан. бунга албатта қишлоқ хўжалиги учун сарфланадиган сувлар кирмайди. 1 тонна пахта етиштириш …
4
б бормоқда. орол денгизининг сув ҳажми 1960 йилги 1062 кубкилометрдан 1994 йилга келиб 278 кубкилометрга қисқарди. сувнинг шўрлиги 1961 йилги 10,5% дан 1991 йилда 33% га етди, яъни 3 баравар ортди. 1981 йилга келиб, денгизда кема бутунлай тўхтади. 1984 йилдан бошлаб балиқ тутиш барҳам топди. оролга келиб қуйиладиган сувнинг кескин камайишига эса ўлкада суғориш ишларининг ниҳоятда авж олганлиги, кейинги 30 йил мобайнида орол ҳавзасида деярли 30 млн.га яқин гектар янги ер ўзлаштирилиб, уларга сув чиқарилиши, пахта яккаҳокимлиги, дарёлар, сув омборлари ва каналлар сувидан нооқилона фойдаланиш, экинларнинг суғориш нормасига амал қилмаслик, сувни энг кўп ишлатадиган деҳқончилик тармоғи – шоликорликнинг кенгайиши каби омилларнинг бир бутун мажмуи сабабдир. 1960 йилларда орол денгизига йилига 58,9 кубкилометрдан ортиқ амударё ва сирдарё суви қуйилар эди. 70-йилларнинг ўрталарида сирдарё суви оролга умуман етиб бормади. амударё эса эндиликда йилига ўрта ҳисобда 3-10 кубкилометр атрофида сув келтириб қуя бошлади. 1982, 1986 йилларда эса ҳатто амударё суви ҳам денгизга умуман …
5
ланиш, муҳофаза қилиш, уни булғаниш ва ифлосланиш ҳамда камайиб кетишидан сақлаш ишига кўмаклашиши лозим. республикамизда истеъмол қилинаётган сув миқдорининг 95 фоизи дарё ва сойлардан олинади. сувни истеъмолчиларга ўз вақтида ва керакли миқдорда етказиб бериш мақсадида кўплаб канал, зовур, гидроузел, гидортехника иншоотлари, сув омборлари, доимий насос станциялари қурилган. республикамиз қишлоқ хўжалиги суғориладиган деҳқончиликка асосланган. сув хўжалигига умумий сув сарфи секундига 2500 куб метрдан ортиқ бўлган 75 йирик канал, умумий ҳажми 18,6 миллиард кубметр бўлган 53 сув ва 25 сел омборлари, 32, 4 минг километр хўжаликларо коллекторлар бор. сув иншоотларини ишлатиш ва ерларнинг милиоратив ҳолатини яхшилаш билан боғлиқ бўлган барча ишларни ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ва унинг жойлардаги ташкилотлари бажаради. ўзбекистон ҳудудини кесиб ўтувчи энг катта сув артериялари бўлмиш сирдарё ва амударё ҳамда уларнинг ирмоқлари ўзбекистондан ташқарида бошланади. норин, қорадарё, сух, чирчиқ, заравшон, сурхандарё, қашқадарё, шерободдарё ўзбекистоннинг йирик дарёлари ҳисобланади. уларнинг кўпчилиги фақат ўрта ва қуйи оқимида ўзбекистон ҳудудидан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "сув ресурсларини муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асослари"

1404198205_51771.doc сув ресурсларини муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асослари сув ресурсларини муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асослари режа: 1. сувдан фойдаланиш ва муҳофаза қилишнинг асосий муаммолари 2. сув ресурсларини ҳуқуқий муҳофаза қилишнинг ўзига хос хусусиятлари 3. сув ресурсларини ҳуқуқий муҳофаза қилиш мақсади ва вазифалари 4. сув ресурсларини муҳофаза қилишни рағбатлантириш табиат бойликлари орасида сув алоҳида ўрин тутади. чунки барча тирик жонзотлар ҳаётининг асосий манбаи сувдир. сувсиз ҳаёт бўлиши мумкин эмас. планетамизда сув пайдо бўлганидан кейингина хаёт пайдо бўлди. шу сабабдан ота боболаримиз сувни тоза сақлашга, ундан оқилона фойдаланишга алоҳида эътибор берганлар. «сув учун кураш-ҳаёт учун кураш», деб бежиз айтишмаган. зеро, инсоният ҳаёти давом этиши учун одамлар сувни, ер...

DOC format, 151.5 KB. To download "сув ресурсларини муҳофаза қилишнинг ҳуқуқий асослари", click the Telegram button on the left.