nozimaxonim hayoti va ijodi

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662755529.doc αζαρ nozimaxonim hayoti va ijodi (1870 – 1924 yil) reja: 1. nozimaxonimning ijodiga munosabat masalasi. 2. shoiraning hayot yo`li. 3. nozimaxonim – iste`dodli shoira. 4. shoira ijodida ijtimoiy qarashlarning ifodalanishi. 5. nozimaxonim ijodiyotida adolatparvarlik g`oyalari. adabiyot olamida shunday qalam sohiblari ham borki, ular shoirlikni da`vo qilmaydilar, she`riyatni ko`ngil ishi deb biladilar. yozmishlari ko`p bo`lmasa-da sanoqli she`rlari bilan ham xalq qalbidan o`rin oladilar, adabiyotimizning qaysidir tomonini to`ldiradilar. shoira nozimaxonim ana shunday oz va soz yozgan shoiralardan. uning bizgacha yetib kelgan mavjud she`rlari 20 taga boradi. biroq shu bor-yo`g`i yigirma she`ri bilan ham o`zbek adabiyoti tarixida iste`dodli shoira sifatida o`rin oldi. shoira haqidagi ma`lumotlar ham ko`p emas. uning she`rlari o`sha paytdagi “taraqqiy”, “shuhrat”,”sadoi turkiston”, “ishtirokion» gazetalarida chop etilgan. nozimaxonim hayoti va ijodi haqida ilk bora adabiyotshunos m.zokirov ma`lumot bergan. olim shoiraning vaqtli matbuotlarda chop etilgan she`rlarini yig`ib, nozimaxonim shogirdi ohanguzarlik manzurabonu majidova xotiralaridan shoira haqidagi ma`lumotlarni ma`lum tartibga soladi. 1968 yilda …

jodiy merosini qaytadan jiddiy, atroflicha kuzatib, tahlil qiladi, shuningdek, shoiraning istiqlol yo`lidagi kurash faoliyatini yaqqol ochib beradi, ijodini vatan va millat manfaati nuqtai nazaridan xolis baholaydi. ko`rinadiki, nozimaxonim hayoti va ijodi adabiyotshunosligimizda har bir davrda o`ziga xos e`tibor bilan kuzatildi va o`rganildi. nozimaxonim 1870 yilda toshkentning beshyog`och dahasida ziyoli oilasida tug`ildi. uning otasi mulla said ahmad zamonasining ziyoli, peshqadam kishilaridan bo`lib, qizining kelajagi haqida qayg`urib, mukammal ta`lim va tarbiya olishi uchun qo`lidan kelgancha uringan. said ahmad aka qizini dastlab eski maktabda, so`ngroq mahalliy xotin-qizlar uchun ochilgan ruscha maktabda o`qitdi. xotin-qizlarga past nazar bilan qaralgan, ularni o`qish va o`qitish ishlarini mutlaqo keraksiz deb bilgan bu murakkab zamonda bo`lajak shoiraning otasini unga bo`lgan yuqori e`tibori va orzu–umidlari bu kishining o`z davrining yuksak saviyali shaxsi bo`lganligini ko`rsatadi. shoiraning shogirdi manzurabonu majidova o`z xotiralarida nozimaxonimning rus tilida erkin gaplasha olgani, orenburg va qozonda chiqib turgan matbuotni muntazam kuzatib borganligi haqida quyidagilarni hikoya qiladi: «otincha …

uzatganligi, uning natijasi o`laroq ijtimoiy hodisalarni va muammolarni teran anglab, ularni yechimini-da topib o`rtaga tashlaganligi tarix uchun ham, adabiyot uchun ham juda katta voqea bo`ldi. darhaqiqat, nozimaxonim domla b.qosimov e`tirof etganlaridek, “o`z davrining madaniyatli, ilg`or qarashli ayoli edi. nozimaxonim ovrupo adabiyoti va madaniyati bilan tanish, ovrupo erkparvarlik g`oyalaridan bahramand xotin-qizlarimizdan” ekanligi o`sha davrning nodir hodisasidir. nozimaxonim o`z haq-huquqini tanigan, ommaviy chiqishlarda uni himoya qila olgan siyosatdon ayol darajasigacha yetdi. uning 1904 yilda «turkiston viloyatining gazeti»da bosilgan «insonga qancha erk darkor?», «xotinlar huquqiga oid», «ilm va maorif borasida bir-ikki so`z» kabi maqolalarida zulm va jaholat poymol etgan o`zbek ayolining milliy, insoniy haq-huquqini talab qilib chiqdi. uning maqolalaridan ozodlik orzulari hamda istiqbolga ilinj nafasi ufurib turadi. ha, nozimaxonim o`zining turli ko`lam va maqomdagi maqolalari bilan ayollarimiz orasidan yetishib chiqqan birinchi jurnalist edi. bu publitsist ayol prof. b.qosimovning ta`biri bilan aytganda, “o`zbek ayolining tutqun va jamiyatdagi roli va o`rni masalasini” qo`zg`atadi, ayollarni taqdiri …

rini 1870-1924 yillar deb belgilaydilar. biz ham b.qosimov to`xtamlarida qolamiz. nozimaxonim – iste`dodli shoira, sohir qalam sohibasi. to`g`ri, u boshqa shoirlar kabi serqirra va sermahsul ijod qilmadi, biroq shoira ijodining asosini tashkil qilgan g`azallarda uning g`oyaviy va badiiy usullari, mahorati yaqqol ko`rinib turadi. nozimaxonim she`riyatda fikriy muddaoning butunligi, tasvirda subyektiv hislarning jilvasini emas, obyektiv hayotiy voqealarning mantiqiy silsilaviy ifodasini beradiki, natijada g`azalda butunlik, baytlarning bir-biriga tasodifiy emas, balki mantiqiy munosabatda bog`lanishini ta`minlaydi. ayniqsa, uning “hasrat”, “ming taassuf”, “afsus”, “eshon oyimlar ta`rifida”, “ayo mahkumalar” kabi g`azallaridagi har bir baytlar fikran, ruhan, ham voqean bir-biriga chambarchars bog`langan. bu esa ulug` alisher navoiy go`zal namunalarini yaratgan musalsal, ya`ni voqealar tizimining silsilasidan hosil bo`lgan g`azal an`anasini o`ziga xos davom ettirishning bir ko`rinishidir. adadi jihatdan katta bo`lmagan ijodida shoira ishq tug`yonlarini ehtiros ila kuylaydi: ko`rguzub nozik jamolin mastu-hayron ayladi, o`zi gul sayrig`a ketti, bizni bog`bon ayladi. nozimaxonim she`rlari rang-barang, shoira ruhiy dunyosi esa samimiy, kezi …

n fahmlaydi va baytma-bayt ular orasida kelishib bo`lmas ziddiyatlarni ochib, “isyon” ko`taradi: bir yonda boy oyimlar g`arqdur kimxob, atlasg`a, vale topmay parcha bo`z mazlum badbaxt bir yonda... yo rab! kechur, nozima bandang qilur isyonlar, naylay, millat boshida dardu mehnat har yonda. ravshan fikrli shoira vatan va millatning ozodlik haqidagi orzularini qalban his eta oladi: balqib chiqdi nur sochib, inqilobning quyoshi, tindi, abad quridi mazlumlarning ko`z yoshi. eru xotin huquqi emdi bo`lub barobar, barcha ishda teng bo`lur ham qarisi, ham yoshi... nozimaxonim ayol kishi bo`lishiga qaramay jamiyatdagi hayotga, ro`y berayotgan voqea-hodisalarga befarq bo`lmadi, aksincha, to`g`ri tushunib, to`g`ri baho berdi. ziyrak shoira she`rlarida nohaqlik va zulmdan norozilik kayfiyati yaqqol seziladi: qayon boqsam jahon mulki aro bemorni ko`rdim, dili yuz ming jarohatdin falak ozorni ko`rdim. nozimaxonim ijodidagi g`oyat muhim ijtimoiy mavzudagi she`rlari yana-da keskin tus olib, o`tkir siyosiy satira darajasiga ko`tariladi, unda davr hodisalari hajv tig`i bilan fosh etiladi. o`zbek adabiyotida 1905 yil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nozimaxonim hayoti va ijodi"

1662755529.doc αζαρ nozimaxonim hayoti va ijodi (1870 – 1924 yil) reja: 1. nozimaxonimning ijodiga munosabat masalasi. 2. shoiraning hayot yo`li. 3. nozimaxonim – iste`dodli shoira. 4. shoira ijodida ijtimoiy qarashlarning ifodalanishi. 5. nozimaxonim ijodiyotida adolatparvarlik g`oyalari. adabiyot olamida shunday qalam sohiblari ham borki, ular shoirlikni da`vo qilmaydilar, she`riyatni ko`ngil ishi deb biladilar. yozmishlari ko`p bo`lmasa-da sanoqli she`rlari bilan ham xalq qalbidan o`rin oladilar, adabiyotimizning qaysidir tomonini to`ldiradilar. shoira nozimaxonim ana shunday oz va soz yozgan shoiralardan. uning bizgacha yetib kelgan mavjud she`rlari 20 taga boradi. biroq shu bor-yo`g`i yigirma she`ri bilan ham o`zbek adabiyoti tarixida iste`dodli shoira sifatida o`rin oldi. shoira haqi...

DOC format, 2.0 MB. To download "nozimaxonim hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: nozimaxonim hayoti va ijodi DOC Free download Telegram