umumiy tilshunoslik (ma’ruzalar matni)

DOCX 125 pages 278.5 KB Free download

125 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 278.5 KB

File type DOCX

Pages 125

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 125

b.o’rinboyev, a.musayev jizzax-2006 umumiy tilshunoslik b. o'rinboyev, a. musayev umumiy tilshunoslik (ma’ruzalar matni) v 220100 bakalavt yo'nalishi — o’zbek filologlyasi va m 220102 lingvistika va magistratura mutaxassislari bo’ylcha ta'lim oluvchilar uchun abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogixa instituti o’quv — uslubiy kengashi tomonidan nashrga tavsiya etilgan. jizzax — 2006 b. o'rinboyev, a. musayev.umumiy tilshunoslik. ma’ruzalar matni. jizzax —2006. — 124 bet mas'ul muharrir: filologiya fanlari doktori, professor s. karimov taqrizchilar: filologiya fanlari nomzodi, professor x. jo'rayev. filologiya fanlari nomzodi, dotsent q. usmonov mazkur kitobdan umumiy tilshunoslik kursi bo'yicha yangi dastur asosida yozilgan ma’ruzalarning qisqa matnlari o'rin olgan. ushbu ma'ruzalar matnida tilshunoslikning asosiy masalalari, bahs mavzulari, tilshunoslik maktablar, atoqli tilshunosiaming ta'limotlari, hozirgi zamon tilshunosligining oqimlari to'g’risidagi ma'lumotlar milliy g'oya va istiqlol malkurasi talablari asosida bayon qilingan. ma'ruza matnlari umumiy tilshunoslikni o'rganishga kirishayotgan talabalar uchun mo'ljallangan. so'z boshi mana, siz umumiy tilshunoslik ianini o'rganishga kirishdingiz. «bu qanday fan?», «uni nima uchun o’rganish …

2 / 125

n shug'ullanadi. tilshunoslik nihoyatda qadimiy fan. f'il asrlar davomida jamiyatga xizmat qiladi, ularning ehtiyojlarini to’la — to'kis bajaradi, o'zining ichki obyektiv qonunlari asosida rivojlanadi. biz yashayotgan dunyo so'nggi yillarda nihoyatda o'zgarib ketdi. xususan, vatanimiz tarixida xx asrning 90 — yillarida olamshumul voqealar yuz berdi: mamlakatimiz mustaqillikka erishib, o'ziga xos taraqqiyot yo'lini tanladi, rivojlanishning o'zbek modelini amalga oshirishga kirishdi. xalqimizning huquqiy demokratik jamiyat barpo etish zarurati dunyoqarashni tubdan o’zgartirish, eski aqidalardan tamoman voz kechish, istiqlol mafkurasini shakllantirish, xalq ma’naviyatini yuksaltirishni taqozo etmoqda. bunda ijtimoiy fanlar rivoji ulkan ahamiyat kasb etadi. prezidentimiz islom karimov lo'g'ri ta’kidlaganlari kabi: «ko'p asrlik tariximiz shuni ko'rsatadiki, inson dunyoqarashi shakllanishida ma'rifatning, xususan, ijtimoiy fanlarning o'mi beqiyos. bu jamiyat shu noslik bo’ladimi, tarix, falsafa, siyosatshunoslik bo'ladimi, psixologiya yoki iqtisod bo’ladiini — ularning barchasi odamning intellektual kamolotga erishuvida kaffa fa’sir ktmhiga ega». 1 umumiy tilshunoslik esa — barcha tilshunoslik fanlari rivojlanishiga asos bo’ladigan va ulardan oziqlanadigan, ayni ' k …

3 / 125

zda mustaqillik davri talablariga to'la javob beradigan darslik yoxi qo'llanma «umumiy tilshunoslik» kursidan yaratilgan emas. hozirgi paytda «umumiy tilshunoslik» kursi o'z ichiga quyidagi muammolarni qamrab olishi lozim: 1) tilshunoslik tarixi masalalari; 2) til bilimining nazariy muammolari; 3) tillarni ilmiy tadqiq etish metodlari. «umumiy tilshunoslik» kursi xususiy tilshunoslik bilan uzviy bog'liqdir. agar uinumiy tilshunoslik xususiy tilshunoslik uchun nazariy material bersa, xususiy tilshunoslik esa umumiy tilshunoslikka faktix material beradi. ular bir — birining ta'siri, o'zaro aloqasi lufayli taraqqiy qiladi. ana shularni hisobga olgan holda, mazkur ma'ruza malnlarida quyidagilarga alohida e'tibor qaratildi: · umumiy tilshunoslikni jahon madaniyati va ivilizatsiyasining muhim tarkibiy qismi sifatida o’rganish; · tilshunoslik g'oyalar, muammolar, oqim, maktab va yo'nalishlarni tavsiflashda umuminsoniy va milliy qadriyatlarning uyg'unligi tamoyiliga amal qilish; · xilma— xil tilshunoslik ta'limoti va turli qarashlarni bir butun jarayonning ifodasi bo'lgan ilmiy bilimlar tizimi sifatida talqin etish; · mavzularni aniq sharoit va jarayonlar bilan bog'lab tavsiflash, ularni izohlashda umurnbashariy va …

