islom dini ta’limoti va tasavvuf

DOC 72.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403874021_48276.doc islom dini ta’limoti va tasavvuf reja : 1. islom ta’limoti 2. naqshbandiya tariqati. 3. yasaviya tariqati. 4. kubraviya tariqati islom ta’limoti. islom so’zi arabcha – allohga o’zni topshirish, itoat etish, taslim bo’lish, bo’ysunish ma’nolarini beradi. islom dini ta’limoti bo’yicha, muhammad payg’ambar avvalgi payg’ambarlar (o’rta yer havzasi sivilizatsiyasi ichida ma’lum bo’lgan) ishini davom ettirgan, ular dinini qayta tiklagan, qiyomat oldidan yuborilgan oxirgi payg’ambar (xotam al-anbiyo’) – nabiy va rasul deb tan olinadi. islom dini ichidagi uch asosiy oqimlardan biri bo’lgan sunniylikda ix asrga kelib besh arkon (rukn – arabcha «ustun» ma’nosini anglatadi) haqidagi ta’limot shakllanadi. ko’pchilik ulamolar fikricha, ular quyidagilar: 1. imon; 2. namoz (arabcha – salot); 3. zakot; 4. ro’za (arabcha – savm); 5. hajj; imon. imon masalasida islomda (ahl as-sunna, shi‘alar, xavorijlar ichida) avvalgi davrda turli maktablar vujudga kelib, ular shu kungacha rivojlanib kelmoqdalar. ba’zi ta’limotlar (masalan, mu’tazila, murji’a) yo’qolib, yangi teologik maktablar paydo bo’lgan. shuningdek, ko’p hollarda …

sifatlariga imon keltirish. ibodat qilish va sig’inishga undan o’zga loyiq zot yo’q deb bilish, uning barcha buyruqlarini qabul qilish va barcha qaytargan narsalaridan qaytish. qur’onning «al-ixlos» (112-) surasida alloh taoloning yagonaligini shunday ta’riflanadi: «aytgin (ey, muhammad payg’ambar): alloh yagonadir, beniyozdir (hech kim va hech narsaga muhtoj emas, balki barcha unga muhtojdir), tug’magan, tug’ilmagan va uning tengi yo’qdir» (qur’on, 112:1-4); – farishtalarning borligiga imon keltirish. farishtalar (malo’ika) allohning nurdan yaratgan, uning buyruqlarini so’zsiz bajaruvchi, uning amridan tashqari chiqmaydigan xos bandalaridir. ulardan jabro’il (jibril), miko’il (mikol) kabi buyuk farishtalarning nomlari qur’onda zikr etilgan. jabro’il farishtaning vazifalaridan biri payg’ambarlarga allohning vahylarini yetkazish bo’lgan. farishtalardan ba’zilari odamlar bilan doim birga bo’lib, ularning yaxshi va yomon ishlarini yozib boradilar. qur’onda ular «kirom kotibun» (mukarram kotiblar) deb zikr etilgan (qur’on, 82: 10-12). bundan tashqari, tafsir kitoblarida isrofil, azro’il nomli farishtalarning ismlari qayd etilgan. qur’on va hadislarda farishtalar haqida juda ko’p yerda so’z yuritilgan. ularga ishonish imonning …

iga imon keltirish. alloh insonlarga to’g’ri yo’lni ko’rsatish uchun payg’ambarlar yuborgan. barcha payg’ambarlar bir zanjirning bo’g’inlari kabidirlar. qur’onda 25 payg’ambarning nomlari zikr etilgan. hadislarda payg’ambarlarning umumiy soni 124 ming ekanligi bayon qilingan. musulmonlar uchun ulardan qur’onda nomi zikr qilingan va zikr qilinmaganlarning barchasiga barobar imon keltirish shart; – oxirat kuniga ishonish. dunyoning ibtidosi bo’lgani kabi uning intihosi ham bor. islom ta’limotiga ko’ra, bu dunyo bir sinov maydonidir. bu dunyoda qilingan savob ishlar uchun mukofot, gunoh ishlar uchun jazo beriladigan oxirat hayoti mavjud. qiyomat kuniga va oxirat hayotiga ishonish islomning asosiy g’oyalaridan biridir; – taqdirga – inson boshiga tushgan yaxshiligu yomonlik allohdan ekaniga – e’tiqod qilish. yuqorida aytib o’tilganidek, islomning ma’nosi «taslim bo’lmoq», «o’zini topshirmoq»dir. shunga binoan, inson hayotda ro’baro’ bo’ladigan barcha yaxshi-yomon ishlarni o’zi uchun alloh tomonidan belgilangan sinov va imtihon deb bilishi lozim. yaxshiliklarga shukr qilmog’i, qiyinchilik va mashaqqatlarga sabr qilmog’i imonning shartlaridan biridir; – o’limdan keyin qayta tirilish. …

ga qadar), asr – (peshin vaqti chiqishi bilan to quyosh to’liq botgunga qadar), shom – (quyosh to’liq botganidan ufqdagi qizillik yo’qolguniga qadar), xufton – (shom vaqti chiqqanidan tong otguniga qadar) ado etiladi. zakot. zakot – «poklash» ma’nosini bildiradi, ya’ni ehtiyojdan tashqari bo’lgan boylikning qirqdan bir qismini (1/40) sadaqa qilish. zakot moli zakot miqdoriga yetgan badavlat kishilar uchun farz etilgan. zakot yetim-yesir, beva-bechoralar, musofirlar, qarzdorlar, alloh yo’lida yurganlar, zakot yig’uvchilarga beriladi. zakot hijriy hisob bilan bir yil davomida ishlatilmay turgan yoki shaxsiy ehtiyojdan tashqari, xususiy mulk sifatida foydalanilayotgan mablag’dan beriladi. zakot vositasida jamiyat kishilari orasida o’zaro hurmat-e’tibor ortib, bir muncha tenglik yuzaga keladi. bu jamiyat taraqqiyoti, tinch va osudaligi yo’lida o’ziga xos ahamiyat kasb etadi. ro’za. ro’za – yilda bir oy: hijriy qamariy kalendarning ramazon oyi davomida kunduz kunlari yeyish-ichish va jinsiy aloqada bo’lishdan tiyilish. ro’za hijratning ikkinchi yili farz bo’lgan. bu ibodat kasal yo safarda bo’lgan kishilardan boshqa kunlarda tutib …

qilinib, ehromdan chiqiladi va zulhijja oyining sakkizinchi kuni ehromga kirib, haj ruknlari ado qilinadi. hajning farzi uchta: ehrom bog’lab niyat qilmoq, arafotda turmoq, ka’bani tavof qilmoq. islom dinida yuqorida birinchi rukn sifatida zikr qilingan imon va boshqa e’tiqod masalalari – ilm al-aqo’id (ilohiyot) ilmida o’rganilsa, keyingi 4 masala – ibodat masalalari boshqa ko’pgina savollar bilan ilm al-fiqh (diniy qonunshunoslik) doirasida bayon qilinadi va o’rganiladi. tasavvuf – islomdagi mistikasketik oqimdir. mistitsizm, mistika so’zlari qadimiy yunon tilidagi mystikos – «yashirin», «sirli» so’zidan olingan bo’lib, ilohiyat bilan bevosita muloqot qilish mumkinligi haqidagi ta’limot. bu ta’limot insonning xudo bilan aql va hissiyotdan yuqori bo’lgan sirli aloqasi bo’lib, uning natijasida insonda xudoni bilish hosil bo’ladi. qadimiy sharq va yunon dinlarida ham insonni g’ayritabiiy kuchlar bilan bog’laydigan urf-odatlar (misteriyalar) – mistitsizm elementlari bor edi. yakkaxudolik dinlarining barchasida mistitsizmga xos unsurlar mavjud. hayotning barcha sohalari diniy e’tiqod bilan bog’liq bo’lgan o’rta asrlarda uning roli katta bo’ldi. o’rta …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini ta’limoti va tasavvuf"

1403874021_48276.doc islom dini ta’limoti va tasavvuf reja : 1. islom ta’limoti 2. naqshbandiya tariqati. 3. yasaviya tariqati. 4. kubraviya tariqati islom ta’limoti. islom so’zi arabcha – allohga o’zni topshirish, itoat etish, taslim bo’lish, bo’ysunish ma’nolarini beradi. islom dini ta’limoti bo’yicha, muhammad payg’ambar avvalgi payg’ambarlar (o’rta yer havzasi sivilizatsiyasi ichida ma’lum bo’lgan) ishini davom ettirgan, ular dinini qayta tiklagan, qiyomat oldidan yuborilgan oxirgi payg’ambar (xotam al-anbiyo’) – nabiy va rasul deb tan olinadi. islom dini ichidagi uch asosiy oqimlardan biri bo’lgan sunniylikda ix asrga kelib besh arkon (rukn – arabcha «ustun» ma’nosini anglatadi) haqidagi ta’limot shakllanadi. ko’pchilik ulamolar fikricha, ular quyidagilar: 1. imon; 2. namoz (arabcha –...

DOC format, 72.0 KB. To download "islom dini ta’limoti va tasavvuf", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini ta’limoti va tasavvuf DOC Free download Telegram