alohida muhofaza qilinadigan hududlar

DOC 86,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1708371348.doc alohida muhofaza qilinadigan hududlar reja: 1. landshaftlar, qo`riqxonalar, milliy bog'lar, buyurtmalarning ahamiyati. 2. tabiat yodgorliklari. landshaftlar, qo`riqxonalar, milliy bog'lar, buyurtmalarning ahamiyati. yerning geografik qobig'idagi tabiiy komponentlarning o'zaro ichki aloqalari, birligiga ko`ra, boshqa joylardagi bioekologik birliklardan farq qiluvchi va tabiiy chegaralarga ega bo'lgan hududiy majmualar landshaftlar deyiladi. landshaftlarning barcha tabiiy komponentlari (geologik tuzilishi, relyefi, iqlimi, tuprog'i, o'simliklari va hayvonot dunyosi) muayyan muvozanatdagi bir butunlikni hosil qiladi. inson o'z faoliyati natijasida landshaftlarning bir yoki bir necha komponentiga ta'sir etadi va bu ta'sir landshaftning muvozanati, dinamik strukturasi, funksiyasini o'zgartiradi hamda butun landshaftning o'zgarishiga olib keladi. landshaftlarning asosiy belgilari: 1) landshaftlar-bir-biri bilan boglangan va bir-birini toldiruvchi tabiiy elementlar va voqeliklar yig'indisidan iborat bolib, ular tarixiy rivojlanish jarayonini davom ettiruvchi fizik-geografik va ekologo-biologik tabiiy birikmalardan iboratdir; 2) landshaftlar tabiiy birikmalar bolib, ularda hamma komponentlar (relyef, iqlim, suv, tuproq, havo, o'simlik va hayvonlar) bir-biri bilan boglangan va bir-birlariga bevosita yoki bilvosita ta'sir qilib, umumiy rivojlanish …

tirilgan bo'ladi; b) antropogen landshaftlar. bular insonning xo'jalik faoliyati natijasida o'zgargan va tabiiy komponentlari qisman o'zgargan, yer yuzidagi ko`pchilik tabiiy birikmalar bolib, quruqlikning 46% ini ishg'ol qiladi. antropogen xildagi landshaftlar madaniy va inson faoliyati ta'sirida buzilgan madaniy hamda o'zining tabiiy funksiyasini bajarish qobiliyatini yo'qotgan degradatsiyaga uchragan landshaftlarga bolinadi. ular o'z-o'zini tiklash qobiliyatiga egadir; d) geoximik landshaftlar-bu kimyoviy elementlari va birikmalarining tarkibi, miqdori bir xil bo'lgan yer yuzasidan tashkil topgan bolib, ayrim elementlarning intensiv to'planishi yoki landshaftlardan yuvilib ketishi, shu tabiiy biogeotsenozlardagi suv havzalarida elementlarning migratsiyasi yaxshi kuzatiladi. jumladan, tundra hududida temir va vodorod ioni, dashtda kalsiy, chol landshaftlarida xlor va oltingugurt elementlarining migratsiyasi kuzatiladi; e) muhofaza qilinadigan landshaftlarda xo'jalik faoliyati tola yoki qisman to'xtatilgan; f) tabiiy landshaftlar-bu tabiiy omillar ta'sirida hosil boladigan va inson faoliyati ta'siridan mutloq saqlangan landshaftlardir; g) elementar landshaftlar-bir xil elementlardan va jinslardan tashkil topgan relyefda joylashgan, bir xil xarakterga ega bo'lgan tuproq va o'simliklar assotsiatsiyalari hosil …

; j) texnogen landshaftlar-bu yuqorida qayd qilingan antropogen landshaftniog bir turi bo'lib, undan foydalanishda inson kuchli texnika vositalarini ishga soladi. masalan, qazilma boyliklarni olish; k) industrial landshaftlar-texnogen landshaftlarning xili bo'lib, shu landshaft muhitiga sanoat majmualarining qurilishi va ta'siridir. masalan, dashtda «baykanur» kosmik majmuai, qizilqumda yer osti boyliklari olishdagi majmualar. tashqi muhitni muhofaza qilishga bo'lgan urinishlar qadim zamonda ham qayd qilingan, lekin u davrda bunday harakatlar diniy qarashlar yoki ibodat elementlari bilan bog'liq bo'lgan, amalda kuchli ta'sir etgan. masalan, milod boshlarida qadimgi misrda mushuk muqaddas, daxlsiz hayvon, qushlardan ibis, o'simliklardan nilufar kabilar muqaddas hisoblangan. hindistonda miloddan oldingi 242-yilda imperator ashokning maxsus farmoni bilan karkidonlar, g'ozlar, maynalar va ba'zi bir boshqa hayvon turlari qonun bilan muhofaza ostiga olingan. hindistonda dastlabki qo`riqxona o'rmonlarda kishilarning xo'jalik ishlari bilan shug'ullanishi man qilinganligi ham taxminan ana shu davrda paydo bo'lgan. qadimgi xitoyda miloddan oldin o'rmonlarni muhofaza qilish bo`yicha choralar ko`rilgan. keyinroq, feodalizm davrida yirik zamindorlarning yerlarida …

, tabiiy zaxiralarni saqlashga muhim ta'sir ko`rsata olmas edi. tabiatni muhofaza qilishda ayrim maydonlardagi tabiiy majmua landshaft o'z holicha maxsus rejim bilan qo`riqlashni talab qiladi. bunday maxsus rejim bilan qo`riqlanadigan maydonlar xo'jalik o'zlashtirishda bevosita ajratib olinib qo`riqlanadigan tabiiy obyektlar qatoriga kiradi. tabiatni muhofaza qilish, landshaftlarning bir butunligi, tabiiy komponentlar - o'simlik, hayvon, suv, havo va tabiiy yodgorlik, hamma zaxiralaming o'zaro muvozanatini muhofaza qilishga qaratilgan. landshaftlarni muhofaza qilishning shakllari juda ko`p. bular: qo`riqxonalar, buyurtmalar, rezervatlar, milliy boglar, dam olish uchun ajratilgan joylar, landshaftlarni muhofaza qilish hamda madaniy landshaftlar holati, tuzilishini yaxshilashdan iboratdir. hozir yer yuzida tabiatni muhofaza qiladigan obyektlaming soni 20 mingdan ortiqdir. qo`riqxonalar-quruqlik va suvlarning o'ziga xos landshaftlarini tabiiy holda saqlash uchun ajratilgan joylar bolib, xo'jalikda undan foydalanilmaydi. o'zbekistonda qo`riqxonalarning umumiy maydoni 2164 km2 ga teng. qo`riqxonalarning asosiy maqsadi tabiatning noyob, diqqatga sazovor qismlari-landshaftlarini jamiyat manfaatlari uchun uzoq vaqtgacha saqlashdan iboratdir. bu yerlarga qo`riqxonaga aloqasi bolmagan kishilar, shu jum1adan, turistlar …

eradigan tabiiy jarayonlarni o'rganish landshaftning o'xshash bo'lgan maydonlarining tabiiy zaxiralari va tabiiy sharoitidan to'g'ri foydalanishga yordam beradi. shu sababli tabiiy majmualarning hamma turlarida qo`riqxonalar bunyod etish lozim. maxsus qo`riqxonalarda asosan katta ilmiy ahamiyatga ega bo'lgan ayrim tabiiy obyektlar muhofaza qilinadi. masalan, orol dengizidagi borsa-kelmas qo`riqxonasida iqlimlashtirilgan qulon, sayg'oq va jayronlarning biologiyasi o'rganiladi. pitsunda qo`riqxonasida asosan relikt qarag'aylar muhofaza qilinadi. chelyabinsk viloyatida tashkil etilgan limen qo`riqxonasida noyob minerallar, buxoro qo`riqxonasida jayron muhofaza qilinadi. ko`pchilik qo`riqxona hududlarida ko`pgina hayvon va o'simlik turlarining hayoti uchun zarur bo'lgan optimal sharoit mavjud. shuning uchun qo`riqxonalar o'simlik va hayvon turlari, shu jumladan, yo'qolish xavfi tug'ilgan turlarni saqlash va ko`paytirishda muhim rol o'ynaydi. masalan, o'simliklardan mamont (sakvoyya) daraxti, livon kedri, tis, shamshod, nilufar; hayvonlardan zubr, bizon, qulon, goral, yo'lbars, qoplon, irbis, suv kalamushi va boshqa turlar faqat qo`riqxonalarda saqlanadi. qo`riqxonalarning ovchilik hayvonlarini saqlash va ko`paytirishda ham ahamiyati katta. qo`riqxonalar, milliy bog`lar tashkil etish quyidagi muammolarni hal qiish …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"alohida muhofaza qilinadigan hududlar" haqida

1708371348.doc alohida muhofaza qilinadigan hududlar reja: 1. landshaftlar, qo`riqxonalar, milliy bog'lar, buyurtmalarning ahamiyati. 2. tabiat yodgorliklari. landshaftlar, qo`riqxonalar, milliy bog'lar, buyurtmalarning ahamiyati. yerning geografik qobig'idagi tabiiy komponentlarning o'zaro ichki aloqalari, birligiga ko`ra, boshqa joylardagi bioekologik birliklardan farq qiluvchi va tabiiy chegaralarga ega bo'lgan hududiy majmualar landshaftlar deyiladi. landshaftlarning barcha tabiiy komponentlari (geologik tuzilishi, relyefi, iqlimi, tuprog'i, o'simliklari va hayvonot dunyosi) muayyan muvozanatdagi bir butunlikni hosil qiladi. inson o'z faoliyati natijasida landshaftlarning bir yoki bir necha komponentiga ta'sir etadi va bu ta'sir landshaftning muvozanati, dinamik strukturasi, funksiyasi...

DOC format, 86,0 KB. "alohida muhofaza qilinadigan hududlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: alohida muhofaza qilinadigan hu… DOC Bepul yuklash Telegram