umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi, baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalar

PPTX 24 стр. 22,6 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 22,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

madinabonu aliqulova termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti talabasi ____________________ning biologiyada o‘qitish metodikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi. baliqlar , amfibiyalar va reptiliyalar mavzu: 1) umurtqali hayvonlar haqida umumiy tushuncha 2) baliqlar (suyakli va tog’ayli baliqlar) 3) amfibiyalar (suvda va quruqlikda yashovchilar) 4) reptiliyalar (sudralib yuruvchilar) 5) baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalar o‘rtasidagi farqlar 6) xulosa reja: umurtqali hayvonlar haqida umumiy tushuncha umurtqali hayvonlar — tanasida ichki suyak skeleti va umurtqa pog‘onasi mavjud bo‘lgan hayvonlardir. ularning skeleti tanani ushlab turadi va harakatlanish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. bunday hayvonlarda asab tizimi yaxshi rivojlangan bo‘lib, ular atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga tezda javob bera oladi. umurtqali hayvonlar yer yuzida juda ko‘p turga ega va ular turli sharoitlarga moslashgan. ular besh asosiy guruhga bo‘linadi: baliqlar, amfibiyalar, sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilar. har bir guruhning o‘ziga xos tuzilishi va yashash muhiti mavjud. baliqlar — suvda yashovchi eng qadimgi umurtqali hayvonlardir. ularning tanasi suvda tez harakatlanish uchun …

2 / 24

ham nafas oladi. ular tuxumlarini suvga qo‘yadi, tuxumdan chiqqan lichinkalar avval suvda yashaydi, keyinchalik asta-sekin quruqlik hayotiga moslashadi. eng mashhur vakillari — qurbaqalar, tritonlar va salamandralar. amfibiyalar tabiatda juda muhim rol o‘ynaydi: ular hasharotlar bilan oziqlanib, ularning sonini tartibda ushlab turadi. shu sababli ular ekologik muvozanatni saqlashda katta ahamiyatga ega. amfibiyalar (suvda va quruqlikda yashovchilar) sudralib yuruvchilar — asosan quruqlikda yashovchi umurtqali hayvonlar bo‘lib, ularning tanasi quruq va tangachali teri bilan qoplangan. bu ularga suvning bug‘lanib ketishidan himoya bo‘lish imkonini beradi. ular o‘pka yordamida nafas oladi va tuxumlarini quruqlikda qo‘yadi. reptiliyalar quyosh issiqligiga muhtoj, chunki ular o‘z tana haroratini o‘zgartira olmaydi. eng mashhur vakillari — ilon, kaltakesak, toshbaqa va timsoh. sudralib yuruvchilar tabiatda yirtqichlar sifatida boshqa hayvonlar populyatsiyasini nazorat qiladi va oziq zanjirining muhim bo‘g‘ini hisoblanadi. ularning ayrim turlari (masalan, toshbaqa) uzoq umr ko‘rishi bilan ham ajralib turadi. reptiliyalar (sudralib yuruvchilar) bu uch guruh o‘rtasida ko‘plab farqlar mavjud. baliqlar faqat …

3 / 24

iplariga bo‘linadi. lansetniklar dengizlarning sayoz qismida qumga ko‘milib yashaydi. hayvonning paypaslagichlar bilan o‘ralgan og‘zi joylashgan oldingi qismi qumdan chiqib turadi. tanasining uzunligi 5–8 sm ga teng. tanasining orqa tomonida orqa suzgichi, tanasining keyingi tomonida dum suzgichi joylashgan. lichinkaxordalilar – tanasi silindr yoki bochka shaklidagi dengiz hayvonlari. lichinkalik davrida erkin suzib yuradi. voyaga yetgan assidiyalar tanasining ostki tomoni bilan suv tubiga yopishib, o‘troq hayot kechiradi. xordalilar umurtqali hayvonlarga xos xususiyatlar: o‘q skeleti umurtqa pog’onasidan iborat. plastinkajabralilar (tog‘ayli baliqlar) sinfi akulalar kichik tikanli akula tanasi 100 sm, kit akula esa 15–20 m gacha keladi. akulalar yirtqich bo‘lib, baliqlar, mollyuskalar bilan, kit akula esa plankton organizmlar va boshqa mayda baliqlar, ularning tuxumlari bilan oziqlanadi. umurtqalilar kenja tipi. skatlar tanasi yassi, suv tubida yashashga moslashgan, uzunligi bir necha sm dan 6–7 metrgacha yetadi. ko‘krak suzgichlari juda keng. ular mollyuskalar, qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi. elektr skat tanasining ikki yonida elektr toki ishlab chiqaruvchi organlar joylashgan. skatlar …

