materiklar tabiat mintaqalari

DOC 66 pages 1.2 MB Free download

66 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOC

Pages 66

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 66

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi _________________________davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti ______________________________ ta’lim yoʻnalishi ___-kurs ___-guruh talabasi ______________________________________ning “tabiiy geografiya” fanidan tayyorlagan materiklar tabiat mintaqalari. mundarija: kirish…………………………………………………………………………….2 i-bob. materiklar tabiat mintaqalari……………….………......6 1.1. tabiiy geografiya mintaqalar………………………………...………………..6 1.2. ekvotorial va subekvotorial mintaqalar..……………………………….……14 1.3. tropik va subtropik mintaqah.……………………………………………….18 ii-bob. tabiat mintaqalarining muhofazasi va barqaror rivojlanish……………..……………..…………………………………….25 2.1. mo‘tadil mintaqa……………………………………………………………..25 2.2. subarktika va subantarktika, arktika va antarktika mintaqa………………….28 2.3. muhofaza qilinadigan hududlar va milliy bog‘lar…...……………………….37 2.4. tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va xalqaro ekologik dasturlar……..50 xulosa………………………………………………………….……………...59 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati………………………….61 kirish kurs ishining dolzarbligi. “materiklar tabiat mintaqalari” tabiat mintaqalari - bu yer yuzasida iqlim, o‘simlik va hayvonot dunyosi, tuproq hamda boshqa tabiiy omillar bir-biriga o‘xshash bo‘lgan hududlardir. ular materiklar bo‘ylab turlicha joylashgan va o‘ziga xos xususiyatlarga ega. har bir tabiat mintaqasi o‘zining geografik joylashuvi, tabiiy resurslari, hayvonot va o‘simlik dunyosi bilan ajralib turadi. bugungi kunda global iqlim o‘zgarishi, atrof-muhit muammolari, bioxilma-xillikning kamayishi …

2 / 66

a uchramoqda. shu bois, bu mintaqalarning geografik taqsimoti, tabiiy resurslari va ekologik holati haqida to‘liq va chuqur bilimga ega bo‘lish, kelajakda ularni asrash va oqilona foydalanish imkonini beradi. shuningdek, o‘quvchilarda geografik tafakkurni shakllantirish, ekologik ongni yuksaltirish, materiklar tabiati, undagi o‘zgarishlar va ularning sabablarini tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishda bu mavzuning o‘rni beqiyosdir. ayniqsa, tabiat mintaqalarining iqlimiy sharoiti va ularga xos o‘simlik-hayvonot dunyosini o‘rganish, insoniyatning barqaror rivojlanishiga xizmat qiladi. shu sababli, “materiklar tabiat mintaqalari” mavzusini chuqur o‘rganish nafaqat ilmiy-amaliy, balki ekologik va tarbiyaviy jihatdan ham muhim ahamiyat kasb etadi. kurs ishining maqsadi. “materiklar tabiat mintaqalari” mavzusidagi kurs ishining asosiy maqsadi – yer yuzasida mavjud bo‘lgan turli tabiat mintaqalarini o‘rganish, ularning shakllanishiga ta’sir etuvchi omillarni tahlil qilish hamda har bir mintaqaning o‘ziga xos tabiiy geografik xususiyatlarini aniqlashdan iborat. tabiat mintaqalari inson hayoti, xo‘jalik faoliyati, iqlim va biologik xilma-xillik bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan hududlar hisoblanadi. shu bois, ularni chuqur o‘rganish nafaqat nazariy, balki amaliy …

3 / 66

ing yana bir maqsadi – o‘quvchida geografik tafakkurni shakllantirish, yer tabiatining butunligini tushuntirish va har bir zonaning inson faoliyatiga ko‘rsatadigan ta’sirini tahlil qilishdir. tabiiy zonalarni bilish – bu nafaqat geografik bilimni oshiradi, balki global iqlim o‘zgarishi, cho‘llanish, o‘rmonlarning kesilishi, hayvonot dunyosining kamayib borishi kabi muammolarga ham e’tibor qaratishga yordam beradi. har bir mintaqaning tabiiy boyliklari, ulardan foydalanish darajasi, aholi zichligi va xo‘jalik tarmoqlarining rivojlanishi tabiat mintaqalari bilan chambarchas bog‘liq. kurs ishining maqsadi shuningdek, o‘quvchilarni ekologik ongli, atrof-muhitga ehtiyotkor munosabatda bo‘ladigan, tabiatga nisbatan hurmat bilan qaraydigan shaxs sifatida tarbiyalashdan iborat. materiklarda joylashgan tabiat mintaqalarining o‘ziga xosligi, ulardagi o‘simlik va hayvonot dunyosining boyligi, ba’zilarining yo‘qolib borayotgani yoki himoyaga muhtojligi haqida ma’lumotlar o‘quvchilarni chuqur fikrlashga undaydi. shuningdek, kurs ishi davomida quyidagi vazifalar amalga oshiriladi: 1) materiklarda uchraydigan asosiy tabiat mintaqalarini aniqlash va xaritada ko‘rsatish; 2) har bir mintaqaga xos iqlim sharoitini o‘rganish; 3) tabiat mintaqalari bo‘yicha o‘simlik va hayvonot olami haqida ma’lumotlar to‘plash; …

