axloqiy qadriyatlar falsafasi (etika)

PPTX 25 стр. 4,2 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 25
mavzu: nikoh va oilaning axloqiy asoslari, uning yoshlar tarbiyasidagi o‘rni ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги термиз давлат университети тарих факулътети фалсафа кафедраси 1 mavzu: axloqiy qadriyatlar falsafasi (etika) ma’ruza rejasi: этиканинг предмети, вазифалари ва таркиби. ахлоқнинг моҳияти, таркиби ва функциялари. этиканинг асосий категориялари. ахлоқ принциплари ( ахлоқий тамойиллар) ва нормалари (меъёрлари)нинг шахс ва жамият муносабатларида намоён бўлиши. ахлоқий маданият ва этикет. никоҳ ва оиланинг ахлоқий қадриятга доир жиҳатлари. mustaqillik yillarida yurtimizda ijtimoiy-ma`naviy sohalarda sodir bo`layotgan o`zgarishlar barcha fanlar qatori ijtimoiy-gumanitar fanlar zimmasiga ham o`quv va tarbiya jarayonini takomillashtirishdek muhim vazifalarni qo`ymoqda. bu jarayonda axloqshunoslik va nafosatshunoslik fani ham o`z oldiga yosh avlodni axloqiy va estetik dunyoqarashini boyitish, zamonaviy axloqiy-estetik tarbiya tizimini takomillashtirishni asosiy vazifalardan hisoblaydi. axloqshunoslik bir necha ming yillik tarixga ega bo`lgan qadimiy fan bo`lib, u bizda “ilmi ravish”, “ilmi axloq”, “odobnoma” kabi nomlar bilan atab kelingan. g`arbda esa “axloqshunoslik” “etika” nomi bilan mashhur bo`lgan. “etika” …
2 / 25
dr-qimmat axloqiy tamoyillar insonparvarlik millatparvarlik mehnatsevarlik mehmondo`stlik erkparvarlik o`zbekchilik fidoyilik tinchlikparvarlik jo`mardlik vatanparvarlik ziyolilik axloqiy me`yorlar halollik rostgo`ylik hayolilik insoflilik shuhratparastlik xushfe`llik shirinsuxanlik xudbinlik kamtarinlik bosiqlik “tarbiya biz uchun yo hayot – yo mamot, yo najot – yo halokat, yo saodat – yo falokat masalasidir” abdulla avloniy "xalqimiz tarixiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, eng qimmatli an’analar: halollik, rostgo‘ylik, or - nomus, sharmu - xayo, mehru - oqibat, mehnatsevarlik kabi barcha insoniy fazilatlar eng avvalo oilada shakllangan“ i.a. karimov “har bir insonning hayotidagi eng katta narsa bu — oila. oila men uchun muqaddas. kim bo‘lishingdan qat’i nazar, oiladagi tarbiya, oiladagi muhit, oiladagi halollik, munosabatga alohida e’tibor bermasang, hech qachon natija bo‘lmaydi.” sh.m. mirziyoyev oila va nikoh nima? oila so‘zining lug‘aviy ma’nosi haqida har xil nuqtai nazarlar bor. masalan, rimliklarda "oila" so‘zi (familia) dastlabki mulk egasiga bo‘ysunadigan shaxslar (bu shaxslar mulkining bir qismi hisoblangan; mulk egasining o‘z bolalari, xotini, asir, sotib olingan yoki …
3 / 25
li quyidagidir: oila - kishilarning tabiiy-biologik (jinsiy munosabatlar, bola tug‘ish), iqtisodiy (mulkiy munosabatlar, uy - ro‘zg‘orni boshqarish), huquqiy (masalan, nikohni davlat yo‘li bilan qayd etish), ma’naviy (er - xotin, ota - ona va bolalar o‘rtasidagi mehr - muhabbat tuyg‘usi va boshqa) munosabatlariga asoslangan ijtimoiy birligi". o’zbekiston мilliy ensiklopediyasi 8-jild professor a. ortiqovning ma’ruza matnlarida, yosh olima f.primovaning oila haqida quyidagi yanada mukammalroq ta’rifi keltirilgan: "oila jamiyatning tarixiy taraqqiyot jarayonida, uning davomiyligini ta’minlovchi tabiiy - biologik, ijtimoiy ehtiyojlarning qonuniyati asosida shakllanib, takomillashgan kishilarning ijtimoiy - iqtisodiy, huquqiy, ma’naviy - axloqiy munosabatlariga asoslangan barqaror ijtimoiy birligidan iborat". ortiqov a. "etika asoslari" kursidan leksiya matnlari, - т.: 1999, 95-bet. xo‘sh, nikoh nima? nikoh ham arabcha so‘z bo‘lib, "o‘zbek tilining izohli lug‘ati"da: er - xotinlikni shariat yo‘li bilan rasmiylashtirish marosimi va shu marosimda domulla tomonidan o‘qiladigan shartnoma ma’nosiga ega ekanligi qayd etilgan". boshqa lug‘atlarda ham nikoh "er - xotinlikning yuridik (huquqiy) ravishda rasmiylashtirilgan oilaviy …
