tabiatshunoslikni o’qitishning amaliy metodlari

DOC 56.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443687871_61344.doc tabiatshunoslikni o’qitishning amaliy metodlari r e j a : 1. amaliy metodlarning tabiatshunoslik darslarida qo’llanilishi. 2. amaliy metodlarning turlari. 3. tajriba - tabiatshunoslik o’qitishning amaliy uslubidir. 4. jihozlar (kompas, termometr, yomg’ir o’lchagich, gnomon tayoqchasi va h.) bilan mustaqil ishlash metodikasi. tayanch iboralar: “tajriba”, “amaliy uslub”, “amaliy ish”, “amaliy mashg’ulot”, “ekskursiya”, “ekskursiyada amaliy ish”, “eksperimental”. tajriba - o’qitish metodi bo’lib, uning yordamida o’rganilayotgan hodisa qonuniyatini aniqlashga yordam beruvchi sharoitlar yaratiladi. tajribalar o’tkazishda o’quvchilarda boshqa metodlar bilan egallash mumkin bo’lmagan tabiatshunoslik tasavvurlari shakllanadi. tajribalar atrof olamni bilib olishning qiziqarli va samarali metodidir. ular materialistik dunyoga qarashni shakllantirish, kuzatuvchanlik, mantiqiy tafakkur va nutqni mashqlantirishda katta ahamiyatga ega. u dunyoning moddiyligini, uni idrok qilib olish mumkinligini tasdiqlovchi har xil tabiat jismlarining xossalarini bilib olishning chinakam ilmiy metodidir. tajribalar mavhum tushunchalarni aniq tushunchalarga aylantirishda bolalarga yordam beradi. masalan, ular faqat tajriba jarayonidagina termometrning simob ustuni haroratning o’zgarishiga qarab ko’tarilishi va pasayishiga ishonch hosil qiladilar. …

rish uchun o’qituvchi tajriba o’tkazadi. u yonib turgan shamga ingichka qog’oz tasmachasini tutadi. bitta tasmani shamning tepasida, ikkinchisini shamdan sal uzoqroqda ushlab turadi. o’quvchilar qog’oz tasmalarning qaysinisi oldinroq yonganligini aytishlari va nima uchunligini tushuntirishlari kerak. o’quvchilar bu tajribaning yozda va kuzda quyosh nurlarining yer yuzasini isitishini tushuntirishga yordam berishini payqashlari kerak. tajribaning borishini kuzatib, o’quvchilar kuzda quyosh yer ustida kun sayin tobora pasayishi to’g’risida xulosalar chiqaradilar. uning qiya tushayotgan nurlari yer yuzasiga siyranib o’tadi va havoni isitmaydi. shuning uchun ham kuzda sovuq tusha boshlaydi. materialni mustahkamlash uchun o’qituvchi namoyish qilgan va o’quvchilarning o’zlari o’tkazgan tajribalarning rasmini chizish yoki ularni ta‘riflab yozish, ba‘zi hollarda uni ham, buni ham qilish kerak. asbob va moddalar bilan ishlashda ehtiyotlikni talab qiluvchi tajribalarni o’qituvchining o’zi o’tkazadi. har qaysi tajribani boshlashdan oldin o’quvchilarga uning maqsadini, tajriba o’tkazishda nima uchun xuddi shu asbob va moddalar olinganligini yaxshilab tushuntirish, tajribaning o’tkazilishini hikoya qilib berish rejasini yozish kerak. misol …

ituvchi tajribani ta‘riflaydi va undan kelib chiqadigan xulosalarni aytadi, keyin esa o’quvchilar tajriba o’tkazadilar. natijada o’quvchilarning bilish faolligi va tafakkurning mustaqilligi pasayadi, tajriba vaqtida kuzatilishi kerak bo’lgan hodisalarga qiziqish kamayadi, tajriba o’qituvchi hikoyasining bezagiga aylanib qoladi. agar o’qituvchi sinf oldiga quyidagicha muammoli savollar qo’ysa tajriba o’quvchilarning fikrlash faolligini oshiradi: qanday isbot qilish kerak? qanday aniqlash kerak. tajriba davomida o’qituvchi hamma vaqt o’quvchilar e‘tiborini borayotgan jarayonlarga qaratishi, ular tafakkurini ushbu savollarga yo’naltirishi kerak: siz hozir nimani ko’rayapsiz? borayotganlarni qanday tushuntirish mumkin? nima uchun siz shunday hisoblaysiz? tajriba tugallangach, o’quvchilar shunday xulosaga olib kelinadiki, uning asosida o’quvchilar qaysi ehtimol to’g’ri, qaysilari xato ekanligiga ishonsinlar. amaliy uslublar o’qituvchi tomonidan tashkil qilinadigan va yo’naltiriladigan, o’quvchilar fikrini rivojlantirishga mo’ljallangan so’z, ko’rgazmalilik va amaliy ishning o’zaro murakkab bog’lanishida ko’rsatadi. amaliy uslublar qo’lanilishi o’quvchilar retseptorlari va effektorlarining faol faoliyati bilan bog’liq. amaliy uslublar o’rganilgan materialni tushuntirishga, ko’nikma va malakalar hosil qilishga imkoniyat yaratadi. amaliy uslublarni qo’llashga o’quvchilar …

ri bilan javob berishlari kerak. tabiatshunoslik darslari tanib olish va aniqlash amaliy metodlarining bir turi bo’lib, tarqalgan o’simliklarni yoki ularning qismlarini farqiga borib, tanib olish xususiyatlarini o’rgatadi. taqqoslashdagi farqqa borish o’quvchining aniqlash qobiliyatini rivojlantiradi. farq qilish va aniqlash bo’yicha ishlar darslardagina olib borilmaydi, o’qituvchi tabiatga uyushtiriladigan ekskursiyalarda ham o’simliklarni topish va to’plashni, namunalar yig’ishni, ularning yoshi, vegetativ usullari, tuproq kesmalari, moslashishlarini, o’zgaruvchanlikni o’quvchilarning o’zlashtira olish qobiliyatlariga qarab tanlab berishi kerak. o’simliklar, ular qismlarining shaklini bilib olish bo’yicha ishlarni o’quvchilar uy vazifasi sifatida bajaradilar. sinfda amaliy mashg’ulotlar tarqatma material bilan olib boriladi, bu o’quvchilarga o’rganilayotgan narsani bir necha sezgi organlari bilan qabul qilib olish imkoniyatini beradi, ya‘ni ular narsani ko’ribgina qolmasdan, ular ustida har xil tajribalar o’tkazadilar, uning xususiyatini (masalan, tirnab ko’rish, bolg’acha bilan urib ko’rish vositasida narsaning mo’rtligini, egish bilan qayishqoqligi va egiluvchanligini va h.) sinaydilar. tarqatma material sifatida tabiatshunoslik darslarida jonsiz va jonli tabiat jismlari (toshlar, foydali hasharotlar, o’simliklar …

sh, eng muhimlarini ajrata bilish, xulosalarni ifodalay olishdir. tirik tabiat burchagidagi amaliy mashg’ulotlar uzoq vaqt davom etadigan kuzatish va tajribalar bilan bog’liqdir. tirik tabiat burchagida amaliy ish o’tkazishga bag’ishlangan darsda uning maqsadi va bajarish izchilligi tushuntirilishi kerak. o’quvchilarga savolnoma berish mumkin. tabiat burchagidagi ishlarning natijalaridan tegishli mavzular o’rganilayotganda foydalaniladi. o’simliklarni o’stirish bo’yicha maktab oldi maydonchasidagi amaliy ishlar sinfdagi darslarda olingan bilimlarni kengaytiradi va chuqurlashtiradi, o’quvchilarni amaliy uquv va ko’nikmalar bilan qurollantiradi, ularda tabiatga va qishloq xo’jaligi mehnatiga qiziqish uyg’otadi. maktab oldi maydonchasidagi amaliy ishlar va ular bilan bog’liq bo’lgan hamda o’quvchilarning kuzatishlari bilan birga olib boriladigan suhbat va o’qituvchining tushuntirishlari sinf mashg’ulotlari soatlarida ochiq havodagi dars sifatida o’tkazilishi lozim. dars nazariy va amaliy qismlarga bo’linadi. darsning nazariy qismida o’qituvchi oldinda turgan ishning ahamiyati va mohiyatini tushuntiradi, o’quvchilarni mehnat qurollari va ish uslublari vositasida o’rganilishi kerak bo’lgan o’simliklar bilan tanishtiradi. oldinda turgan ishning maqsadi va ahamiyatini tushuntirib, o’qituvchi bolalarga uni bajarishning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatshunoslikni o’qitishning amaliy metodlari"

1443687871_61344.doc tabiatshunoslikni o’qitishning amaliy metodlari r e j a : 1. amaliy metodlarning tabiatshunoslik darslarida qo’llanilishi. 2. amaliy metodlarning turlari. 3. tajriba - tabiatshunoslik o’qitishning amaliy uslubidir. 4. jihozlar (kompas, termometr, yomg’ir o’lchagich, gnomon tayoqchasi va h.) bilan mustaqil ishlash metodikasi. tayanch iboralar: “tajriba”, “amaliy uslub”, “amaliy ish”, “amaliy mashg’ulot”, “ekskursiya”, “ekskursiyada amaliy ish”, “eksperimental”. tajriba - o’qitish metodi bo’lib, uning yordamida o’rganilayotgan hodisa qonuniyatini aniqlashga yordam beruvchi sharoitlar yaratiladi. tajribalar o’tkazishda o’quvchilarda boshqa metodlar bilan egallash mumkin bo’lmagan tabiatshunoslik tasavvurlari shakllanadi. tajribalar atrof olamni bilib olishning qiziqarli v...

DOC format, 56.5 KB. To download "tabiatshunoslikni o’qitishning amaliy metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatshunoslikni o’qitishning … DOC Free download Telegram