tenglama tuzishga oid masalalarni yechishni o‘rgatishda axborot texnologiyalaridan foydalanishni o‘rgatish

DOCX 12 pages 28.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.6 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

tenglama tuzishga oid masalalarni yechishni o‘rgatishda axborot texnologiyalaridan foydalanishni o‘rgatish reja: 1.zamonaviy boshlang’ich ta’lim amaliyotda tenglamalar yechishga o’rgatish jarayoni 2ki yo’nalishda olib boriladi. 2.o’quvchiarda ifoda tuzish malakasi shakillantirgandan so’ng ifoda tuzish biroz murakkablashtiriladi. 3.sonlar bir qavatdagi darajalarda yashashadi sonning qo’shnisini nomini aytish kerak bo’ladi. 4.yechishda qandaydir sonni 8ga ko’partiganda 8hosil bo’ladi. boshlang’ich sinf matematika kursida tenglamalar amallar natijalari va komponentlari orasidagi bog’lanishlar asosida yechiladigan hamda sonni tashkil etadigan tenglik shaklida ko’riladi.zamonaviy boshlang’ich ta’lim amaliyotda tenglamalar yechishga o’rgatish jarayoni 2ki yo’nalishda olib boriladi.birinchi yo’nalish taraftorlari fikricha bolalarni qanchalik vaqtli tenglamalar va ularning yechilishi usullarini tanishtirsalar, shunchalik matematik atamalarni va amallarni puxta o’zlashiradilar amalda qo’llaydilar.ikkinchi tarafdorlari esa qachonki o’quvchi amal o’rtasidagi bog’lanish va amallarni o’zlashtirib tegishli atamalarni hamda tenglamalarni arifmeti usulda qo’llaydigan qonunlarni ongli ravishda bir qolibga sola olsagina tenglamalarni yechishga o’rgatish jarayoniga o’tish mumkin. boshlang’ich sinf o’quvchilarning algebraik bilimlarni va tushunchalarni shakllantirishda ifoda, tenglama va tengsizlik tushunchalarni o’rnini nihoyatda kattadir. o’quvchilar …

2 / 12

asi turadi. hozirgi zamon uslubiyatida tenglamalar yechishni o’rgatishda iii bosqichda ish olib boriladi. tayyorgarlik bosqichi.ii.x harfi bilan x+2=5, x-3=4 kabi eng sodda tenglamalarda ma’lumsonni belgilash uchu qabul qilingan. iii.tenglamalarni amallaning va natijalari orsidagi bog’lanish asosida yechish. ishi 1dan 10gacha bo’lgan son bilan tanishtirish darslarda boshlanadi. 1-sinf matematika darsligida quyidagi mavzulardagi misollar orqali tanishi oladilar. 3 + * =4 * + 2 = 5 misollar ham rasmlar orqali ifodalanadi. sonlar bir qavatdagi darajalarda yashashadi sonning qo’shnisini nomini aytish kerak bo’ladi. agar o’quvchilar topshiriqning uddasidan chiqa olmasalar, u holda quyidagi savollar orqali o’quvchilarga yengillik beriladi. 9sonini hosil qilish uchun 7ga qanday sonni qo’shish kerak? 0,1,2 sonlarinidan qaysilikini bilib olishimiz kerak. 7+0 ni qo’shsak 7 hosil bo’ladi, 0 bo’lmaydi. 7+2=9 bo’ladi demak javob 2ga teng hisoblanadi. oquvchilarga tez –tez shuday misollar yordamida ko’plab misollar yechtirsa birin- ketin shunday ko’rinishdagi misollar bian tanishib boraveradilar. o’quvchilarga mustahkamlash uchun topshiriqlar beriladi.masalan x-4, x+3=11, 5>3, 8+x=12 o’qituvchi …

3 / 12

mayuvcgi,bo’linuvchi, bo’linmalar bilan tanishgan bo’ladilar. amallarning komponentlari va natijasi orasida bog’lanishni bilishlariga tayanib tenglamalar yechayotganlarida, bolalar 3ta qoida haqidagi bilimlarini qo’llay olishlari kerak. shu sababli tenglamalarni yechishda bunday xatoliklarga yo’l qo’yiladi: noma’lum qo’shiluvchini topishda yig’idiga ma’lum qo’shiluvchini qo’shib yuboradilar. x+20=37; x=37+20; x=57 kamayuvchini topishda ayirmadan ayriluvchini ayiradilar. x-30=54, x=54-30, x=24 ayiriluvchini topishda ayirmaga kamayuvchini qo’shadilar.20-x=14, x=14+20, x=34 tenglamalarning ildizlarini topishga doir topshiriqlar beriladi: hisoblashlarni bajarmasdan turib tenglamlarning ildizini toping. 5000+600+x+4=5674 4000+x+30+2=4032 10000+200+x+9=10269 30000+x+10+7=30517 topshiriqlarning mazmunidan ko’rinib turibdiki, o’quvchilar tenglama “ildizi” degan yangi tushunchani o’zlashtirishga qaratilgan.hisolashlarni bajarmasdan turib tenglamlarning ildizini toping. 147+147+147+147+x=147*5 3021*5+3021*2+3021=3021*x o’tilganlarni takrorlashda shakli yuqoidagi kabi topshiriqlarga o’xshash mashqlarni ham qo’llash mumkin. masalan, 10,100,1000ga ko’paytirishda quyidagilar tavsiya etiladi. 73*x=7300 x*100=2700 x*10=530 ko’paytirishning taqsimlanish xossasini takrorlash uchun mashqlar. (142-x)*3=142*3-x*3 203*x+197*x=(203+197)*x o’tilganlarni takrorlashga doir quyidagi mashqlar foydalidir.hisolashlarni bajarmasdan turib tenglamlarning ildizini toping.(145+719)-x=719 x*2553=0 x:7013=0 ko’rsatilgan tenglama juftliklarining har birida ildizlarining to’g’riligini isbotlang. 1-usul 2-usul x+(90+30)=180 (x+90)+30=180 x+120=180 x+90=180-30 x=180-120 x=150-90 x=60 …

4 / 12

484:6=3080(4q) qoldiqli bo’lishga doir misoldan foydalanib,tenglamalarni ildizlari topiladi.18484=3080*x+4 (18484-x):6=3080 18484-3080*x=4 o’quvchilar namunada berilgan misol b-n har bir tenglamani taqqoslaydilar, kompanentilar orasidagi bog’lanishlar hamda qoldiqli bo’lishdagi natija haqidagi bilimlarini qo’llab “x” o’rniga qo’yiladiga sonni oson ravishda belgilab oladilar. masalan, 18484=3080*x+4 tenglamada x=6, chunki bo’luvchi qoldiqqa ortirilgan noto’liq bo’linma va bo’linuchining ko’paytmasiga teng.berilgan misollarda qoldiqni “x” harfi b-n belgilaymiz 1345:74=18(qoldiq) 10838:342=31(qoldiq) yuqoridagi kabi mashqlar orqali o’quvchilarning komponentilar orasidagi bog’lanishlar va qoldiqli bo’lishdan chiqqan natijalar haqidagi bilimlari takrorlanadi. masalan, qoldiq (“x”) ni topib ayirib, hosil bo’lgan ifodaning qiymatini bo’linuvchiga bo’lamiz.ustun b-n yechiladigan misolda foydalanib, tenglamalarning ildizlarini toping. 375*x=9000 375*x=1500 bu kabi tenglamalarda “x”ni topish u-n qo’shish amali ayirish amali b-n,ko’paytirish amali bo’lish amali b-n yechib topiladi. 9000|375 750 24 1500 1500 375*x=9000 tenglamaning ildizini topish uchu ustun b-n yechiladigan misolni tahlil qiladilar. agar bu misolda 375- birinchi ko’paytuvchi , 9000 esa uning qiymati bo’lsa, u holda 2-chi ko’paytuvchi x=24 bo’ladi. tenglama tuzib yechiladigan …

5 / 12

a’nosi b’yicha tenglamalar tuzadilar, tuzilgan tenglama bo’yicha amallarning koponentilar nomlarini aniqlaydilar, amallarning qaysi koponenti ma’lum ekani va masalada qaysi koponenti noma’lum ekanligini aniqlaydilar .tenglamalar tuzish usuli b-n yechiladigan dastlabki masalalar mana bunday ko’rinishda bo’ladi. quyida siz b-n birgalikda 4-sinf matematika darsligida berilgan misol va masalalarni ko’rib chiqamiz. masalani tenglama tuzib yeching agar noma’lum songa 420 soni qo’shilsa , 600 soni hosil bo’ladi. shu noma’lum sonni toping. noma’lum sonni x harfi b-n belgilaymiz. noma’lumni belgilab olganimizdan keyin mana bunday ko’rinishga ega bo’lgan tenglama hosil bo’ladi. x+420=600 x=600-420 x=180 180+420=600 masalani tahlil qilib unga tegishli bo’lgan qisqa yozuvni tuzib olamiz.masalada sonlar ustida qanday amal bajarilgan? belgisi qo’yiladi. ikkita son qo’shilmoqda birinchi son noma’lum sonni b-n belgilaymiz. ikkinchi son 420 “+” belgisidan o’ng tomonda qo’yiladi “hosil bo’ladi” so’zini belgisi b-n ifodalaymiz natijada 600 hosil bo’ladi u” belgisidan keyin yoziladi tuzilgan ifoda tenglama deb ataladi ifodada “x” bo’lganligi uchun tenglamadir ifodadabo’lsa birinchi qo’shiluvch, 2-chi …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tenglama tuzishga oid masalalarni yechishni o‘rgatishda axborot texnologiyalaridan foydalanishni o‘rgatish"

tenglama tuzishga oid masalalarni yechishni o‘rgatishda axborot texnologiyalaridan foydalanishni o‘rgatish reja: 1.zamonaviy boshlang’ich ta’lim amaliyotda tenglamalar yechishga o’rgatish jarayoni 2ki yo’nalishda olib boriladi. 2.o’quvchiarda ifoda tuzish malakasi shakillantirgandan so’ng ifoda tuzish biroz murakkablashtiriladi. 3.sonlar bir qavatdagi darajalarda yashashadi sonning qo’shnisini nomini aytish kerak bo’ladi. 4.yechishda qandaydir sonni 8ga ko’partiganda 8hosil bo’ladi. boshlang’ich sinf matematika kursida tenglamalar amallar natijalari va komponentlari orasidagi bog’lanishlar asosida yechiladigan hamda sonni tashkil etadigan tenglik shaklida ko’riladi.zamonaviy boshlang’ich ta’lim amaliyotda tenglamalar yechishga o’rgatish jarayoni 2ki yo’nalishda olib boriladi.birinchi yo’na...

This file contains 12 pages in DOCX format (28.6 KB). To download "tenglama tuzishga oid masalalarni yechishni o‘rgatishda axborot texnologiyalaridan foydalanishni o‘rgatish", click the Telegram button on the left.

Tags: tenglama tuzishga oid masalalar… DOCX 12 pages Free download Telegram