4 / 125

tajribalardan biridir. shu sababli unda ayrim xato va kamchiliklarga yo’l qo'yilgan bo'lishi mumkin. ushbu ma'ruza matnlari turlicha finr uyg'otishi shubhasiz. bu boradagi taxlif va mulohazalar uchun oldindan minnatdorlik bildiramiz. 1 — mavzu (2 soat) umumiy tilshunosl1kning predmeti, bahs mavzulari va asosiy vaz1falari. savollar: 1. tilshunoslikning marxaziy masalalaridan biri til va uning ta'rifi. 2. tilni o'rganuvchi tilshunoslik fanining tarmoqlari. 3. tilshunoslikning boshqa fanlar bilan aloqasi. 4. tilni o'rganuvchi tilshunoslik aspektlari. 5. umumiy tilshunoslikning bahs mavzulari va asosiy vazilalari. bashariyat milodiy xx asr bilan xayrlashib, uchinchi ming yillikka qadam qo'ydi. insoniyat bugungi kunga kelib. ijtimoiy hayotning barcha sohalarida ulkan yutuqlarga erishdi. odamzod o'zining aql — zakovati va mehnati bilan juda ko'p yangiliklar yaratdi. ma’naviy boyliklar orasida tilshunoslik ilmida to'plangan bilimlar muhim o'rin tutadi. har bir davrning buyuk tilshunoslari bo'ladi. ular o'z yurti va xalqining tili haqidagi likilarini tilshunoslikka doir asarlarida o'rtaga tashlaganlar. xalqni buyuk maqsadlar sari yetaklovchi bayroq sifatida namoyon bo'ladigan g'oyalarning …

5 / 125

tovushlar majmuidir" (b. grosse). bu ta'riflaming birortasi tilning to'liq ta'rifi emas, chunxi ular tilning ijtimoiy mohiyalini ochib berolmaydi. olimlar tilning xishilix jamiyatida tutgan o'rni naqadar muhim exanini ko'rsatib, til xishilarning eng muhim aloqa vositasidir, deb ta'riflaydilar. til asrlar davomida jamiyatga xizmat qiladi, ularning ehtiyojlarini to’la — to’xis bajaradi, garchand, til o’zgaruvchan hodisa bo'lsada, u faqat o’zining ichxi obyextiv qonunlari asosida rivojlanadi. til o'ziga xos semiologix tizim bo'lib, jamiyatda asosiy va eng muhim fixr almashish quroli, jamiyat tafaxxurining rivojlanishini ta'minlovchi, avloddan — avlodga madaniy — tarixiy an'analarni yetxazuvchi vosita xizmatini o’taydi. buyux o'zbex demaxrat — ma'rifatparvar shoiri avaz o'tar aytganidex, til vositai robitai olamiyondir. tilshunoslix tilning paydo bo'lishi va rivojlanishi, til va talaxxur, til va jamiyat o'rtasidagi munosabatlar, tilning jamiyatdagi o'rni, ichxi tuzilishi - tilning tasnifi, uni tahlil qilish usullari va shu xabi masalalarni o’rganadigan landir. kishilarning eng muhim aloqa vositasi bo'lgan tilni tilshunoslix fani o rganadi. tilni o'rganuvchi tilshunoslix fanining …

Want to read more?

Download all 125 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy tilshunoslik (ma’ruzalar matni)"

b.o’rinboyev, a.musayev jizzax-2006 umumiy tilshunoslik b. o'rinboyev, a. musayev umumiy tilshunoslik (ma’ruzalar matni) v 220100 bakalavt yo'nalishi — o’zbek filologlyasi va m 220102 lingvistika va magistratura mutaxassislari bo’ylcha ta'lim oluvchilar uchun abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogixa instituti o’quv — uslubiy kengashi tomonidan nashrga tavsiya etilgan. jizzax — 2006 b. o'rinboyev, a. musayev.umumiy tilshunoslik. ma’ruzalar matni. jizzax —2006. — 124 bet mas'ul muharrir: filologiya fanlari doktori, professor s. karimov taqrizchilar: filologiya fanlari nomzodi, professor x. jo'rayev. filologiya fanlari nomzodi, dotsent q. usmonov mazkur kitobdan umumiy tilshunoslik kursi bo'yicha yangi dastur asosida yozilgan ma’ruzalarning qisqa matnlari o'rin olgan. ushbu ma'ruzala...

This file contains 125 pages in DOCX format (278.5 KB). To download "umumiy tilshunoslik (ma’ruzalar matni)", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy tilshunoslik (ma’ruzalar… DOCX 125 pages Free download Telegram