umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning rivojlanishi

PPTX 20 pages 277.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.7 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning rivojlanishi. xusanova gulsanam 1. umurtqasizlarning rivojlanishi 2. umurtqali va umurtqasizlarning taqqoslash 3. umurtqali hayvonlarning rivojlanishi reja: umurtqasizlarning asosiy guruhlari umurtqasizlarning 30 dan ortiq turkumini o'z ichiga olgan arthropoda turi, hasharotlar, o'rgimchaklar va qisqichbaqasimonlar kabi organizmlarni birlashtiradi, ularning umumiy xususiyati – segmentlangan tanasi va qo'shimchalari hisoblanadi. cnidaria turi, meduza va mercanlar kabi radiatsion simmetriyali hayvonlarni o'z ichiga oladi, ularning tana bo'shlig'i gastrovaskulyar bo'lib, taxminan 10 000 dan ortiq turlarni tashkil qiladi. mollusca turi, 85 000 dan ortiq turdagi yumshoq tanali hayvonlarni, jumladan, salyangozlar, midiyalar va kalamarlarni o'z ichiga oladi, ularning aksariyati qobiq yoki qobiqsimon tuzilmalarga ega. umurtqasizlarning anatomiyasi umurtqasizlarning tana bo‘shlig‘i turlicha bo‘lib, ba’zilari selomat (masalan, yassi chuvalchanglar), ba’zilari esa haqiqiy selomali (masalan, halqali chuvalchanglar) bo‘ladi, bu ularning harakatlanishi va organlarining joylashuviga ta’sir qiladi. ko‘plab umurtqasizlar, masalan, hasharotlar, tashqi skeletga ega bo‘lib, xitin qatlamidan tashkil topgan va ularning himoyasi va qo‘llab-quvvatlashi uchun xizmat qiladi; bu …

2 / 20

yvonlarning skeleti, umurtqalar deb ataluvchi suyak yoki xaftaga o'xshash tuzilmalardan iborat bo'lib, 3 dan 1000 tagacha umurtqadan tashkil topishi mumkin. amfibiyalarning paydo bo'lishi amfibiyalarning paydo bo'lishi, suvdagi hayotdan quruqlikdagi hayotga o'tish bilan bog'liq bo'lib, bu jarayonda nafas olish va harakatlanish sistemalarida 4 oyoq va o'pkaga ega bo'lish kabi muhim o'zgarishlar ro'y bergan. amfibiyalarning erkin ko'payish uchun suvga qaytish zarurati, ularning tuxumlarining suvsiz muhitda rivojlana olmasligi bilan bog'liq bo'lib, bu ularning hayot siklining muhim xususiyatidir. amfibiyalar, taxminan 370 million yil avval, devon davrida, qadimgi baliqlardan evolyutsion jarayon natijasida paydo bo'lgan va tetrapodlarning birinchi vakillarini ifodalaydi. umurtqali hayvonlarning evolyutsiyasi umurtqali hayvonlarning evolyutsiyasi jarayonida 500 milliondan ortiq yil davomida 50 mingdan ortiq tur paydo bo‘lgan, bu esa hayotning ajoyib xilma-xilligini ko‘rsatadi. umurtqali hayvonlarning suvdagi hayotdan quruqlikka chiqishi evolyutsiyaning muhim bosqichi bo‘lib, o‘pka, oyoq-qo‘llar va boshqa moslashuvlarning rivojlanishi bilan bog‘liq. dastlabki umurtqali hayvonlar, taxminan 530 million yil oldin kembriy davrida paydo bo‘lib, suvda yashagan …

3 / 20

ab guruhini tashkil qiladi. umurtqali hayvonlar 7 sinfga bo'linadi: baliqlar, amfibiyalar, sudralib yuruvchilar, qushlar, sutemizuvchilar va ikkita kam uchraydigan sinf – agnatha va placodermlar. qushlar sinfi taxminan 10 000 dan ortiq turga ega bo'lib, ularning aksariyati uchuvchi hayvonlardir, lekin ba'zilari uchish qobiliyatini yo'qotgan. ularning skeleti engil va kuchlidir. umurtqasizlar va umurtqali hayvonlarning farqlari umurtqalilarning skeleti suyaklardan yoki xaftaga tushadigan to'qimalardan tashkil topgan bo'lib, umurtqasizlarda esa skelet tashqi qobiq yoki gidrostatistik bosim kabi boshqa tuzilmalar orqali ta'minlanadi. umurtqasizlar hujayralarining yadrosi oddiy tuzilgan bo'lsa, umurtqalilar hujayralarining yadrosi murakkabroq va kattaroq bo'ladi, bu ularning rivojlanish darajasidagi farqni ko'rsatadi. umurtqalilarning asab tizimi markazlashgan va miya va orqa miya kabi murakkab tuzilmalarni o'z ichiga oladi, umurtqasizlarda esa asab tizimi sodda tarmoq yoki ganglionlar shaklida bo'ladi. umurtqasizlar va umurtqali hayvonlarning o'xshashliklari umurtqasizlar va umurtqalilarning ikkalasida ham hujayralarni birlashtiruvchi to'qimalar, masalan, biriktiruvchi to'qima mavjud bo'lib, ular tananing tuzilishi va funksiyasi uchun muhim ahamiyatga ega. na umurtqasizlar, na …