4 / 24

tangachalar bilan qoplangan. tangachalarning o'shi tufayli yillik halqalar hosil bo'ladi, ularni sanash orqali baliq yoshini aniqlash mumkin. baliqlar terisida juda ko'p bezlar bo'ladi. bu bezlar ishlab chiqaradigan shilimshiq modda suzayotgan baliq tanasining suvda ishqalanishini kamaytiradi. suyakli baliq terisi suyak tangachalar bilan qoplangan. tangachalarning o'shi tufayli yillik halqalar hosil bo'ladi, ularni sanash orqali baliq yoshini aniqlash mumkin. baliqlar terisida juda ko'p bezlar bo'ladi. bu bezlar ishlab chiqaradigan shilimshiq modda suzayotgan baliq tanasining suvda ishqalanishini kamaytiradi. o'zbekiston suv havzalaridan baliqlarning 25 ga yaqin turi kashf qilingan. farg'ona vodiyidan 2021-yilda fan uchun yangi bo'lgan farg'ona yalangbaliqi (triplophysa ferganaensis) o'zbek olimlari tomonidan kashf etildi. baliqlarning juft suzgichlari (ko'krak va qorin suzgichlari), toq suzgichlar (orqa, anal va dum suzgichlari) harakat organlaridir. ayni vaqtda baliqlarning 36 mingdan ortiq turi mavjud. baliqlar zoologiyaning ichki bo'limi organadi. yashil qurbaqalarning terisi baqlarnikiga nisbatan quruq va dag'al. orqa oyoqlari baqlamniqot kabi uzun bo'lib, suvda yuzishga mos keladi. yashil qurbaqa terisida …

5 / 24

ari yo'qib ketgan. amfibiya va reptiliyalar birgalikda gerpetologiya faniga kiradi. umurtqali hayvonlar xilma-xilligi tabiatda hayotning boyligini namoyish etadi. baliqlar suv muhitiga, amfibiyalar suv va quruqlik muhitiga, reptiliyalar esa quruqlik hayotiga mukammal moslashgan. ularning har biri ekotizimda muhim rol o‘ynaydi — oziq zanjirini tashkil etadi, hasharotlar sonini nazorat qiladi va tabiat muvozanatini saqlashga yordam beradi. shu sababli, umurtqali hayvonlarni asrash, ularning yashash joylarini muhofaza qilish — bizning burchimizdir. chunki ularning har biri yer sayyorasidagi hayot zanjirining ajralmas bo‘lagidir. xulosa thank you image9.svg image10.png image11.svg image12.png image13.svg image14.png image15.svg image16.png image17.png image1.png image2.svg image3.png image4.svg image5.png image6.svg image7.png image8.png image18.png image19.svg image20.png image21.png image22.png image23.png image24.svg image25.png image26.png image27.png image28.png image29.svg image30.png image31.svg image32.png image33.png image34.png image35.png image36.svg image37.png image38.png image39.png image40.svg image41.png image42.svg image43.png image44.png image45.svg image46.png image47.png image48.png image49.png image50.png image51.png image52.svg image53.png image54.png image55.png image56.svg image57.png image58.png image59.png image60.png image61.svg image62.png image63.svg image64.png image65.svg image66.png image67.svg image68.png image69.svg image70.png …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi, baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalar"

madinabonu aliqulova termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti talabasi ____________________ning biologiyada o‘qitish metodikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi. baliqlar , amfibiyalar va reptiliyalar mavzu: 1) umurtqali hayvonlar haqida umumiy tushuncha 2) baliqlar (suyakli va tog’ayli baliqlar) 3) amfibiyalar (suvda va quruqlikda yashovchilar) 4) reptiliyalar (sudralib yuruvchilar) 5) baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalar o‘rtasidagi farqlar 6) xulosa reja: umurtqali hayvonlar haqida umumiy tushuncha umurtqali hayvonlar — tanasida ichki suyak skeleti va umurtqa pog‘onasi mavjud bo‘lgan hayvonlardir. ularning skeleti tanani ushlab turadi va harakatlanish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. bunday hayvonlarda asab tizimi yaxshi rivojlangan bo‘lib, ...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (22,6 МБ). Чтобы скачать "umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi, baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umurtqali hayvonlarning xilma-x… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram

umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi, baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalar

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "umurtqali hayvonlarning xilma-xilligi, baliqlar, amfibiyalar va reptiliyalar"

Похожие файлы