хива хонлигида ҳарбий бошқарув ва қўшин тузилиши

DOC 39.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1546670870_73495.doc хива хонлигида ҳарбий бошқарув ва қўшин тузилиши режа: 1.хива хонлигида ҳарбий бошқарув. 2.ихтисослаштирилган гуруҳ 3.чор россияси мустамлакачилик даврида хива хонлиги хива хонлигида ҳарбий бошқарув. хива хонлиги қўшин (черик)и доимий отлиқ ва пиёдалар, уруш вақтларида йиғилувчи ёлланма навкарлар ҳамда камдан-кам ҳолларда йиғилувчи кўнгилли аҳоли вакилларидан ташкил топган. отлиқ ва пиёдалар алоҳида ўнлик, юзлик, минглик ва ўн мингликлардан иборат ҳолда ўнбоши, юзбоши, мингбоши, ва саркардалар томонидан бошқарилган. ўз навбатида қўшин бир қанча ихтисослаштирилган гуруҳ ёки қисмлардан ташкил топган. “сўзавул” (ҳарбий айғоқчи гуруҳ), “қоровул” (қўшиндан анча илгари сафда юрувчи ва душман қўшинини дастлаб кўриб хабар етказувчи, тунда хавфсизликни таъминловчи қисм), “чаповул” (тез ҳаракатланувчи ва душманга илк ҳужум қилувчи қисм), “ҳировул” (олдинги илғор сафда ҳаракатланувчи хабарчи қисм), “эровул” (дастлабки синов ҳужумини қайтарвчи қисм), “ўнг бўйранчи ” (ўнг томон таянч қисм), “сўл бўйранчи” (чап томон таянч қисм), “яровул” (ўртада ҳаракатланувчи ва душман қўшинини ёриб кирувчи қисм), “тўпчи”, “милтиқчи” (мерганлар), “шамхалчи”, “туғчи” (хонлик рамзини олиб …
2
масалан, ҳожи муҳаммадхон ҳокимиятни бошқарган даврда биргина али султоннинг қўшини 40 мингга яқин бўлган. х1х асрнинг иккинчи ярмида туркман ёвмут қабиласи билан бўлган жангда хонликда 17 минг отлиқ ва 3400 пиёда қўшин йиғилган. хива хони муҳаммад раҳимхон 11 томонидан келтирилган маълумотларга қарагнда, рус босқинига қарши мудофаа жангида 45000 навкар қатнашган. мамлакатда амалга оширилиши лозим бўлган ҳар бир юриш олдиндан режалаштирилиб, давлат ва жамоат арбобларидан иборат кенгаш муҳокамасида маъқуллангач амалга оширилган. одатда қўшин сони, таркиби ва унга бошчилик қилувчи саркардалар билан боғлиқ масалалар ҳарбий ҳаракатларнинг мавқеи ва доирасидан келиб чиққан ҳолда ҳал этилган. йирик юришлар олдидан қўшин хон фармонига мувофиқ тайёргарлик босқичидан ўтган, унда навкарлар ва отлар кўздан кечирилган, сараланган. бошқа ҳолларда навкарларнинг хизматга яроқлилиги бевосита бошлиқлар томонидан текшириб борилган. одатда қўшин ҳарбий машғулотлар билан мунтазам шуғулланиб борган. саркардани тайинлашда унинг ҳаётий тажрибага эгалиги ва сиёсий, ҳарбий соҳадан хабардорлигига алоҳида эътибор берилган. асосан мансабдор шахслар саркарда этиб тайинланган. улар ҳарбий ҳаракат …
3
мавжуд бўлиб, хон ва тегишли масъул мансабдор шахс томонидан кўриб чиқилиб ҳал этилган. йигитлар қуйидаги ҳолларда навкарлар рўйхатидан ўчирилган: -ёлғиз фарзанд бўлса; -бой ёки савдогар сифатида; -вафот этган тақдирда. навкарлар таъминоти шакли ва давомийлигига кўра хазина ҳисобидан тайинланадиган доимий маош (пул ва натура, яъни, маҳсулот шаклида) ҳамда мавсумий таъминот, яъни ҳосил йиғилган вақтда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларидан улуш бериш тарзида амалга оширилган.ёлланма қўшин таркибига кирувчи навкарлар таъминоти эса ўзлари ҳисобидан амалга оширилган. умумий ҳолларда қўшини қурол-яроғ билан таъминлаш ишлари давлат томонидан амалга оширилган. манбаларда қайд қилинишича, хонликда ҳарбий хизматчиларни мунтазам рағбатлантириб бориш қоидасига амал қилинган. жумладан, юриш ва мудофаа жангларида алоҳида жасорат кўрсатган, бошқаларга намуна бўлган навкарлар ва ҳарбий мансабдорлар хон, олий мансабдор шахслар ҳамда саркардалар томонидан имтиёзга эга ер майдони, пул ёки қимматбаҳо буюм, шунингдек натура шаклидаги, рамзий маънодаги (чопон кидириш, пичоқ совға қилиш ва ҳоказо) мукофот (инъом)лар билан тақдирланган. азалдан қўлга киритилган ўлжалар жангда қатнашган навкарлар ўртасида тақсимланган. шунингдек, …
4
а қўшиннинг рўйхати олдиндан тайёрлаб қўйилган. ўтроқ аҳоли ҳудудларида ҳар бир масжид қавм (масжид-жамоа, бирламчи маъмурий ҳудудий бирлик) маҳаллий аҳоли сонидан келиб чиққан ҳолда белгиланган миқдорда навкар бериши керак бўлган. кўчманчи аҳоли ҳудудларида хон хукумати томонидан кимга бир таноб ер берилган бўлса, юриш вақтида у битта жангчи, кимга ўн таноб ер берилган бўлса, у ўнта жангчи бериши, ҳар бир жангчи бериши, ҳар бир жангчи эса ўзи билан уруш анжомлари ва озиқ-овқатларни олиб юриш учун иккита туя олиб келиши талаб қилинган. одатда, ҳар бир қабила етказиб бериши лозим бўлган навкар миқдори олдиндан белгилаб қўйилган. улардан ташкил топган қўшин қисмлари ҳар бир қабила ёки этник гуруҳ аъзолари мажмуасидан иборат ҳолда ташкил этилган ва ўз бошлиқлари томонидан қўшинга жалб этилган. аҳоли ҳарбийларга катта ҳурмат билан муносабатда бўлган, улар томонидан эъзозланган. тарихий манбаларда ҳарбийларнинг хоҳ у оддий навкар, хоҳ ҳарбий бошлиқ бўлсин, “сарбоз” деб аталганлигини кўриш мумкин. хива қўшинида жиддий ўзгаришлар асосан рус мустамлакаси …
5
искусства. т-3. москва 1983 г.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "хива хонлигида ҳарбий бошқарув ва қўшин тузилиши"

1546670870_73495.doc хива хонлигида ҳарбий бошқарув ва қўшин тузилиши режа: 1.хива хонлигида ҳарбий бошқарув. 2.ихтисослаштирилган гуруҳ 3.чор россияси мустамлакачилик даврида хива хонлиги хива хонлигида ҳарбий бошқарув. хива хонлиги қўшин (черик)и доимий отлиқ ва пиёдалар, уруш вақтларида йиғилувчи ёлланма навкарлар ҳамда камдан-кам ҳолларда йиғилувчи кўнгилли аҳоли вакилларидан ташкил топган. отлиқ ва пиёдалар алоҳида ўнлик, юзлик, минглик ва ўн мингликлардан иборат ҳолда ўнбоши, юзбоши, мингбоши, ва саркардалар томонидан бошқарилган. ўз навбатида қўшин бир қанча ихтисослаштирилган гуруҳ ёки қисмлардан ташкил топган. “сўзавул” (ҳарбий айғоқчи гуруҳ), “қоровул” (қўшиндан анча илгари сафда юрувчи ва душман қўшинини дастлаб кўриб хабар етказувчи, тунда хавфсизликни таъминловчи қисм), “чапов...

DOC format, 39.5 KB. To download "хива хонлигида ҳарбий бошқарув ва қўшин тузилиши", click the Telegram button on the left.