4 / 66

har tomonlama yoritish, mantiqiy tahlil qilish va kerakli xulosalarga kelish mumkin. “materiklar tabiat mintaqalari” mavzusi bo‘yicha olib borilayotgan tadqiqotlar nafaqat nazariy, balki amaliy jihatdan ham muhim hisoblanadi. shuning uchun kurs ishining vazifalari quyidagicha ifodalanadi: 1. tabiat mintaqalari haqida umumiy tushuncha shakllantirish; birinchi vazifa – tabiat mintaqalarining qanday geografik hududlar ekanini aniqlash, ularning tasnifi, asosiy xususiyatlari, shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar (iqlim, relyef, tuproq, o‘simlik, hayvonot) haqida ilmiy tushunchalarni bayon qilishdan iborat. bu orqali o‘quvchi har bir tabiat zonasining tabiiy qonuniyatlarga asoslangan holda shakllanishini tushunib yetadi. 2. har bir materikda uchraydigan asosiy tabiat mintaqalarini o‘rganish; materiklar (yevrosiyo, afrika, shimoliy va janubiy amerika, avstraliya, antarktida) bo‘yicha uchraydigan tabiat mintaqalarini aniqlash, ularni taqqoslash va farqlash kurs ishining muhim vazifalaridan biridir. masalan, afrika savannalari, amazonka tropik o‘rmonlari yoki sibir tundrasi kabi mintaqalar o‘ziga xosliklari bilan ajralib turadi. 3. tabiat mintaqalarining iqlimiy xususiyatlarini tahlil qilish; iqlim – tabiat mintaqasini belgilovchi asosiy omillardan biri hisoblanadi. kurs ishida …

5 / 66

mintaqalari bilan uzviy bog‘liq. kurs ishining muhim vazifasi – tabiat mintaqalari va ularning resurslaridan inson qanday foydalanayotganini, bu faoliyatning ijobiy yoki salbiy ta’sirlarini aniqlashdir. ayniqsa, antropogen omillar ta’sirida mintaqalarning buzilishi, ekologik muammolar yuzaga chiqishi muhokama qilinadi. 6. tabiat mintaqalari xaritasini tuzish yoki tahlil qilish; geografik xaritalardan foydalanish, tabiat mintaqalari taqsimotini vizual tarzda ko‘rsatish, ularni izohlash – geografik bilim va ko‘nikmalarni mustahkamlashga xizmat qiladi. kurs ishida xaritalarni tahlil qilish orqali hududiy farqlar aniqlanadi. 7. ekologik muammolarni o‘rganish va echimlar taklif qilish; global iqlim o‘zgarishi, o‘rmonlarning kamayishi, hayvonot dunyosining yo‘qolishi, cho‘llanish kabi ekologik muammolar tabiat mintaqalariga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. kurs ishining vazifalaridan biri – ushbu muammolarni aniqlab, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-ijodiy fikrlar bildirashdir. 8. ilmiy va statistik manbalardan foydalanish; kurs ishini puxta tayyorlash uchun zamonaviy ilmiy adabiyotlar, atlaslar, maqolalar, internet manbalari va statistik ma’lumotlardan foydalanish zarur. bu o‘quvchining mustaqil tadqiqot olib borish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. yuqorida bayon qilingan vazifalar kurs ishining har …

Want to read more?

Download all 66 pages for free via Telegram.

Download full file

About "materiklar tabiat mintaqalari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi _________________________davlat pedagogika instituti tabiiy va aniq fanlar fakulteti ______________________________ ta’lim yoʻnalishi ___-kurs ___-guruh talabasi ______________________________________ning “tabiiy geografiya” fanidan tayyorlagan materiklar tabiat mintaqalari. mundarija: kirish…………………………………………………………………………….2 i-bob. materiklar tabiat mintaqalari……………….………......6 1.1. tabiiy geografiya mintaqalar………………………………...………………..6 1.2. ekvotorial va subekvotorial mintaqalar..……………………………….……14 1.3. tropik va subtropik mintaqah.……………………………………………….18 ii-bob. tabiat mintaqalarining muhofazasi va barqaror rivojlanish……………..……………..…………………………………….25 2.1. mo‘tadil mintaqa……………………………………………………………..25 2.2. subarktika va subantark...

This file contains 66 pages in DOC format (1.2 MB). To download "materiklar tabiat mintaqalari", click the Telegram button on the left.

Tags: materiklar tabiat mintaqalari DOC 66 pages Free download Telegram