biologik resurslarni muhofaza qilish

DOC 109.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1708371422.doc biologik resurslarni muhofaza qilish reja: 1. o`simlik dunyosiga antropogen ta`sir hamda uning ekologik oqibatlari. 2. o'rmon resurslari ularning qisqarishining salbiy oqibatlari. 3. hayvonot olamininng ahamiyati va muhofazasi. 4. turlar tarkibiga antropogen ta'sir. o`simlik dunyosiga antropogen ta`sir hamda uning ekologik oqibatlari. malum bo'lishicha, yer yuzida 350 mingdan 500 minggacha o'simliklar turlari va tur vakillari bor. shulardan 40 ming tur yo'qolish xavfi ostida. sobiq ittifoqning yer usti qismida gulli o'simliklarning umumiy soni 17520 (21 ming) turni tashkil qilgan. vlar 1676 turkum va 160 oilaga biriktirilgan. ilmiy ma'lumotlarga ko'ra, qutb va tundra hududlarida gulli o'simliklarning 189-507 ga turi uchraydi. hozirgi ma'lumotlarga ko'ra, o'rta osiyo hududida 11-12 ming gulli o'simiiklar, 3,5-4000 atrofida zamburug'lar, 3,8-4000 atrofida suvo'tlar va 400 dan ortiq yo'sinlarning tur va tur vakillari aniqlangan. faqat o'zbekistonda 4200 ta yuksak o'simliklarning turlari malum. o'rta osiyo bo`yicha quyi va yuksak o'simliklarning umumiy turlar soni 20000 atrofidadir. yer yuzining turli tumanlari floraning turlicha tarkibi …
2
00 gulli o'simlik turi topilgan, ularning 78,7% endemiklar, hattoki sahroi kabir chollarida 1620 dan ortiq o'simlik turlari aniqlangan. aqsh hududida 22 ming, hindistonda esa 40 mingdan ortiq o'simiik turi bor. tabiatda uchraydigan o'simliklarning 2500 dan ortiq turi insonlar tomonidan foydalaniladi va ancha turlar madaniylashtirilgan. bularga bug'doy, arpa, sholi, jo'xori, olma, uzum, nok, piyoz, sabzi va boshqalar kiradi. insonlar tomonidan foydalaniladigan madaniy o'simliklarning umumiy soni 2,5 ming yoki yer yuzidagi o`simliklart urlarining 10% tashkil qiladi. inson hayoti uchun oziq-ovqat manbaini hosil qilishda 20 ta o'simlik turi va ularning yuzlab navlari qatnashadi; ularga bug'doy, no'xat, sholi, qovun, tariq, olma, uzum va boshqalar kiradi. yer yuzidagi 6,3-6,5 mlrd. aholini ozuqa bilan ta'minlash uchun har yili 1,2-1,3 mlrd. t g'alla kerak. insonning och qolmasligi uchun esa har bir odam hisobiga 0,6 ga yerga ekin ekib hosil olishi kerak. o'rmon resurslari ularning qisqarishining salbiy oqibatlari. o'simliklarning, xususan o'rmonlar maydonining qisqarishi va holatini yomonlashuvi kishilik jamiyatining …
3
si 15,8%, xix asrda kelganda uning miqdori 3,6% tushib qolgan. o'rmonlarni rejasiz, tartibsiz kesilishi o'z navbatida tabiatdagi muvozanatni buzilishiga sabab bo'ldi va insonnig xo'jalik faoliyati uchun quyidagi salbiy oqibatlarning vujudga kelish jarayonini tezlatirdi: tuproq eroziyasi tezlashdi, daryo va ko'llarning rejimi o'zgarib, suvi kamaya boshladi, suv toshqinlari, sel tez-tez bo'ladigan bo'lib qoldi, mikroiqlimga ta'sir etdi, cho'llarda ko'chma qumlar maydoni kengaydi va hokazo. tog'li rayonlarda suvning toshishiga, selga qarshi kurashda o'rmonlarning ahamiyati juda katta. chunki o'rmonlar tog' yon bag'riga yoqqan yog'ining 90%ini ushlab qolsa, aksincha o'rmon yonbag'irlarida yog'inning 90%i oqimga aylanib selni vujudga keltiradi. shu sabali yer sharidagi qaysi tog'li joylarda o'rmonlar betartib kesilgan bo'lsa, o'sha yerlarda tez-tez xavfli suv toshqinlari va sel bo'lib turadi. o'rmonlar sayyoramiz havosini tozalab turishda juda katta ahamiyatga ega. chunki 1 ga o'rmon 18 mln. m3 havoni tozalab turadi. binobarin, o'rmonli yerlardaga havo shahar havosidan 200 marta tozadir. chunki 1 ga yerdagi archa o'rmonlari katta bir shahar …
4
lgan. rossiyaning o'zida 770 mln ga o'rmon bo'lib, tropikadan tashqari o'rmonzorlarning 45% iga ega bo'lgan. aqshda 195 mln ga, kanada 264 mln, braziliya 320 mln ga, peruda 57 mln ga, kolumbiyada 50 mln ga, hindistonda 46 mln ga o'rmonzor bor. hamma osiyo mamlakatlarining o'rmonzorlar maydoni 390 mln gektarga tengdir. o'zbekistonning umumiy yer maydonining 13 foizi (yoki 6007 ming ga) turli qalinlikdagi o'rmonlar bilan qoplangan. ulardan tog'li mintaqalarda 1151 ming. ga, cho'l mintaqasida 3906 ming ga, to'qayzorlarda 36 ming ga va h.k. 1983-1988-yillar oralig'ida respublika hududidagi o'rmonlar maydoni 392 ming gektarga kamaygan. shulardan 242 ming. ga xo'jasizlik va qarovsizlik natijasida yo'q bo'lgan. respublika o'nnonlarida turli daraxtlar: archa, yong'oq, pista, terak, nok, olma va boshqalar uchraydi. o'rmonlar maydonining kamayishiga o't qo'yish, tinimsiz mol boqish, daraxtlarni kesish, parvarish qilmaslik kabi holatlar sabab bo'lgan. o'rmonlarning inson hayot-faoliyatidagi o'rniga qarab, ularni quyidagi turlarga ajratish mumkin: sanoat ahamiyatiga ega o`rmonlar - xalq xo'jaligining yog'ochga bo'lgan ehtiyojini …
5
adi. o'rta osiyo, shu jumladan, o'zbekistonda o'rmonlar maydoni katta emas. lekin shunga qaramay mavjud o'rmonlar xalq xo'jaligida juda katta ahamiyatga ega. turkiston o'nnonlarini uch toifaga bo'lish mumkin: tog' o'nnonlari, cho'l o'rmonlari va to'qayzorlar. tog' o'rmonlari, xususan, tyan-shan va pomir-oloy tog'larining shimoliy yonbag'irlarida, 1500-1800 m balandlikda joylashgan. tog'laming quyi va qisman o'rta qismlarida mevali daraxtlardan tog'olcha, olma, nok va ba'zi bir keng bargli daraxtlar ko'p o'sadi. butalardan bu yerda zirk, uchkat, na'matak va boshqalar xarakterlidir. farg'ona tizim tog'larida noyob yong'oqzorlar bor. tog'larning janubiy yonbag'irlari o'tlar yoki butazorlar bilan qoplangan. turkiston tog'lari o'rmon bilan qoplangan. ular butun hududning taxminan 2% ini ishg'ol qiladi, bu o'rmonlarning ahamiyati katta. tog' o'rmonlari sharros yomg'ir yoqqanda va ko'plab qor eriganda tuproqni yuvib ketilisbdan saqlaydi va tosh-tuproqlarni oqizib keladigan sellarning paydo bo'lishiga yo'l qo'ymaydi. o'rmon bilan qoplangan tog' yonbag'irlarida o'rmonsiz joylarga nisbatan qor bir tekisda eriydi. bu esa namlikning yerga chuqur kirishiga imkon beradi va tog' buloqlari, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "biologik resurslarni muhofaza qilish"

1708371422.doc biologik resurslarni muhofaza qilish reja: 1. o`simlik dunyosiga antropogen ta`sir hamda uning ekologik oqibatlari. 2. o'rmon resurslari ularning qisqarishining salbiy oqibatlari. 3. hayvonot olamininng ahamiyati va muhofazasi. 4. turlar tarkibiga antropogen ta'sir. o`simlik dunyosiga antropogen ta`sir hamda uning ekologik oqibatlari. malum bo'lishicha, yer yuzida 350 mingdan 500 minggacha o'simliklar turlari va tur vakillari bor. shulardan 40 ming tur yo'qolish xavfi ostida. sobiq ittifoqning yer usti qismida gulli o'simliklarning umumiy soni 17520 (21 ming) turni tashkil qilgan. vlar 1676 turkum va 160 oilaga biriktirilgan. ilmiy ma'lumotlarga ko'ra, qutb va tundra hududlarida gulli o'simliklarning 189-507 ga turi uchraydi. hozirgi ma'lumotlarga ko'ra, o'rta osiyo hududida...

DOC format, 109.0 KB. To download "biologik resurslarni muhofaza qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik resurslarni muhofaza q… DOC Free download Telegram