siddiqiy ajziy hayoti va ijodi

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662627126.doc αζαρ siddiqiy ajziy hayoti va ijodi (1864-1927 yil) reja: 1. siddiqiy ajziy hayoti va ijodining o`rganilishi. 2. shoirning hayot yo`li. 3. muallimlik faoliyati. 4. «mir`oti ibrat» dostoni. 5. shoirning ijtimoiy qarashlari. 6. milliy uyg`onish davri adabiyotida tutgan o`rni. “millatining ishqi, dardi bilan sug`orilgan siddiqiy ajziy” shoir, dostannavis, tarjimon, hajvgo`y, maktabdor, publitsist sifatida biz bilan hamkor va hamdast bo`ldi. siddiqiy ajziy ijodiga munosabat shoir hayotlik chog`idayoq boshlangan edi. davriy matbuotlarda shoir haqidagi maqolalar, asarlaridan parchalar berilib bordi. shuningdek, xx asr adabiyotini o`rganishda muhim manba hisoblangan ne`matulla muhtaramning «tazkirat-ush shuaro”siga ham uning nomi kiritilgan. xx asr adabiyotida vadud mahmudning «turk shoiri ajziy», tursunqul (rahim hoshim)ning «siddiqiy to`g`risida mulohazalar» kabi maqolalar shoir haqidagi tasavvurlarimizni to`ldiradi. xx asrning 20 yillaridagi bu ikki zukko tanqidchilar davr adabiy jarayonini ziyraklik va sergaklik bilan kuzatar ekan, shoir ajziyning hayot yo`lini aniq va real voqelik asosida tavsiflab, adabiy ijodini san`at nuqtai nazaridan tekshiradilar va har tamonlama talqin …

biroq hamma vaqt ham shoir ijodi o`zini haqqoniy bahosini topmadi, ya`ni s.ajziy ijodiyoti bo`yicha talqinlar turlicha kechdi. jumladan, h.mirzazoda, i.s.braginskiylar ajziy asarlarining reaksion burjua adabiyoti namunasi sifatida talqin qildilar. ya`ni, shoir ajziy hayoti va ijodi adabiy-siyosiy bahslar mavzusiga aylandi. 60-yillarga kelib shoir ijodiga munosabat anchayin xolis bo`ldi. bu r.arslanov, m.fattayev, s.halimov kabi adabiyotshunoslarning shoir hayoti va ijodiyoti haqidagi qarashlarida ko`rinadi. ajziy borasidagi siyosiy-adabiy baxslar va turlicha qarashlarni 70-yillar boshidayoq e`tiborli olim, professor begali qosimov s.ajziyning kimligi, hayot yo`li, ijodining mohiyati va mafkurasining neligini aniqlab, mufassal talqini bilan yakun toptirdilar. b.qosimov ajziy hayot yo`li va ijodiy faoliyatini birinchilardan bo`lib ilmiy-adabiy jihatdan talqin qilar ekan, uni milliy uyg`onish davri adabiyotining umidli vakili o`laroq sifatlaydilar. demak, yirik adabiyotshunos olim b.qosimov xx asrning 70-yillaridan boshlab siddiqiy ajziy hayoti va ijodini jiddiy va keng ko`lamda tadqiq va targ`ib, tashviq eta boshladilar. ustoz domlamiz bu davrdan boshlab siddiqiy asarlarini to`plash, o`rganish, nashr etish ishlarini qizg`in va …

iy ajziy 1864 yil samarqand shahrining halvoyi qishlog`ida hunarmand oilasida tug`ildi. uning otasi hasanxo`ja asli turkistonlik bo`lib, keyinchalik samarqandga ko`chib kelib, shu yerda yashab qolgan. hasanxo`ja to`quvchilik bilan ro`zg`or tebratar, doimiy moddiy muhtojlikda yashar edi. bo`lajak shoirning bolalik yillari ham moddiy, ham ma`naviy qiyinchilikda o`tdi. u 5-7- yoshlar chamasida otasidan ayrildi. otasi hasanxo`janing vafotidan so`ng bobosi alixo`ja qo`lida qoldi, keyinchalik usta abduqayum eshigida yetimlikda katta bo`ldi. saidahmadning quyi va yuqori tahsili haqida manbalarda ma`lumotlar deyarli kam. b. qosimov uning “yangasida savod chiqargan”ligini, «madrasaga qatnab «sharhi mullo»gacha o`qishga muvaffaq bo`lgan»ligini ta`kidlaydi. tinchimas saidahmad soatsozga ham shogirdlikka tushadi. usta nihoyatda xasis odam edi, u bu yerda ham juda qiyinchilik bilan yashaydi, hunarni egallagach, tikuvchilik, zargarlik, soatsozlik bilan shug`ullanadi. mehnatni hayotda sevgan mashg`uloti deb bildi. bu haqda siddiqiyni yaxshi bilgan 20-yillarning zukko ziyolilaridan bo`lgan vadud mahmud quyidagilarni yozadi: «buyuk bir iste`dodga ega bo`lg`onidan ko`p san`atlarning ustosidir. boshlab siddiqiy yaxshi bir texnikdur. soat va …

ma`lum bo`ladiki, shoir bir muncha vaqt buxoroda bo`lgan. bizningcha, bu tashrifdan maqsad ko`ngil xushlovchi sayohatda bo`lish emas, balki buxoro azaldan ilm maskani bo`lganligini bilgan siddiqiy bu yerdan ilm olish, til o`rganish, qisqasi, ma`naviy ozuqalanish edi. haqiqatanda shunday bo`ldi. she`rga havas ham, ilk she`rlari ham shu yerda tug`ildi. makondagi adabiyot muhiblari e`tiboriga tushdi. jumladan, ne`matulla muhtaram o`zining xix asr adabiyotini o`rganishda muhim manba hisoblangan «tazkiratush-shuaro» asariga «zakovat egasi, fahmu idroklilar sarasi, xiradmandlig` istaklarining bilimdoni» ajziyni ham kiritgan va u haqda bunday degan: «ul zot soatsozlikda tengsiz, tikuvchilikda yagona, til musannifi va islohotda orif, juz`iy ilmlar va sinoatidan voqif, yaxshi hulqlik, yoqimli xatlik va yuqori yo`sinli tab`lik kishidur. ul zot shaharlar faxri ( buxoro) va ulug` samarqand fozillaridan ko`pi bilan iliq muloqotga va ular suhbatida yaxshigina hurmatga ega»*. agar biz inqilobgacha bo`lgan vaqtli matbuot sahifalarini varaqlasak, siddiqiyning sholikorlikdan tortib soatsozlikka doir o`nlab maqollariga duch kelamiz. b.qosimovning tadqiqlarida siddiqiyning 90-yillarning oxirlarida otasidan qolgan …

klu shamoyili ham o`zgacha edi, parta, doska, hatto kurrai arz (globusgacha) bor edi. u dunyoviy bilim beruvchi birdan-bir maskan bo`lib shakllandi. siddiqiy maktabida arifmetika, astronomiya, arab, rus tili, umumiy, milliy jug`rofiya,tarix, hisob, handasa, tabiiyot kabi fanlar o`rgatilar edi. shoir ajziy l.n.tolstoyning bir qancha hikoyalarini, i.a.krilovning qator masalalarini, i.g.gogolning «shinel» povestini o`zbek va tojik tillariga tarjima qilib, darsliklariga ulardan namunalar kiritdi. prof. b.qosimovning ma`lumotlariga qaraganda, shoir «1914 yilda «zarafshon» nomli maktab kutubxonasi ochib, unda «mulla nasriddin», «sho`ro» jurnallaridan tortib, fitrat, tavfiq asarlariyu, a.krilov masallarigacha, ibn sinoning «al qonuni»dan tortib, bedilning «chor unsur»igacha matbuot va adabiyotlar mavjud bo`lgan. bu maktab va kutubxonaning dovrug`i turkistonnning to`rt tarafiga tarqaldi. «halvoyi maktabi»ning qurilishi bilan bog`liq bo`lgan voqealarga guvohlik beruvchilarning (b. qosimov guvohlar bilan shaxsan ko`rishib, maktabning qurilish tafsilotini to`liq o`rganganlar) ma`lumotlariga qaraganda, uning qurilishiga ruxsatnoma olinishi ham baxtli tasodif bo`lgan. bularning bari turkistonning milliy taraqqiyoti uchun qo`yilgan ilk qadam edi. bu, albatta barchaga birday yoqmas …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "siddiqiy ajziy hayoti va ijodi"

1662627126.doc αζαρ siddiqiy ajziy hayoti va ijodi (1864-1927 yil) reja: 1. siddiqiy ajziy hayoti va ijodining o`rganilishi. 2. shoirning hayot yo`li. 3. muallimlik faoliyati. 4. «mir`oti ibrat» dostoni. 5. shoirning ijtimoiy qarashlari. 6. milliy uyg`onish davri adabiyotida tutgan o`rni. “millatining ishqi, dardi bilan sug`orilgan siddiqiy ajziy” shoir, dostannavis, tarjimon, hajvgo`y, maktabdor, publitsist sifatida biz bilan hamkor va hamdast bo`ldi. siddiqiy ajziy ijodiga munosabat shoir hayotlik chog`idayoq boshlangan edi. davriy matbuotlarda shoir haqidagi maqolalar, asarlaridan parchalar berilib bordi. shuningdek, xx asr adabiyotini o`rganishda muhim manba hisoblangan ne`matulla muhtaramning «tazkirat-ush shuaro”siga ham uning nomi kiritilgan. xx asr adabiyotida vadud mahmudning «tur...

DOC format, 2.1 MB. To download "siddiqiy ajziy hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: siddiqiy ajziy hayoti va ijodi DOC Free download Telegram