биохавфсизлик ва экохавфсизлик

DOCX 22,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1685012010.docx биохавфсизлик ва экохавфсизлик режа: 1. табиатни муҳофаза қилиш 2. биохавфсизлик цивилизасиянинг инсон ва табиат ўзаро алоқалари натижасида юзага келаётган дунёвий муаммоларини бартараф этиш ҳозирги кунда дунё ҳамжамияти олдида турган асосий масаладир. чунки, содир бўлаётган экологик муаммолар жумладан, озон қатламининг емирилиши, дунё иқлимининг кўтарилиши, чўллашиш ва бошқалар келажакда «инсониятнинг яшаб қолиши» га хавф мавжудлигини кўрсатмоқда. дунё ҳамжамияти олдидаги бу муаммони ечимини топиш инсон ва табиат тизимидаги муаммоларга янгича ёндошишни, экологик хавфсизликни таъминлашни талаб қилади. бмтнинг атроф муҳит ва тараққиёт бўйича 1992 йил рио де жанейрода қабул қилган тараққиётнинг янги стратегияси – барқарор ривожланиш концепциясини инсониятнинг глобал муаммоларни ечишдаги янгича йўналиш сифатида қараш мумкин. мантиқий жиҳатдан қараганда барқарор ривожланиш тушунчаси ўз таркибида иккита асосий тушунчани: антропосентрик ва биосферосентрик тушунчаларни бирлаштиради. антропосентрик йўналишда инсониятнинг яшаб қолиш эҳтимоли ва унинг доимий ривожланишни сақлаб қолиш қобилияти тушунилса, биосферасентрик йўналишда биосферани ер шаридаги табиий ҳаётнинг асоси ва унинг табиий ривожланиши тушунилади. бу тушунча моҳиятини очиб …

али амалга оширилади. в.и. вернадскийнинг ноосфера ҳақидаги таълимотида ҳам айнан шундай ғоя илгари сурилади. инсоният яқин келажакда экосистема “марказида” туради ва ўз хавфсизлиги жиҳатидан биосферанинг ифлосланишига йўл қўймайди ҳамда биосфера қонуниятларига бўйсунади. демак экологик хавфсизликни асосида экогуманистик ғоя ётади. шундан келиб чиққан ҳолда экологик хавфсизликни таъминлаш барқарор ривожланишнинг асосий омилидир. айрим ҳолларда қуйидагича савол туғилади: экологик хавфсизликнинг табиатни муҳофаза қилишдан фарқи нимада? барқарор ривожланишни таъминлашда бу иккала тушунчанинг қайси бири муҳимроқ? т.тилляев (2005) «охир оқибатда инсониятнинг табиатга бўлган муносабати «табиатни муҳофаза қилиш» тушунчасини экологик хавфсизлик тушунчаси билан алмашинишига сабаб бўлди» деб ёзган эди. бу иккита тушунча моҳиятан биосферадаги мувозанатни тартибга солиш учун хизмат қилсада, бизнинг фикримизча бу иккита тушунча бир-биридан фарқ қилади. табиатни муҳофаза қилишда гўёки инсон табиат устидан ҳукумрон бўлиб, табиатдаги муаммоларни бартараф қилишга қодир, ўзи эса табиатнинг унсури эмас. бу ўринда биринчи даражали бўлиб табиатни муҳофаза қилиш қаралади. юқоридаги фикрни кўллаб қувватлаган ҳолда машҳур океаншунос олим жак иф …

ишни таъминлаш турли минтақаларнинг табиий шароити, экологик муаммоларнинг мавжудлиги ва уларнинг содир бўлиш имкониятлари жиҳатдан ҳудудий тафовутларга эга. ҳудудларни барқарор ривожлантириш учун экологик хавфсизлик қуйидаги даражаларда таъминланиши зарур: · маҳаллий даражада экологик хавфсизлик кичик табиий географик ўлкалар (округ, воҳа, водий ва ҳ.к.), кичик табиат комплекслари (ўрмон, кўл ва ҳ.к.) миқёсида; · миллий даражада экологик хавфсизлик муайян давлатларда экотизимлар барқарорлигини таъминлаш бўлиб кичик табиат комплекслари-табиий географик зоналар миқёсида; · регионал даражада экологик хавфсизлик муайян минтақаларда экотизимлар барқарорлигини таъминлашга йўналтирилган тадбирлар тизимини ўз ичига олиб, йирик табиат комплекслари, табиат зоналари, иқлим минтақалари, қитъа ёки материклар доирасида. глобал даражада экологик хавфсизлик ер юзасида экотизимлар барқарорлигини таъминлашга йўналтирилган жахон ҳамжамиятининг фаолияти бўлиб, бутун географик қобиқ ва унинг таркибий сфералари доирасида. жамиятда давлатнинг кечиктириб бўлмайдиган хавфсизлигини таъминлаш даврида барқарор ривожланиш стратегиясига ўтиш муаммоли бўлиши мумкин. шунинг учун ҳудудларнинг экологик хавфсизлигини таъминлаш давлат олдида саломатликнинг табиий асосини ва табиий генофондни ҳозирги ва келгуси авлод учун сақлаш, …