4 / 25
zam uchrashuvlar, ahdu-paymonlar va orqa varotdan bir-birini yoqtirish bo‘lishi mumkin. har ikkala ahvolda ham rozilik o‘zgarmas shart hisoblanadi. nikoh - oilaning faqat huquqiy asosi bo‘lib, erkak bilan ayolning bir - biriga va bolalariga, ya’ni bir oilaga mansub kishilarning bir - birlari oldida va jamiyat oldida huquq va majburiyatlarini, axloqiy va huquqiy ma’suliyatini belgilaydigan oilaviy ittifoqidir. demak, oila nikoh asosida vujudga keladi. lekin oila va nikoh aynan bir tushunchalar emas. oila - nikoh va qonqardoshlik bilan bog‘langan kishilarning tarixan shakllangan ittifoqidir, eng avvalo, er va xotin, ota - onalar bilan bolalar o‘rtasidagi munosabatlardir. nikoh - oilaning faqat huquqiy asosi bo‘lib, bir oilaga mansub kishilarning, eng avvalo, er va xotinning va farzandlarning bir -birlari oldida huquq va majburiyatlarini, axloqiy va huquqiy ma’suliyatini ifodalaydi. oila shakllari nikoh xarakteriga qarab ham bir -biridan farq qiladi: 1) poligam (ko‘p nikohlik) va monogam (bir nikohlik) oila; 2) hukmronlik kimning qo‘lida bo‘lishiga qarab oila patriarxal (ota yoki …
5 / 25
8 bo‘lim, 30bob, 238 modda iborat bunda batafsil bayon qilingan bo‘lib, ularning asosiy vazifalari oilani mustahkamlash, oilaviy munosabatlarni o‘zaro muhabbat, ishonch va hurmat, hamjihatlik, bir - biriga yordam berish hamda oila oldida uning barcha a’zolarining mas’ulligi hissi asosida ko‘rishdan, biron bir shaxsning oila masalalariga o‘zboshimchalik aralashishiga yo‘l qo‘ymaslik, oila a’zolari o‘z huquqlariga to‘sqinliksiz amalga oshirishini hamda bu huquqlarning himoya qilinishini ta’minlashdan iborat. oilaviy turmushda ota - onalar quyidagi huquqlarga ega bo‘ladi va bajarilishi ularning burchlari hisoblanadi: 1) bolalarga ism - sharif va familiya qo‘yish; 2) ularning fuqaroligini va millatini belgilash; 3) o‘z bolalariga vakillik qilish, ya’ni ular xali huquqiy muomalaga layoqatsiz ekanlar, ularning huquq va manfaatlarini himoya qilish; 4) o‘z bolalarining istiqomat joylarini belgilash va ularni qonunsiz ushlab turgan shaxslardan talab qilib olish; 5) o‘z bolalarini tarbiyalash, ularga nafaqalar berish va hokazo. “муомала маданияти” тушунчаси, моҳияти ва аҳамияти инсоннинг оилада, жамиятда ва жамоада бутун ҳаётий фаолияти давомида шаклланадиган ва юксак …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "axloqiy qadriyatlar falsafasi (etika)"

mavzu: nikoh va oilaning axloqiy asoslari, uning yoshlar tarbiyasidagi o‘rni ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги термиз давлат университети тарих факулътети фалсафа кафедраси 1 mavzu: axloqiy qadriyatlar falsafasi (etika) ma’ruza rejasi: этиканинг предмети, вазифалари ва таркиби. ахлоқнинг моҳияти, таркиби ва функциялари. этиканинг асосий категориялари. ахлоқ принциплари ( ахлоқий тамойиллар) ва нормалари (меъёрлари)нинг шахс ва жамият муносабатларида намоён бўлиши. ахлоқий маданият ва этикет. никоҳ ва оиланинг ахлоқий қадриятга доир жиҳатлари. mustaqillik yillarida yurtimizda ijtimoiy-ma`naviy sohalarda sodir bo`layotgan o`zgarishlar barcha fanlar qatori ijtimoiy-gumanitar fanlar zimmasiga ham o`quv va tarbiya jarayonini takomillashtirishdek muhim vazifalarni qo`y...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PPTX (4,2 МБ). Чтобы скачать "axloqiy qadriyatlar falsafasi (etika)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: axloqiy qadriyatlar falsafasi (… PPTX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram