axloqiy qadriyatlar falsafasi

DOCX 13 pages 28.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

axloqiy qadriyatlar falsafasi muomala» iborasi ijtimoiy taraqqiyotning deyarli barcha sohalarida insonning kundalik faoliyatida hamda insonlararo munosabatlarga nisbatan bevosita yoki bilvosita qo'llaniladi. muomalaning «madaniyat» atamasi bilan bog'liqligi ham uning ma'naviy hayot sohasiga daxldorligidadir. muomala — bu insonlar o'rtasidagi aloqalarning paydo bo'lishi va rivojlanishi hamda ularning hayot faoliyatidagi ehtiyojning murakkab jarayoni bo'lib, o'zga kishilar bilan ma'lumot almashish, ularni tushunish va idrok etishning hamkorlikdagi strategiyasidir. muomala madaniyatida xushfe'llik, xushmuomalalik, hayoibolilik, beozorlik, shirinso'zlik, ochiqko'ngillik singari axloqiy me'yorlar muhim sanaladi. muomala odobi boshqa kishilarning qadr-qimmatini, izzatini joyiga qo'yish bo'lib, ko'pchilik oldida bir kishiga aytiladigan gap boshqalarni noqulay ahvolga solib qo'yadi. so'zlash va tinglay bilish, suhbatlashish axloqiy qadriyatlarni quyidagicha tasniflash mumkin: axloqiy qadriyatlarni ng mazmuniga ko'ra burch, or-nomus, vijdon, qadr-qimmat, sabr-qanoat, kamtarlik, sobitqadamlik, rostgo'ylik va hokazolarga; shakliga ko'ra esa ijobiy yoki salbiy, ya'ni yaxshilik va yomonlik, adolat va adolatsizlik, baxt va baxtsizlik, hayo va behayolik kabilarga ajratish mumkin. axloqiy qadriyatlarni amal qilish doirasiga ko'ra: — shaxsiy …

2 / 13

axloqiy qadriyatlar — kasbiy burchni bajarish, sevgisiga sadoqatli bo'lish, halol rizq topish, so'zining ustidan chiqish, oila sha'nini saqlash, haromdan hazar qilish; — milliy axloqiy qadriyatlar — mehmondo'stlik, kattalarga nisbatan hurmat, saxovat, homiylik, ota-onani e'zozlash, bolajonlik va hokazolar; — mintaqaviy axloqiy qadriyatlar — do'stlik, yaxshi qo'shnichilik, bag'rikenglik, mehmondo'stlik, o'zaro hurmat va boshqalar; — umuminsoniy axloqiy qadriyatlar — insonparvarlik, adolatparvarlik, vatanparvarlik, o'zaro hurmat, qonuniylik, jamoatchilik kabi turkumlarga bo'lish mumkin. axloqiy qadriyatlarni axloqning tarkibiy tuzilishiga ko'ra: — axloqiy ongda barqaror shakllangan ma'naviy-axloqiy qadriyatlar: jamiyat tomonidan ishlab chiqilib, hayotga tatbiq etilayotgan kodekslar, normalar, tamoyillar, mafkuraviy g'oyalar. masalan, «harbiy qasamyod», «shifokor qasamyodi», «ichki ishlar idoralari xodimlarining kasb odobnomasi» va h.k; — axloqiy amaliyotda bevosita qo'llaniladigan axloqiy qadriyatlar: yaxshilik yoki yomonlik, adolat yoki razolatdan iborat maqsadni ko'zlab, uni amalga oshirishning ixtiyoriylik yoki majburlash vositalarini qo'llab pirovard natijaga olib keluvchi qadriyatlar; — axloqiy munosabatlar tufayli zohir bo'ladigan axloqiy qadriyatlar: burch, shartni bajarish, halollik, saxiylik, kamtarlik, uddaburonlik, tadbirkorlik, …

3 / 13

lib ketishi yoki biron bir yo'nalishda o'zgarishi mumkin. atrofdagi dunyo qadimgi qadriyatlarni, idrokni va umuman, o'z-o'ziga va odamlarga bo'lgan munosabatni, qulay hayotni yaratish uchun tuzatadi. hozirda ma'naviy o'zgarishlar ko'proq pul topish va moddiy jihatdan mustaqil bo'lish istagi bilan amalga oshmoqda. psixologiyadagi axloq ham odatiy filistlar, ham psixologlar nuqtai nazari bo'yicha, ular juda o'xshash bo'lsa ham, mutlaqo boshqacha va hech qachon kesib o'tishlari mumkin emas. pastki ko'rinishlarning har biri insonning ichki dunyosida, uning tarbiyasi va qadriyatlaridan kelib chiqadi. inson aqli mutaxassislar tomonidan ikki jamiyatga bo'linadi, ularning har biri o'z maqsadiga erishadi: . insonning axloqi ijtimoiy va ma'naviy hayotning bir hodisasidir, shuning uchun u o'z-o'zidan bir-birining o'rniga boshqa vazifalarni bajarishi kerak. buni bilmasdan, bu vazifalar doimo har qanday zamonaviy jamiyatda yuzaga keladi va xursandchilik bilan foydalidir. ulardan voz kechish yolg'izlik va izolyatsiyani keltirib chiqaradi, buning natijasida esa faol rivojlanish qobiliyati yo'q. 1. muharrir. 2. kognitiv. 3. ta'lim. 4. bashoratli. ularning har biri …