венциясидан кейин дунё ҳамжамиятининг кўплаб мамлакатлари олдида ҳудудларнинг миллий хавфсизлигини таъминлаш бу давлатлар олдига янги экологик вазифаларни қўймоқда. шунинг учун табиатдан фойдаланувчи ишлаб чиқаришларда экологик стандартлар «ифлословчи ишлаб чиқариш жараёнидаги барча ҳолатлар учун жавобгардир яъни ишлаб чиқариш-тарқатиш-истеъмол қилиш-чиқиндиларни қайта ишлаш» принципига асосланиши керак. шу асосда ҳудудларнинг экологик хавфсизлигини таъминлаш харажатлари зарур минимал даражагача ундирилиши керак. бундай ҳолатда ҳудудларда маҳсулот ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш жараёнини барқарорлаштириш стратегияси ва принциплари давлатнинг миллий хавфсизлик тузилмасига мувофиқтирилиши керак. ноосферанинг хавфсизлик стратегиясига мувофиқ равишда ва барқарор ривожланишга ўтиш учун давлат бошқарувида қуйидаги учта ҳолат ҳисобга олиниши керак: · мамалакат ҳудудининг табиати ва регионларда биосфера ҳолати. бу бўлимда ҳудудларни экологик хавфсизлик ва табиатдан фойдаланиш бўйича раёнлаштириш, ҳудудий тизимларни экологик барқарорлигини аниқлаштириш зарур. · ҳудудлар аҳолисининг ҳолати. асосан экологик кризисли ҳудудларда аҳолининг ижтимоий, экологик, генетик ҳолатни ва ҳаёт давомийлиги даражасини аниқлаш ҳамда аҳолининг саломатлик даражасини ўрганиш; ижтимоий, иқтисодий ва экологик хавфсизликка таҳдид солувчи ҳолатларни баҳолаш; аҳоли …

рб давлатлари ва ақш ўзининг табиий ресурсларга бўлган эҳтиёжини ривожланаётган давлатлар эвазига қондириши кўзда тутилади. бу концепциянинг ҳаётийлиги бўйича нотўғри малумотлар тарқатилади. табиат ресурслари тугаб, экологик хавфли вазиятда қолган мамлакатлар ўзининг стратегик мавқейини йўқотади ва ихтиёрий равишда бу давлатларнинг экологик колониясига айланиб қолади. республикамизнинг географик – стратегик имкониятлари, табиий шароити ва ресурслари жамиятимизни барқарор ривожланиши учун замин яратади. аммо республикамиздаги экологик вазият барқарор ривожланишни таъминлаш йўлида тўсиқ бўлиши мумкин. буни қуйидагиларда кўриш мумкин: · республикамизда ер ресурсларининг чегараланганлиги шароитида тупроқнинг шўрланиши, тупроқнинг турли химикатлар шу жумладан, минерал ўғитлар билан ифлосланиши, кон саноати эвазига қишлоқ хўжалик ерларининг камайиши, чўллашиш жараёнининг тезлашаётганлиги ва ҳ.к. · сув ресурсларининг чекланганлиги ва ифлосланганлиги, ичимлик суви сифатининг бузилганлиги, орол бўйидаги жиддий экологик вазият, ер ости суви сатҳининг кўтарилиши ва ҳ.к. · урбанизасиялашган ва саноатлашган шаҳарларда атмосфера ҳавосининг ифлосланиши, атмосферага чанг ва тузларнинг кўтарилиши ва ҳ.к. · табиий мувозанатнинг бузилиши, табиат комплексларининг антропоген таъсирга учраши ва ҳ.к. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "биохавфсизлик ва экохавфсизлик"

1685012010.docx биохавфсизлик ва экохавфсизлик режа: 1. табиатни муҳофаза қилиш 2. биохавфсизлик цивилизасиянинг инсон ва табиат ўзаро алоқалари натижасида юзага келаётган дунёвий муаммоларини бартараф этиш ҳозирги кунда дунё ҳамжамияти олдида турган асосий масаладир. чунки, содир бўлаётган экологик муаммолар жумладан, озон қатламининг емирилиши, дунё иқлимининг кўтарилиши, чўллашиш ва бошқалар келажакда «инсониятнинг яшаб қолиши» га хавф мавжудлигини кўрсатмоқда. дунё ҳамжамияти олдидаги бу муаммони ечимини топиш инсон ва табиат тизимидаги муаммоларга янгича ёндошишни, экологик хавфсизликни таъминлашни талаб қилади. бмтнинг атроф муҳит ва тараққиёт бўйича 1992 йил рио де жанейрода қабул қилган тараққиётнинг янги стратегияси – барқарор ривожланиш концепциясини инсониятнинг глобал муаммолар...

Формат DOCX, 22,9 КБ. Чтобы скачать "биохавфсизлик ва экохавфсизлик", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: биохавфсизлик ва экохавфсизлик DOCX Бесплатная загрузка Telegram