umurtqali hayvonlarning ayirish organlarining tuzilishi va evolutsiyasi

PPTX 21 стр. 2,1 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

umurtqali hayvonlarning ayirish organlarining tuzilishi va evolutsiyasi. umurtqali hayvonlarning ayirish organlarining tuzilishi va evolutsiyasi. reja: umurtqali hayvonlar. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari tuzilishi. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi. umurtqali hayvonlar umurtqalilar, boshskeletlilar (vertebrata yoki craniata) — xordalilar tipiga mansub hayvonlar kenja tipi. turlari soni umurtqasizlarga nisbatan kam; shunga qaramay ular hozirgizamon biosferasida muhim oʻrin tutadi. u. yuksak tuzilgan; oʻzgaruvchan yashash xususiyatiga ega. ular okean suvining turli qatlamlarida, baland togʻlarda, choʻllarda va boshqa joylarda yashaydi. barcha u. evolyutsiyasida ular tuzilishining bitta umumiy reja asosida rivojlanishi kuzatiladi. bunday rivojlanish morfologik, biokimyoviy va fiziologik xususiyatlari, xattixarakatlari hamda psixik faoliyati jihatidan takomillashgan formalar vujudga kelishiga olib kelgan. umurtqali hayvonlar umurtqalilarning qadimgi ajdodlari (bosh skeletsizlar, pardalilar) dengizda yashagan. u. dastlab chuchuk suvda paydo boʻlib, evolyutsiyaning dastlabki bosqichini oʻtgan. ular evolyutsiyasi davomida birlamchi oʻq skelet — xorda oʻrniga dastlab togʻayli, keyinroq suyakli umurtqa pogʻonasi paydo boʻlgan. natijada suv oqimiga qarshi xarakatlana oladigan kuchli muskulatura uchun pishiq va …

2 / 21

orqali nafas oladi. qadimgi u.ning chuchuk suvda yashashga oʻtishi bilan suvtuz almashinuvi birlamchi buyrak — mezonefros oʻrniga amniotalarda ikkilamchi buyrak — metanefros paydo boʻlgan. metabolizmning gormonal boshqarilishi murakkablashgan. u.ning nerv sistemasi va sezgi organlari ishi rivojlangan. umurtqali hayvonlar baʼzilarida elektr va magnit sezuvchi organlar ham bor. u., odatda, ayrim jinsli, birok, germafroditizm ham uchrab turadi. tuban u. tuxum qoʻyib, koʻpchiligi tirik bola tugʻib koʻpayadi. yuksak u. nasliga gʻamxoʻrlik qiladi. eng qadimgi u. qoldiklari ordovik davri chuchuk suv xavzalari yotqiziqlaridan topilgan. sudralib yuruvchilar mezozoyda juda keng tarqalgan. ulardan sut emizuvchilar va kushlar paydo boʻlgan. hozir u.ning 40—45 ming turi mavjud boʻlib, 7 sinf (toʻgarak ogʻizlilar, togʻayli baliqlar, suyakli baliqlar, suvda va quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar, qushlar va sut emizuvchilar)ga boʻlinadi. umurtqali hayvonlar umurtqali hayvonlarning ayirish organlari tuzilishi chiqarish sistemasi, ayirish sistemasi, ekskretor sistema — tirik organizmlarda ortiqcha suv, moddalar almashinuvining oxirgi mahsulotlari, tuz, shuningdek, unda hosil boʻladigan yoki tashqi muhitdan kiradigan …