4 / 13

ilsangiz, kishi yaxshi, ko'proq do'stona va sezgir bo'lishni o'rganishi mumkin va bunday kishilardan iborat jamiyat idealga o'xshash bo'ladi. ba'zi mamlakatlar bu vaziyatga erishib, jinoyatlar sonini sezilarli darajada qisqartiradi, bolalar uylari keraksiz ravishda yopiladi va boshqalar. oltin qoida bilan bir qatorda, boshqalarni ham hisobga olishingiz mumkin: qanday qilib axloqning "oltin" qoidasi tovlanyapti? tinchlik va madaniyatning asosi axloqning oltin qoidasi bo'lib, u shunday deb aytiladi: odamlar uchun xohlaganingizni qiling, sizga nima qilinishini yoki boshqalarga o'zingizni olishni xohlamayotganingizni qilmang. afsuski, har bir kishi buni ta'qib qila olmaydi va bu jamiyatdagi jinoyatlar va tajovuzlarning sonini oshiradi. qoida odamlarga har qanday vaziyatda qanday munosabatda bo'lishni aytadi, faqat o'zingizga savol bering, qanday istaysiz? eng muhimi, muammoni hal qilish jamiyat tomonidan emas, balki shaxsning o'zi tomonidan belgilanmaydi. zamonaviy jamiyatda axloq ko'pchilik bugungi jamiyatning axloqiy va axloqiy jihatlari keskin tushib ketganiga ishonishadi. butun sayyoramiz oldida odamlarni podaga aylantiradigan moddiy qadriyatlar bor. darhaqiqat, siz axloqni yo'qotmasdan yuqori moliyaviy ahvolga …

5 / 13

umid qilish mumkin. uning uchun hokimiyatga ega bo'lgan kishilarning insoniy shaxsligiga ta'siri, u uchun uning kelajak taqdiriga maksimal darajada ta'sir etadigan bir xil fazilatlarni shakllantiradi. shuni unutmaslik kerakki, tarbiyalash - bu shaxsni shakllantirishning dastlabki bosqichi, kelajakda esa inson o'z qarorlarini qabul qilishi mumkin. axloqshunoslik qadimda fizika va metafizika bilan birgalikda falsafaning uzviy qismi xisoblanar edi. professor x.pulatov, «xindiston dinlarning, yunoniston san’at va falsafaning vatani bulsa, markaziy osiyo axloqining vatanidir», -deb yozgan edi. keyinchalik arastudan sung aloxida falsafiy yo’nalishdagi fan makomini oldi. bu fikrni quyidagicha kengaytiribrok talqin etish mumkin. ma’lumki, falsafaning fanlar fani sifatidagi vazifasi barcha tabiiy va ijtimoiy ilmlar erishgan yutuklardan umumiy xulosalar chikarib, insoniyatni xaqiqatga olib borishdir. shundan kelib chikkan xolda, falsafaning tadqiqot ob’yektini tafakkur deb belgilash maksadga muvofik. axloqshunoslik esa axloqiy tafakkur taraqqiyotini tadkik etadi va amaliyotda insonni ezgulik orqali xaqiqatga olib borishga xizmat

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axloqiy qadriyatlar falsafasi"

axloqiy qadriyatlar falsafasi muomala» iborasi ijtimoiy taraqqiyotning deyarli barcha sohalarida insonning kundalik faoliyatida hamda insonlararo munosabatlarga nisbatan bevosita yoki bilvosita qo'llaniladi. muomalaning «madaniyat» atamasi bilan bog'liqligi ham uning ma'naviy hayot sohasiga daxldorligidadir. muomala — bu insonlar o'rtasidagi aloqalarning paydo bo'lishi va rivojlanishi hamda ularning hayot faoliyatidagi ehtiyojning murakkab jarayoni bo'lib, o'zga kishilar bilan ma'lumot almashish, ularni tushunish va idrok etishning hamkorlikdagi strategiyasidir. muomala madaniyatida xushfe'llik, xushmuomalalik, hayoibolilik, beozorlik, shirinso'zlik, ochiqko'ngillik singari axloqiy me'yorlar muhim sanaladi. muomala odobi boshqa kishilarning qadr-qimmatini, izzatini joyiga qo'yish bo'lib, k...

This file contains 13 pages in DOCX format (28.4 KB). To download "axloqiy qadriyatlar falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: axloqiy qadriyatlar falsafasi DOCX 13 pages Free download Telegram