umumiy psixologiya fanidan ma’ruzalar matni

DOC 200 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 200
1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti psixologiya kafedrasi umumiy psixologiya fanidan ma’ruzalar matni (5111700 - boshlangich ta'lim va sport -tarbiyaviy ish i-kurs talabalari uchun) tuzuvchilar: f.f.n., dotsent, m.i.salaxutdinova katta o’qituvchi, t.e.eshquvvatov o’qituvchi, v.yu.ahrorov o’qituvchi, sh.b.nurboboyev samarqand – 2018 fanning ma’ruza matni o’quv dasturiga muvofiq ishlab chiqildi. tuzuvchilar: salaxutdinova m.i. - samdu, “psixologiya” kafedrasi mudiri, f.f.n. dotsent. eshquvvatov t.e. - samdu, “psixologiya” kafedrasi katta o’qituvchisi. ahrorov v.yu. - samdu, “psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi. nurboboyev sh.b. - samdu, “psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi. taqrizchilar: iskandarov e.a. - “psixologiya” kafedrasining dotsenti. sulaymonov m.v. - “psixologiya” kafedrasi katta o’qituvchisi. fanning ishchi ma’ruza matni “psixologiya” kafedrasining 2017 yil 4 sentyabrdagi 1-sonli yig’ilishida muhokamadan o’tgan va fakultet kengashida muhokama qilish uchun tavsiya etilgan. kafedra mudiri: dots. salaxutdinova m.i. fanning ishchi o’quv dasturi “pedagogika” fakulteti kengashida muhokama etilgan va foydalanishga tavsiya qilingan (2017 yil 6 sentyabrdagi 1-sonli bayonnoma) fakultet kengashi raisi: dots. r.mirzayev kelishildi: …
2 / 200
nsondagi aks ettirish xususiyati bilan chambarchas bog’liq. psixologiya fanining predmetini tahlil qilishda asosiy e'tiborni quyidagilarga qaratish lozim. jumladan, shaxs haqida fikr yurituvchi fanlar sirasiga psixologiya va pedagogika fanlarini kiritish mumkin. shunga ko’ra pedagogika shaxsni ta'lim-tarbiya jarayonida kamol topishini tadqiq qilsa, psixologiya shaxsda kechadigan ruhiy jarayonlarni o’rganadi. shundan xulosa qilishimiz mumkinki, psixologiya fanining predmetini - shaxsning psixikasi va uning psixologik xususiyatlari tashkil qiladi. psixologiya so’zining lug’aviy ma'nosi grekcha psyuxe - jon, ruh, logos - fan, ta'limot degan ma'noni anglatadi. psixologiya fan sifatida psixik faktlar, ularning qonuniyatlari va mexanizmlarini o’rganadi. psixologiya asosan psixikani keng doirada tadqiq qiladi. shunga ko’ra psixikaning yuzga keltiruvchi asosiy psixik faoliyatlari ko’rsatilgan. aynan psixik faoliyatlar quyidagi jarayonlarni o’z ichiga oladi: - bilish faoliyatlari: diqqat, nutq, faoliyat; - bilish jarayonlari: sezgi, idrok, xotira, xayol, tafakkur; - shaxsning, hissiy, irodaviy sohasi: - hissiyot, iroda; - shaxsning individual psixologik xususiyatlari: temperament, xarakter, qobiliyat. psixikaning paydo bo’lishining asosiy shakllari m.gamezo va domashenkolarning …
3 / 200
negizida shakllanadi, professor v.m.karimova fikricha psixika - inson ruhiyatining shunday holatiki, u tashqi olamni (ichki ruhiy olamni) ongli tarzda aks ettirishimizni, ya'ni bilishimiz, anglashimizni ta'minlaydi. psixika bu aks ettirishdir. jonli va jonsiz tabiatda aks ettirishning o’ziga xos usullari mavjud. aks ettirish jarayonini quyidagicha ifodalash mumkin. jonsiz materiya uchun aks ettirishning mexanik, kimyoviy va fizik turlari xosdir. masalan, ko’zguning aks ettirishi, suvdagi ta'sir va boshqalar. jonli materiya uchun aks ettirishning fiziologik, psixik aks ettirish turlari xos bo’lib, ong va o’zini-o’zi anglash uning eng yuqori bosqichidir. psixik aks ettirish quyidagi xususiyatlarga ega: 1) ob'ektiv borliqni to’g’ri aks ettirish imkoniyatini beradi; 2) shaxsning faoliyati davomida mukammallikka erishib boradi; 3) doimo rivojlanib va takomillashib boradi. 4) shaxsning individualligi orqali namoyon bo’ladi. psixologiyaning fan sifatida shakllanishi insonda jismoniy tanadan tashqari undan farqlanuvchi yana nimadir borligi haqidagi tasavvurlar qadimdanoq mavjud bo’lgan. eng qadimgi davrlardayoq inson tush ko’rish hodisasi orqali ayrim odamlarning noyob qobiliyatlari (masalan, ovdagi muvaffaqiyatlar) …
4 / 200
’ma bo’ladi" degan g’oyalari psixologik fikr taraqqiyotiga juda katta hissa qo’shdi. platon ta'limotiga ko’ra "ideyalar" mohiyati abadiy va o’zgarmas, ularning tabiiy olamdan tashqarida oliy olam mavjud bo’lib, ularni odam ko’zi bilan ko’ra olmaydi. platon psixologiyada "dualizm" oqimining asoschisi hisoblanadi. dualizm so’zi ikki yoqlamalik yoki ikki mustaqil fikr degan ma'noni anglatadi. dualizm ta'limoti mohiyati moddiy va ruhiy olam tana va psixikaning bir-biriga bog’liq bo’lmagan holda mavjud bo’lib, azaldan qarama-qarshi narsalar deb tushuntiradi. platonning dualizm shogirdi arastu (aristotel eramizdan oldingi iv asr 384-322 yillar) tomonidan birmuncha muvaffaqiyatli bartaraf etildi. aristotelning "jon haqida" asari o’sha davrdayoq psixologiya maxsus fan sifatida maydonga kela boshlaganidan dalolat beradi. ana shu tufayli psixologiya jon haqidagi fan sifatida maydonga kelgan va hozirgi kunda psixologiya fani o’z mazmunini batamom o’zgartirgan. arastu kishilik tafakkuri tarixida birinchi bo’lib ruh va jonli tananing ajralmasligini isbotlab berdi. unga ko’ra, jon qismlarga bo’linmaydi, lekin u faoliyatimiz davomida oziqlanishi, his etishi va harakatga kelishi, aql-idrok …
5 / 200
sharqda ham ilk psixologik qarashlar yuzaga keldi. sharqda psixologik qarashlarning paydo bo’lishida buyuk sharq mutafakkirlarining roli katta bo’lgan. ular orasida al-xorazmiy, al-forobiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, mirzo ulug’bek kabilar o’zlarining inson psixikasi va yosh avlodni tarbiyalashga doir boy fikrlar va qarashlarini meros sifatida qoldirganlar. ular orasida ayniqsa abu ali ibn sinoning mantiq, metafizika, tabiiy fanlar, ayniqsa, tibbiyot haqidagi fikrlari o’sha davr ilmiy taraqqiyotiga katta hissa qo’shdi. u maxsus psixologik muammolar bilan shug’ullangan olimlardan biridir. uning ruh, asab tizimi haqidagi qarashlari katta ahamiyatga ega. ayniqsa, abu ali ibn sinoning temperament xususiyatlariga qarab yondashish zarurligi haqidagi fikrlari ming yildan so’ng ham zamonaviy psixologiyada o’z qimmatini yo’qotmagan. abu ali ibn sino dunyoda birinchi bo’lib psixoterapevtik usullarni qo’llab ko’rgan olimlardan biridir. asta-sekin ruh haqidagi tushuncha hayotning barcha ko’rinishlariga emas, faqat hozir biz psixika deb atalgan darajaga nisbatan qo’llana boshlandi. psixika kategoriyasining negizida idrok va tafakkurdan tashqari ong tushunchasi yuzaga keldi, buning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 200 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umumiy psixologiya fanidan ma’ruzalar matni"

1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti psixologiya kafedrasi umumiy psixologiya fanidan ma’ruzalar matni (5111700 - boshlangich ta'lim va sport -tarbiyaviy ish i-kurs talabalari uchun) tuzuvchilar: f.f.n., dotsent, m.i.salaxutdinova katta o’qituvchi, t.e.eshquvvatov o’qituvchi, v.yu.ahrorov o’qituvchi, sh.b.nurboboyev samarqand – 2018 fanning ma’ruza matni o’quv dasturiga muvofiq ishlab chiqildi. tuzuvchilar: salaxutdinova m.i. - samdu, “psixologiya” kafedrasi mudiri, f.f.n. dotsent. eshquvvatov t.e. - samdu, “psixologiya” kafedrasi katta o’qituvchisi. ahrorov v.yu. - samdu, “psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi. nurboboyev sh.b. - samdu, “psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi. taqrizchilar: iskandarov e.a. - “psixologiya” kafedrasining ...

Этот файл содержит 200 стр. в формате DOC (1,3 МБ). Чтобы скачать "umumiy psixologiya fanidan ma’ruzalar matni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umumiy psixologiya fanidan ma’r… DOC 200 стр. Бесплатная загрузка Telegram