4 / 20

i nazorat qilishda muhim funksiyani bajaradilar, suvning tozaligini ta'minlashga hissa qo'shadilar. umurtqasizlar, xususan hasharotlar, oʻsimliklarning changlanishida muhim rol oʻynaydi, 80% dan ortiq gulli oʻsimliklar hasharotlar orqali changlanadi va bu oziq-ovqat xavfsizligi uchun juda muhim. qushlarning evolyutsiyasi arxeyopteriks kabi oraliq shakllar qushlarning reptiliyalar bilan boʻlgan evolyutsion aloqasini koʻrsatib, ularning skelet tuzilishi va patlarining rivojlanishini tasvirlaydi. qushlar, taxminan 150 million yil avval, dinozavrlarning teropod guruhi ichidan evolyutsiyalanib, parvoz qilish qobiliyatiga ega boʻlgan, patli, issiqqonli mavjudotlarga aylanishgan. zamonaviy qushlar taxminan 10,000 ga yaqin turga ega boʻlib, ularning morfologiyasi va ekologiyasi jihatidan juda xilma-xildir, bu ularning muvaffaqiyatli adaptatsiyasi va evolyutsion tarqalishini koʻrsatadi. umurtqasizlarning tasnifi umurtqasizlar 30 dan ortiq turkumga bo'linadi, ularning eng yiriklari – bo'g'imoyoqlilar (hasharotlar, o'rgimchaklar, qisqichbaqasimonlar), yumshoq tanlilar (salivyalar, mollyuskalar) va iplar (gidralar, meduzalar)dir. iplar suvdagi hayotga moslashgan va radiatsion simmetriyaga ega, 9000 ga yaqin turlari mavjud bo'lib, ularning ko'pchiligi dengizlarda yashaydi. bo'g'imoyoqlilar – yer yuzidagi eng ko'p tarqalgan umurtqasizlar guruhi bo'lib, …

5 / 20

birga tana shaklini saqlashga yordam beradi. umurtqasizlarning paydo bo'lishi dengiz umurtqasizlari, masalan, mercanlar, dengiz yulduzlari va mollyuskalar, yer yuzidagi umurtqasizlarning 97% dan ortigʻini tashkil qiladi va okeanlarning ekosistemalarida muhim rol oʻynaydi. umurtqasizlarning 540 million yil avval kambriy portlashi davrida koʻp hujayrali organizmlar sifatida paydo boʻlganligi va bu davrda hayotning ajoyib xilma-xilligining boshlanishi kuzatilganligi aniqlandi. umurtqasizlarning 540 million yil avval kambriy portlashi davrida koʻp hujayrali organizmlar sifatida paydo boʻlganligi va bu davrda hayotning ajoyib xilma-xilligining boshlanishi kuzatilganligi aniqlandi. umurtqasizlarning fiziologiyasi umurtqasizlarning nafas olish tizimi turlicha boʻlib, masalan, hasharotlarda traxeya tizimi, mollyuskalarda esa gillalar orqali kislorod almashinuvi amalga oshiriladi, bu esa 100 ga yaqin turli xil nafas olish usullarining mavjudligini ko'rsatadi. ko'pchilik umurtqasizlarda ochiq qon aylanish tizimi mavjud bo'lib, qon to'g'ridan-to'g'ri to'qimalarga quyiladi, bu esa metabolik jarayonlarning tezligini ta'minlaydi. masalan, hasharotlarda qonning yurakdan to'qimalarga tez tarqalishi 10 marta tezroq boʻlishi mumkin. suvda yashovchi umurtqasizlarning osmoregulyatsiyasi mexanizmi, ya'ni suv-tuz muvozanatini saqlash mexanizmi, tashqi …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning rivojlanishi"

powerpoint presentation umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning rivojlanishi. xusanova gulsanam 1. umurtqasizlarning rivojlanishi 2. umurtqali va umurtqasizlarning taqqoslash 3. umurtqali hayvonlarning rivojlanishi reja: umurtqasizlarning asosiy guruhlari umurtqasizlarning 30 dan ortiq turkumini o'z ichiga olgan arthropoda turi, hasharotlar, o'rgimchaklar va qisqichbaqasimonlar kabi organizmlarni birlashtiradi, ularning umumiy xususiyati – segmentlangan tanasi va qo'shimchalari hisoblanadi. cnidaria turi, meduza va mercanlar kabi radiatsion simmetriyali hayvonlarni o'z ichiga oladi, ularning tana bo'shlig'i gastrovaskulyar bo'lib, taxminan 10 000 dan ortiq turlarni tashkil qiladi. mollusca turi, 85 000 dan ortiq turdagi yumshoq tanali hayvonlarni, jumladan, salyangozlar, midiyalar va kalamar...

This file contains 20 pages in PPTX format (277.7 KB). To download "umurtqali va umurtqasiz hayvonlarning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: umurtqali va umurtqasiz hayvonl… PPTX 20 pages Free download Telegram