3 / 21

r, koʻp tuklilar va mollyuskalar lichinkasida chiqarish sistemasi — protonefridiylar, halqali chuvalchanglarda metanefridiylar. qisqichbaqasimonlar chiqarish sistemasi antennal va maksillyar bezlardan iborat. quruqlikda hayot kechirishga oʻtish namlikni tejashni talab qiladi. shuning uchun suvda oson eriydigan ammiak va mochevina qiyin eriydigan guanin (oʻrgimchaksimonlar) yoki siydik kislotasi bilan (koʻpoyoqlilar, hasharotlar, sudralib yuruvchilar, kushlar) almashinadi. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari tuzilishi quruqlikda yashovchi boʻgʻimoyoqlilarda chiqarish sistemasi ichak devori yoki malpigi naychalaridan iborat. chikarish mahsulotlari orqa ichakka oʻtib, undagi moddalar almashinuvi mahsulotlari choʻkmaga tushadi, suv esa ichak devori orkali yana qonga soʻriladi. suvsizlangan chiqarish mahsulotlari hazm boʻlmagan oziq qoldiqlari bilan anal tegishidan tashqariga chiqarilady. bir qancha umurtqasiz hayvonlarda choʻkmaga tushgan chiqarish mahsulotlarini toʻplovchi buyraklar boʻladi. bu vazifani nematodalarda maxsus hujayralar, yomgʻir chuvalchanglarida xlorogen hujayralar, hasharotlar va koʻpoyoqlilarda yogʻ tanachalari, zahkashlar (quruqlikda yashovchi qisqichbaqasimonlar)da jigar oʻsimtalari bajaradi. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari tuzilishi xordalilardan qobiklilarning chiqarish sistemasi toʻplovchi qopchalardan iborat. lansetnikning jabralari yaqinida joylashgan nefromiksiylar deb ataladigan chiqarish …

4 / 21

ezlarining rivojlanishi bilan boglits. choʻlda yashovchi sut emizuvchilarda esa siydikning osmotik konsentratsiyasi koʻtariladi. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari tuzilishi umurtqali hayvonlar evolyutsiyasi va individual rivojlanishi davomida pronefros (bosh buyragi), mezonefros (tana buyragi) va metanefros (chanoq buyrak yoki ikkilamchi buyrak) deb ataladigan buyraklar ketmaket almashingan (yana qarang buyrak, nafas, teri). umurtqali hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi bir hujayrali hayvonlarda moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan qoldiq moddalar va ortiqcha suv qisqaruvchi vakuolalar yordamida tashqariga chiqariladi. infuzoriyalilarda ayirish a’zosining tuzilishi biroz murakkablashgan, har bir qisqaruvchi vakuola - yig‘uvchi uzun naycha, pufakcha va chiqarish naychasidan iborat. bo‘shliqichlilarda maxsus ayirish a’zosi bo‘lmaydi. moddalar almashinuvining mahsulotlari entoderma qavati hujayralarining qisqaruvchi vakuolalari yordamida tana bo‘shlig‘iga, u yerdan tashqi muhitga chiqariladi. yassi chuvalchanglarda ayirish sistemasi protonefridiylar (oddiy buyrak) dan iborat. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi boshskeletsizlarda ayirish tana bo‘ylab joylashgan metanefrediylardan iborat. har bir metanefrediy tana bo‘shlig‘iga va umumiy teshik orqali jabra oldi bo‘shlig‘iga ochiladi. baliqlarda ayirish bir juft tasmasimon …

5 / 21

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umurtqali hayvonlarning ayirish organlarining tuzilishi va evolutsiyasi"

umurtqali hayvonlarning ayirish organlarining tuzilishi va evolutsiyasi. umurtqali hayvonlarning ayirish organlarining tuzilishi va evolutsiyasi. reja: umurtqali hayvonlar. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari tuzilishi. umurtqali hayvonlarning ayirish organlari evolutsiyasi. umurtqali hayvonlar umurtqalilar, boshskeletlilar (vertebrata yoki craniata) — xordalilar tipiga mansub hayvonlar kenja tipi. turlari soni umurtqasizlarga nisbatan kam; shunga qaramay ular hozirgizamon biosferasida muhim oʻrin tutadi. u. yuksak tuzilgan; oʻzgaruvchan yashash xususiyatiga ega. ular okean suvining turli qatlamlarida, baland togʻlarda, choʻllarda va boshqa joylarda yashaydi. barcha u. evolyutsiyasida ular tuzilishining bitta umumiy reja asosida rivojlanishi kuzatiladi. bunday rivojlanish morfologik,...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (2,1 МБ). Чтобы скачать "umurtqali hayvonlarning ayirish organlarining tuzilishi va evolutsiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umurtqali hayvonlarning ayirish… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram